ERGENLİKTE AKRAN BASKISI
ERGENLİKTE AKRAN BASKISI
Ergenlik döneminde akran baskısı kişinin isteyip istememesinin önemli olmadığı, bir şeyi yapmaktan kaçınmak veya yapmak için akranlarından gelen baskı olarak tanımlanır ve birçok açıdan önemlidir. Ergenin riskli davranışlar göstermesinde, suç işlemesinde, akademik başarısında ve okula devamında etkilidir.Baskı ergenin saldırganlığa ve şiddete yönelik tutumlarını belirler, madde kullanımının ortaya çıkmasında rol oynar. Depresyona ve ergenin olumsuz duygular hissetmesine yol açar. Ebeveyn ve arkadaşlık ilişkileri de akran baskısından çeşitli açılardan etkilenir.Akran baskısı ergeni olumsuz yönde etkileyebileceği gibi olumlu davranışların kazanılması konusunda da katkı sağlayabilir. Olumlu akran baskısı ergenin sportif ve sanatsal faaliyetlere katılmasında motive edici bir etki yaratır.
Bu dönemde kimlik arayışı içinde olan ergenler için akran grubu tarafından kabul görme, ait olma gibi sosyal gereksinimler ön plandadır. Ergen kendini akranları ile karşılaştırarak nerede olduğunu anlamaya çalışır. Akran baskısı ergenin nasıl giyineceğini, ne çeşit müzik dinleyeceğini, nasıl davranacağını şekillendirir.Ergenler arasında önemli bir güç kaynağı olarak çeşitli davranış değişiklilerine neden olur.Sosyalleşme ile birlikte akran baskısına boyun eğme ve dirençte başlar.
Ergenliğin gelişimsel dönemlerinde akran baskısına direncinde farklı olduğu görülür. Akran etkisine boyun eğmenin ve direnç göstermenin ergenliğin başlarında ve ortalarında, öncesi ve sonrası dönemlerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür.Ergenliğin başlarında basmakalıp bilgi ve popüler örnekler, ergenlerin baskıya direnmesini imkansız hale getirir. Bu dönemdeki uyumun artışı ergenlerin birbirlerini etkilemelerinden daha çok sosyal etkiye direnme yeteneklerindeki düşüşle de ilgilidir. Özellikle ergenliğin ortaları, ergenin akranlarının inandıklarına karşı gelebilmesi ve bir akranın diğerine yaptığı baskıya direnebilmesi açısından önemli bir dönemdir. Bu dönemde bireyselleşme başlar, ergenler hem yaşantılarında hem algılamalarında baskıyı seçimlerine ve değerlerine adapte ederler. Ergenler ebeveynlerinden duygusal olarak özerkleşmeye başlarken bireysel özerkliklerini elde etmeden önce akranlarına ihtiyaç duyarlar ve bunun sonucunda da baskıya boyun eğme davranışının arttığı görülür.
