Gastroenteroloji Bilim Dalı Ne Yapar

Gastroenteroloji Nedir? Uzmanlık Alanları ve Kapsamı

Gastroenteroloji, temel olarak mide, bağırsaklar, karaciğer, safra yolları ve pankreas hastalıkları ile ilgilenen tıp dalıdır. Kelime kökeni olarak Latince "gastro" mideyi, "enteroloji" ise bağırsakları ifade etmektedir. Bu alanda hizmet veren gastroenteroloji uzmanları, iç hastalıkları ihtisasını tamamladıktan sonra bu bilim dalında üst ihtisas yaparak uzmanlaşmış hekimlerdir.

Gastroenteroloji uzmanları; yemek borusu, mide, bağırsak, karaciğer ve pankreas hastalıklarının doğru teşhisi ve etkili tedavisi için ileri teknolojiye sahip özel muayene yöntemleri kullanırlar. Bu yöntemler, sindirim sistemi organlarının detaylı bir şekilde incelenmesine olanak tanır.

Gastroskopi: Üst Sindirim Sistemi İncelemesi

Gastroskopi, yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağı (duodenum) hastalıklarının tanısında ve bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan bir endoskopi yöntemidir. Fiberoptik ve elektronik yapıdaki bu cihazlar, kullanım amaçlarına göre tek veya çok bantlı (mültiband) olabilirler. Özellikle mültiband cihazlar, kullanımı için özel bir uzmanlık ve eğitim gerektiren ileri teknoloji ürünleridir.

Gastroskopi işlemi sırasında, kesin tanı koyabilmek amacıyla şüpheli bölgelerden küçük doku örnekleri alınabilir. Bu işleme biyopsi adı verilir. Biyopsi işlemi sırasında hasta herhangi bir ağrı duymaz ve özel durumlar haricinde bu işlemin tıbbi bir sakıncası bulunmamaktadır.

Gastroskopi Hazırlığı ve Uygulama Süreci

Başarılı bir gastroskopi tetkiki için hastanın en az 8-10 saat aç olması gerekmektedir. Muayene sırasında boğazın uyuşturulması genellikle yeterli olsa da, işlemden çekinen hastalar için sedasyon (uyutularak muayene) seçeneği de sunulmaktadır. Hastanemizde bu işlem standart olarak uyutularak yapılmakla birlikte, hastanın tercihine göre uyutulmadan da gerçekleştirilebilir.

Gastroskopi ile teşhis edilebilen başlıca hastalıklar şunlardır:

• Yemek Borusu: Yanıklar, iltihap, polip, divertikül, varis, tümör ve reflü hastalığı.
• Mide: Gastrit (iltihap), ülser, polip, damarsal hastalıklar, tümörler, darlıklar, yabancı cisimler ve safra kaçağı.
• On İki Parmak Bağırsağı (Duodenum): Ülser, daralma, tümörler, damarsal sorunlar ve çölyak hastalığı.

Kolonoskopi: Kalın Bağırsak Muayenesi ve Tedavisi

Kolonoskopi, kalın bağırsağın tamamının anal yoldan girilerek incelenmesini sağlayan cihazdır. Bu yöntem hem tanı koyma hem de tedavi etme (polip alımı vb.) amacıyla kullanılır. İşlem sırasında kalın bağırsağın ince bağırsakla birleştiği noktaya kadar, hatta bazen ince bağırsağın son kısmına kadar ilerlenebilir.

Kolonoskopi Öncesi Hazırlık Süreci

Kolonoskopik muayenenin başarılı olabilmesi için bağırsakların dışkıdan tamamen temizlenmiş olması şarttır. Bu nedenle gastroskopinin aksine, kolonoskopi için genellikle 3-4 gün sonrasına randevu verilir. Hazırlık süreci şu aşamaları kapsar:

1. Diyet: Hastaya belirli gıdaları tüketmemesi yönünde özel bir beslenme programı uygulanır.
2. İlaç Kullanımı: Muayeneden bir gece önce bağırsak temizleyici özel reçeteli ilaçlar kullanılır.
3. Lavman Uygulaması: Ertesi sabah, bağırsak son kısmının temizliği için hazır lavman yapılır. Bu işlem evde veya hastanede uygulanabilir.

Kolonoskopi ile Tanısı Konulan Hastalıklar

Kolonoskopi işlemi genellikle 15-20 dakika sürer ve hastanın konforu için uyutularak (sedasyon altında) yapılması tercih edilir. Bu muayene yöntemi ile aşağıdaki durumlar tespit edilebilir: