DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), bireylerin akademik, sosyal ve profesyonel yaşamlarını doğrudan etkileyen nöropsikolojik bir durumdur. Bu durum, çocuklarda sadece dikkat eksikliği veya sadece hiperaktivite şeklinde görülebileceği gibi, her iki durumun bir arada olduğu kombine tip olarak da ortaya çıkabilir. Bir durumun DEHB olarak nitelendirilmesi için belirtilerin en az 6 ay sürmesi, 12 yaşından önce başlaması ve bireyin en az iki yaşam alanını olumsuz etkilemesi gerekmektedir.

Dikkat Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Dikkat eksikliği yaşayan bireyler, odaklanma ve sürdürülebilir dikkat gerektiren süreçlerde çeşitli zorluklarla karşılaşırlar. En yaygın görülen dikkat eksikliği belirtileri şunlardır:

• Ayrıntılara dikkat etmekte zorlanırlar; okulda veya iş hayatında detaylar nedeniyle hatalar yaparlar.
• Uzun soluklu işleri sürdürmekte ve üzerine aldıkları sorumlulukları yerine getirmekte güçlük çekerler.
• Karşısındaki kişiyi çoğu zaman dinlemiyormuş gibi görünebilirler.
• Yönergeleri izlemekte zorlanır ve verilen görevleri tamamlayamazlar.
• Yapılacak işleri organize etme konusunda problem yaşarlar.
• Zihinsel çaba gerektiren işlerden kaçınma eğilimi gösterirler.
• Materyallerini ve kişisel eşyalarını sık sık unutur veya kaybederler.
• Dış uyaranlar nedeniyle dikkatleri çok kolay dağılır.

Hiperaktivite Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Hiperaktivite, normale oranla aşırı hareketlilik durumu olarak tanımlanan nöropsikolojik bir bozukluktur ve sıklıkla bir davranış bozukluğu olarak değerlendirilir. Hiperaktivite belirtileri gösteren bireylerin tipik davranışları şunlardır:

• Genellikle kıpır kıpırdırlar ve oturulması gereken durumlarda ayağa kalkarlar.
• Uygun olmayan yerlerde koşma veya hareket etme eğilimindedirler.
• Sessizce yapılması gereken etkinliklerde zorluk yaşarlar.
• Adeta bir motor takılmış gibi durmaksızın hareket ederler ve yorulmak bilmezler.
• Çok konuşurlar, başkalarının sözünü keserler ve soru tamamlanmadan cevap verirler.
• Sıralarını beklemekte ciddi güçlük çekerler.

DEHB Tedavisinde Nöropsikolojik Terapi Yaklaşımı

DEHB ile mücadelede doğru yaklaşım, uygun program ve uzman bir uygulayıcı ile başarılı sonuçlar elde etmek mümkündür. Nöropsikolojik terapi, bu süreçte önemli avantajlar sağlar. Bu yöntemde beyin, sistematik olarak artan düzeyde çoklu uyaranlarla karşılaştırılır.

Bu sürecin temel faydaları şunlardır:

1. Kognitif fonksiyonların seviyesi artırılır.
2. Beyinde yeni aktif yolaklar geliştirilir.
3. İşlevini yitirmiş veya eskiyen yolaklar inhibe edilir.

Attentioner ile Dikkatimi Topluyorum Programı

Almanya Bremen Üniversitesi'nde geliştirilen Attentioner ile Dikkatimi Topluyorum Programı, nöropsikolojik tabanlı bir eğitim modülüdür. Program, Öğrenme Psikolojisi ve Nöropsikolojik Temeller olmak üzere iki ana dayanağa sahiptir. İlkokul 2. sınıftan itibaren 18 yaşına kadar tüm bireylere uygulanabilmektedir.

Programın Yapısı ve Hedefleri

Program boyunca kolaydan zora doğru ilerleyen uyaranlar, şifreler ve etkinlikler kullanılır. Bu sayede çocukların aşağıdaki becerilerinin iyileştirilmesi hedeflenir:

Attentioner programı, toplamda 15 oturum çocuklarla ve 5 oturum aile ile olmak üzere planlanır. Her oturum 40 dakika sürer. Uygulama sürecinde danışanlar keyifli bir deneyim yaşarken, uygulayıcının sunduğu tek yardım Tayfu sembolüdür. Bu program, bireylerin dikkat ve yürütücü işlevlerini etkili bir biçimde iyileştiren profesyonel bir grup veya bireysel eğitim metodudur.