Diyabet Nedir?

Diyabet ve Beslenme: Yaşam Kalitesini Artırmanın Yolları

Diyabet hastalarının yaşam kalitesi ve standartları, benimsedikleri sağlıklı beslenme alışkanlıklarına göre doğrudan değişiklik göstermektedir. Doğru bir diyabet diyeti planlaması ile hastaların yaşam standartlarını yukarı çekmeleri ve hastalığı kontrol altında tutmaları mümkündür. Bu süreçte besinlerin miktarı ve tüketilme zamanlaması, tedavinin başarısı açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Şeker hastalığı olarak da bilinen diyabette, yeterli ve dengeli beslenmek hem ideal kilonun korunmasını hem de kan şekerinin dengede kalmasını sağlar. Bu sayede diyabetin kontrendikasyonlarından ve şeker hastalığının tetikleyebileceği diğer komplikasyonlardan korunmak mümkün hale gelir. Sürecin sağlıklı yönetilebilmesi için hangi diyabet tipine (T1DM, T2DM veya gestasyonel DM) sahip olduğunuzun belirlenmesi ve bir sağlık profesyonelinden destek alınması zorunludur.

Beslenme uzmanları, diyabet tipine özgü olarak hem kilo kontrolünü sağlamaya hem de kan şekerini düzenlemeye yönelik kişiye özel öğün planlamaları hazırlamaktadır. Bu profesyonel yaklaşım, hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyen en temel unsurlardan biridir.

Tip 1 Diyabet Nedir?

Tip 1 diyabet, vücudun insülin üretimine tamamen bağımlı olduğu durumlarda görülen bir rahatsızlıktır. Genellikle çocukluk yaşlarında belirti vermeye başlayan bu hastalık, otoimmün bir karakter taşımaktadır. Vücudun bağışıklık sistemi, insülin salgılayan hücreleri harap ederek vücudun yaklaşık %90 oranında insülin üretemez hale gelmesine neden olur.

• Tip 1 diyabet hastalarının dışarıdan insülin alması zorunludur.
• Bu süreç mutlaka uzman kontrolünde bir beslenme programı ile desteklenmelidir.
• Şeker hastalarının genel popülasyonu içinde görülme oranı %10-15 civarındadır.

Tip 2 Diyabet Nedir?

Toplumda en sık karşılaşılan tür olan Tip 2 diyabet, insüline bağımlı olmayan şeker hastalığı olarak tanımlanır. Bu tabloda vücutta insülin salgılanmaya devam eder ancak hücre reseptörlerindeki bozulma nedeniyle glikoz hücre içine alınamaz. Sonuç olarak kandaki şeker seviyesi yükselerek kronik bir sağlık sorunu oluşturur.

Tip 2 diyabet, şeker hastalarının %80-85 gibi büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Genellikle yetişkin bireylerde ve aşırı kilo problemi olanlarda görülen bu durum; obezite, tansiyon, yüksek trigliserit ve göbek bölgesi yağlanması gibi faktörlerle ilişkilidir. Bu nedenle Tip 2 diyabet, büyük oranda bir yaşam biçimi hastalığı olarak kabul edilmektedir.

Normal Kan Şekeri Değerleri ve Ölçüm Yöntemleri

Sağlıklı bir bireyde kan şekeri değerlerinin belirli aralıklarda olması beklenir. Açlık kan şekeri ölçümünün doğru sonuç vermesi için 6-8 saatlik bir açlık süresinden sonra, tercihen sabah saatlerinde işlem yapılmalıdır. Tokluk kan şekeri ise yemeğin bitiminden değil, ilk lokmanın alınmasından tam 2 saat sonra ölçülmelidir.

Standart değerler ile diyabet hastaları için hedeflenen değerler aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:

Şeker hastası olan bireylerde bu değerlerin farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır. Eğer açlık şekeriniz 90-130 mg/dl, tokluk şekeriniz ise 160 mg/dl seviyesinin altında seyrediyorsa, kan şekeri dengesi sağlanmış kabul edilir.