Ergenlikte beslenme,
- Ergenlik döneminde hareketsiz yaşam tarzı, teknoloji kullanımı ve hazır gıda tüketimi gibi faktörler hızlı kilo alımına neden olan temel unsurlardır.
- Fast food odaklı beslenme alışkanlıkları, yüksek doymuş yağ ve tuz içeriği nedeniyle ilerleyen yaşlarda kalp-damar hastalıkları riskini ciddi oranda artırmaktadır.
- Özellikle kız çocuklarında görülen anoreksiya ve bulimia gibi yeme bozuklukları hayati risk taşıdığından mutlaka profesyonel psikiyatrik tedavi gerektirmektedir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Ergenlik Döneminde Sağlıklı Gelişimin Anahtarı: Beslenme ve Hareket
Adölesan olarak adlandırılan ergenlik dönemi, bireyin sosyal, zihinsel ve bedensel gelişiminin en kritik evrelerinden biridir. Bu süreçte sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılması kadar, çocukların fiziksel aktivite düzeylerinin artırılması ve daha hareketli bir yaşam tarzına teşvik edilmeleri de büyük önem taşır. Fiziksel aktivite desteği, gencin genel gelişimine çok yönlü ve olumlu katkılar sağlamaktadır.
Ergenlik Döneminde Hızlı Kilo Alımının Nedenleri
Günümüz şartlarında, özellikle ergenlik çağındaki bireylerde kilo alım hızının arttığı gözlemlenmektedir. Klinik başvurularda alınan beslenme hikayeleri doğrultusunda, gençlerde görülen hızlı kilo artışının temel nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Hareketsiz Yaşam Tarzı: Sınav hazırlıkları nedeniyle kurs ve ders çalışma gibi sadece oturarak yapılan aktivitelerin artması, bireyin sosyal yaşamdan soyutlanmasına ve hareketsiz kalmasına neden olmaktadır.
- Teknoloji Kullanımı: Cep telefonu ve bilgisayar gibi cihazların yaygın kullanımı, grup aktivitelerini sınırlamaktadır. Yeterli endorfin salgılanmamasına bağlı olarak, bu cihazların kullanımı sırasında yeme ihtiyacı artış göstermektedir.
- Hazır Gıda Tüketimi: Çalışan anne modelinin yaygınlaşmasıyla bazı ailelerde hazır besinlere yönelim artmıştır. Ayrıca fast food işletmelerinin kullandığı yöntemler ve lezzet artırıcı monosodyumglutamat (MSG) maddesi, bağımlılık yaparak yeme isteğini tetiklemektedir.
- Spor Eksikliği: Bireyin sosyal ve sportif faaliyetlerden uzak kalması kilo alımını hızlandırır; bu noktada ailelerin bilinçli ve duyarlı yaklaşımı kritiktir.
Fast Food Beslenme ve Sağlık Üzerindeki Riskleri
Ergenlik çağında büyüme ve gelişme hızı arttığı için yeterli ve dengeli beslenme hayati bir gerekliliktir. Günümüzde hızlı yaşam temposunun bir sonucu olarak ortaya çıkan "ayak üstü beslenme" (fast food) ve abur cubur alışkanlığı, gençler arasında oldukça yaygındır. Ancak bu beslenme tarzı, vücuda alınan enerjinin %40-50’sinin yağlardan gelmesine neden olur.
| Besin Ögesi / İçerik | Fast Food Beslenmedeki Durumu |
|---|---|
| Doymuş Yağ | Çok Yüksek |
| Tuz (Sodyum) | Çok Yüksek |
| A ve C Vitaminleri | Yetersiz |
| Kalsiyum ve Posa | Yetersiz |
Bu tür beslenme alışkanlıkları ile serum kolesterol düzeyi ve kalp-damar hastalıkları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Kalp-damar hastalıkları yetişkinlikte ortaya çıksa da, bu sorunların temelleri çocukluk ve ergenlik çağındaki yanlış beslenme ile atılmaktadır.
Sık Yapılan Beslenme Hataları ve Öğün Düzeni
Bu yaş grubunda görülen en yaygın yanlış alışkanlıklardan biri de öğün atlama durumudur. Gençler arasında en sık atlanan öğün ise günün en önemli başlangıcı olan sabah kahvaltısıdır. Düzenli öğün takibi, metabolizma dengesi ve gelişim hızı için vazgeçilmezdir.
Ergenlikte Görülen Ciddi Yeme Bozuklukları
Özellikle kız çocuklarında, estetik kaygılar ve psikolojik etmenlerle birleşen ciddi yeme bozuklukları gözlemlenebilmektedir. Bu bozukluklar gencin sağlığını hayati derecede tehdit edebilir:
- Anoreksiya Nervosa: Kişinin aşırı zayıf olmasına rağmen kendini kilolu hissederek yemek yemeyi reddetmesi durumudur.
- Bulimia Nervosa: Aşırı yemek yeme ataklarının ardından kişinin kendi kendini kusturması, laksatif veya diüretik ilaçlar kullanmasıdır.
Bu durumdaki gençler "bir deri bir kemik" görünümüne bürünebilirler. Bu tür vakalarda, sorunun temel nedenlerinin araştırılması ve mutlaka profesyonel bir psikiyatrik tedavi sürecinin başlatılması gerekmektedir.
Dyt. Füsun BİLGİN ÇAKMAK
