DİKKAT BAĞIŞIKLIĞI ZAYIFLATAN SİNSİ TEHLİKE: DUYGUSAL AÇLIK AÇ OLAN SİZ MİSİNİZ, YOKSA DUYGULARINIZ MI?

Duygusal Açlık: Nedensiz Yeme İsteğinin Arkasındaki Psikoloji

Duygusal açlık, midemiz dolu olsa dahi can sıkıntısı, stres, yalnızlık veya öfke gibi faktörler nedeniyle hissedilen ani ve aşırı yemek yeme durumudur. Bu durumda aslında fiziksel bir açlık söz konusu değildir; aksine süreç, olumsuz duyguların tetiklediği psikolojik bir sonuçtur. Özellikle Covid-19 salgını döneminde yaşanan endişe, stres ve evde geçirilen vaktin artmasıyla bozulan öğün düzeni, birçok kişide duygusal açlık krizlerini tetiklemiştir.

Duygusal Açlığın Belirtileri Nelerdir?

Duygusal açlık, fiziksel açlıktan farklı olarak aniden ortaya çıkar ve genellikle belirli gıdalara karşı aşırı bir düşkünlükle kendini gösterir. Kişi tok olduğunu bilse dahi sürekli yeme isteği ve "anında doymalıyım" hissiyle hareket eder. Bu durumun temel özellikleri şunlardır:

• Aniden gelen ve bastırılamayan yeme dürtüsü.
• Özellikle karbonhidratlı ve şekerli besinlere (fast food, çikolata vb.) yönelim.
• Yemek yedikten sonra hissedilen suçluluk duygusu.
• Boşluk hissini doldurmak amacıyla kontrolsüzce kalori tüketimi.

Neden Sağlıklı Besinler Yerine Karbonhidrat Tercih Edilir?

Duygusal açlık anlarında tercih edilen besinler genellikle brokoli veya marul gibi sağlıklı gıdalar değil, glikoz içeriği yüksek besinlerdir. Bunun sebebi, glikozun beynin temel yakıtı olmasıdır. Glikoz tüketildiğinde vücut insülin hormonu salgılar ve beyin dış uyaranlara daha iyi odaklanır. Bu durum, kişinin içinde bulunduğu olumsuz duygulardan geçici olarak uzaklaşmasını sağlayan bir aldatmacadır. Ancak bu geçici çözüm, beslenme düzenini bozarak hızlı kilo alımına neden olur.

Duygusal Açlık Yaşadığınızı Nasıl Anlarsınız?

Duygusal açlık yaşayan bireylerde gözlemlenen yaygın davranış modelleri şunlardır:

• Açlık hissetmediği halde çevresindekilere eşlik etmek için yemek yemek.
• Yapacak bir iş bulamadığında veya boşluk hissettiğinde mutfağa yönelmek.
• Televizyon karşısında ne yediğini fark etmeden beslenmek.
• Gece uykudan uyanıp abur cubur tüketmek.
• Kendini avutmak amacıyla aceleci bir şekilde yemek yemek.

Duygusal Açlıkla Başa Çıkma Yolları

Olumsuz duygularla başa çıkmak ve yeme ataklarını yönetmek için odağı başka yöne çevirmek oldukça etkilidir. Bu süreçte uygulanabilecek stratejiler şunlardır:

1. Beslenme Günlüğü Tutun: Hangi duyguların sizi yemeğe ittiğini keşfetmek, süreci yönetmenizi kolaylaştırır.
2. Sağlıklı Alternatiflere Yönelin: Atak anlarında yağlı ve şekerli gıdalar yerine; meyve, yoğurt veya hacmi büyük, kalorisi düşük (marul, maydanoz) besinleri seçin.
3. Öğün Atlamayın: "Acıktığımda yerim" düşüncesi yerine, ana ve ara öğünleri planlı bir şekilde takip edin.
4. 15 Dakika Kuralını Uygulayın: Yeme isteği geldiğinde kendinize zaman tanıyın. Bu sürede su içmek veya ortam değiştirmek atağı hafifletebilir.
5. Egzersiz Yapın: Pilates, yoga ve esneme hareketleri negatif duyguların yönetilmesine yardımcı olur.

Duygusal Açlık Anında Tüketilebilecek Destekleyici Besinler

Sağlıklı Kilo Verme ve Uzman Desteği

Yaz ayları yaklaşırken birçok kişi kışın alınan kilolardan kurtulmak için şok diyetlere başvurmaktadır. Ancak bazal metabolizmanın çok altında kalori içeren bu diyetler, kas ve su kaybına neden olarak metabolizmayı yavaşlatır. Bağışıklığı düşüren bu yöntemler, eski düzene dönüldüğünde kiloların fazlasıyla geri alınmasına yol açar.

Sağlıklı kilo vermek için kişinin yaşına, cinsiyetine ve tahlil sonuçlarına uygun, bir beslenme uzmanı tarafından hazırlanan programlar uygulanmalıdır. Amaç, kısa sürede kontrolsüz kilo kaybı değil; sağlıklı beslenmeyi bir yaşam şekli haline getirmektir. Bu nedenle, beslenme düzenini değiştirmek isteyenlerin mutlaka uzman bir diyetisyene başvurması önerilir.