Erken doğum yapan annelerin psikolojisi / prematüre

Hamilelik ve Doğum Sonrası Dönemde Psikolojik Sağlık

Bir kadının kendi canından bir parçayı dünyaya getirme hayali, yaşamın en derin duygularından biridir. Ancak bebek sahibi olma kararı ile başlayan bu süreç, dışarıdan her ne kadar kolay görünse de aslında oldukça zorlu ve uzun bir yolculuktur. Bu süreç, beraberinde pek çok fiziksel ve psikolojik tehlikeyi barındırabilen, zaman zaman sıkıntılı bir dönem haline gelebilir.

Maalesef her hamilelik sağlıklı bir doğumla sonuçlanmayabilir; anne adayları gebeliğin erken evrelerinde veya ilerleyen aylarda bebeklerini kaybedebilirler. Bu tür travmatik durumların yanı sıra, hamilelik boyunca değişen hormonlar ve duygusal durum, annenin psikolojisini doğrudan etkiler. Özellikle doğum korkusu ve hamilelik depresyonu, sürecin endişe içinde geçmesine neden olan temel faktörler arasındadır.

Doğum Sonrası Görülen Psikolojik Tablolar

Doğumun ardından annelerin yaşadığı duygu durumları; şiddetine, başlangıç zamanına ve süresine göre üç ana grupta incelenir. Bu süreçlerin doğru analiz edilmesi, anne ve bebek sağlığı açısından kritik önem taşır.

Doğum Sonrası Depresyon ve Psikozun Farkları

Doğum sonrası depresyon, kendiliğinden düzelme göstermiyorsa ve tablo giderek ağırlaşıyorsa mutlaka psikolojik destek alınmasını gerektirir. Öte yandan doğum sonrası psikoz, çok daha ağır seyreden ve halüsinasyon ya da kendine/bebeğe zarar verme eğilimi gibi ciddi bozukluklar içeren bir durumdur. Bu vakalarda hiç vakit kaybetmeden profesyonel bir yardıma başvurulması hayati önem taşır.

Anneleri Depresyona İten Temel Kaygılar

Hamilelik sorunsuz geçse bile, ilk kez anne olan kadınlar büyük bir sorumlulukla karşı karşıya kalırlar. Beden imajının bozulması, eski haline dönememe korkusu ve bebeğine yetememe kaygısı, yoğun bir depresif süreci tetikleyebilir. Özellikle eşinden ve yakın çevresinden yeterli destek göremeyen, evliliğinde sorunlar yaşayan kadınlarda bu risk çok daha yüksektir.

Erken Doğum ve Prematüre Bebek Sahibi Olmanın Psikolojik Etkileri

Anne adayları için en büyük risk faktörlerinden biri de erken doğum yapmaktır. Binbir umutla beklenen doğum anının beklenenden önce ve riskli bir şekilde gerçekleşmesi, annenin hayallerinin yarıda kalmasına neden olur. Bebeğin hayati tehlikesinin bulunması, annenin yaşadığı çökkünlük ve mutsuzluk hissini daha da derinleştirir.

Erken doğum yapan annelerin yaşadığı ortak kaygılar şunlardır:

• Sağlıklı bir bebek dünyaya getiremediği düşüncesi,
• Bebeği için yetersiz bir anne olduğu inancı,
• Hem kendisinin hem de bebeğinin güçsüz olduğuna dair hayal kırıklığı,
• Bebeğin hayata tutunup tutunamayacağına dair ağır gelecek kaygısı,
• Suçluluk duygusu ve yaşanan durumu bir ceza olarak görme eğilimi.

Bazı durumlarda bu süreç, eşlerin birbirini suçlamasına veya kadının evliliğini sonlandırma isteğine kadar varabilir. Bu duygusal iniş çıkışlar normal kabul edilmeli ancak anne yakından gözlemlenmelidir.

Erken Doğum Yapan Anneye Yaklaşım Stratejileri

Erken doğum yapan bir anne, normal bir lohusalık sürecinden mahrum kaldığı için genellikle kızgın ve sinirli olabilir. Çevresindeki insanların acıma duygusuyla yaklaşması, anneyi daha aciz hissettirebilir. Bu dönemde anneye yardımcı olmak için şu adımlar izlenmelidir:

1. İhtiyaç duyduğu her an yanında olunmalı ancak gereksiz akıl vermekten kaçınılmalıdır.
2. Aile içi ilişkilere ve özel sürece müdahale edilmemelidir.
3. Annenin eşiyle baş başa kalabileceği alanlar yaratılmalıdır.
4. Olumsuz hikayeler ve başkalarının kötü tecrübeleri anlatılmamalıdır.

Anne olmak başlı başına zor bir süreçken, erken doğum yapmış bir anne olmak çok daha dirençli olmayı gerektirir. Gelişmiş sağlık imkanları sayesinde pek çok prematüre bebek hayatta kalsa da, her bebek bu süreci tamamlayamayabilir. Eğer bir kayıp yaşanmışsa, bu durumun bebeğin gelişimini tamamlayamamasıyla ilgili olduğu unutulmamalı ve gerçeklikten kopmadan yas süreci yaşanmalıdır. Unutmayın ki; sizin ruh sağlığınız yerinde olmadığı sürece ne kendinize ne de sevdiklerinize fayda sağlamanız mümkün değildir.