Fıtık Nedir, Fıtık Tipleri ve Tedavisi Nelerdir ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Karın Duvarı Fıtıkları Nedir?
Karın duvarı fıtığı, karın içi organların ve dokuların, periton adı verilen karın zarının oluşturduğu bir kese içinde, karın duvarındaki zayıf bir bölgeden veya yırtıktan dışarı doğru çıkmasıdır. Bu durumun oluşabilmesi için karın duvarını destekleyen dokuların belirli bir bölgesinde gevşeme meydana gelmesi şarttır. Gelişmiş ülke verilerine göre toplumda görülme sıklığı %3-4 civarındadır.
Fıtık Belirtileri ve Tanı Süreci
Hastalar genellikle fıtık şikayetiyle doktora başvurduklarında, özellikle ayakta durmak, ıkınmak ve öksürmekle belirginleşen şişlik ve ağrıdan bahsederler. İstirahat halindeyken bu şikayetler genellikle geriler veya tamamen kaybolur. Tanı konulduktan sonra, fıtık içeriğinin kanlanmasının bozulması (strangülasyon) ve doku harabiyeti (incarserasyon) gibi ciddi komplikasyonları önlemek amacıyla en kısa sürede cerrahi müdahale planlanmalıdır.
Fıtık Nedenleri Nelerdir?
Fıtıklar doğumsal olabileceği gibi, yaşamın ilerleyen dönemlerinde sonradan da gelişebilir. Karın duvarındaki mevcut bir zayıflıkla birlikte karın içi basıncı artıran şu faktörler fıtık oluşumuna neden olur:
- Kronik öksürük ve kabızlık
- Aşırı kilo alımı veya ani aşırı kilo kayıpları
- Tekrarlayan gebelikler
- Aşırı ağırlık kaldırma
- İdrar yaparken zorlanma
Fıtık Kalıtsal mıdır?
Fıtığın doğrudan ebeveynlerden çocuklara genetik bir geçişi söz konusu değildir. Ancak, kas zayıflığı veya kolajen doku hastalıkları gibi kalıtsal rahatsızlığı olan bireylerde fıtık görülme sıklığı artış göstermektedir.
Fıtık Tipleri ve Sınıflandırılması
Karın bölgesinde görülen fıtıklar, oluştukları bölgeye göre farklı isimler alırlar:
| Fıtık Tipi | Tanımı |
|---|---|
| Göbek Fıtığı | Organ ve dokuların göbek deliğinden fıtıklaşmasıdır. |
| Ameliyat Kesisi Fıtığı | Geçirilmiş cerrahi operasyonların kesi yerlerinde oluşur (İnsizyonel Herni). |
| Epigastrik Fıtık | Karın orta hattında, göbek üzerindeki seviyeden fıtıklaşmadır. |
| Kasık Fıtıkları | Direkt, indirekt ve femoral (uyluk) fıtık olarak üçe ayrılır. |
Fıtık Tedavisi ve Ameliyat Yöntemleri
Fıtığın tek tedavi yöntemi ameliyattır; ilaçla veya başka bir yöntemle tedavisi mümkün değildir. Ameliyatlar lokal veya genel anestezi altında gerçekleştirilebilir. Günümüzde cerrahi yaklaşımlar iki ana gruba ayrılır:
1. Açık Fıtık Ameliyatları
Bassini, Marcy, McVay ve Shouldice gibi dokuların direkt tamir edildiği tekniklerde nüks (tekrarlama) oranı %20 gibi yüksek seviyelerde seyredebildiği için günümüzde pek tercih edilmemektedir. Bunun yerine, dokuların gerilimsiz olarak birleştirildiği ve sentetik yamaların kullanıldığı Lichtenstein tekniği ön plana çıkmıştır.
2. Laparoskopik (Kapalı) Fıtık Tamiri
Modern cerrahide en çok tercih edilen yöntemdir. Deneyimli ellerde uygulandığında mükemmel kozmetik sonuçlar verir. Laparoskopik yöntemin avantajları şunlardır:
- Daha az ameliyat sonrası ağrı
- Kısa hastanede kalış süresi
- Düşük nüks oranı (%1-5)
Dr. Fatih Ağalar, uzun süredir bu yöntemi başarıyla uygulamakta olup, zorunlu haller dışında açık ameliyat tercih etmemektedir.
İyileşme Süreci ve Normal Hayata Dönüş
Hastalar normal koşullarda ameliyat günü veya bir gün sonra taburcu edilirler. 10 günlük bir sürenin ardından hiçbir kısıtlama olmaksızın günlük yaşamlarına dönebilirler. Özellikle laparoskopik ameliyatlardan 4 gün sonra hastaların günde 3 kilometre yürüyüş yapmaları tavsiye edilmektedir.
