DİSLEKSİ NEDİR ?

Disleksi Nedir? Tanımı ve Tarihçesi

Disleksi, ilk kez 1896 yılında İngiliz Doktor W.P. Morgen tarafından tanımlanmış bir kavramdır. Morgen, o dönemde disleksiyi "doğuştan kelime körlüğü" olarak ifade etmiştir. Bu ilk tanımdan günümüze kadar geçen süreçte, tıp ve eğitim dünyası disleksi üzerine pek çok farklı tanım geliştirmiştir.

Avrupa Disleksi Derneği'ne göre disleksi; okuma, heceleme ve yazma becerilerini edinmede görülen nörolojik kökenli bir farklılıktır. Bu durum, bireyin zeka düzeyinin normal veya normal üstü olmasına rağmen; okuma hızı, kalitesi ve okuduğunu anlama becerilerinin yaşatlarına oranla beklenenin altında kalmasıyla karakterize edilen bir okuma bozukluğu türüdür.

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Disleksi belirtileri; akademik beceriler, bilişsel süreçler ve motor beceriler dahil olmak üzere geniş bir yelpazede kendini gösterebilir. En yaygın görülen disleksi belirtileri şu şekilde sıralanmaktadır:

Okuma ve Yazma Zorlukları

• Okumayı öğrenirken ciddi güçlükler yaşama ve okuma hızının beklenenin altında olması.
• Okurken veya yazarken harf atlama, kelimeleri değiştirerek okuma.
• Yazım hataları, bozuk yazı ve imla kurallarını uygulamada zorlanma.
• Yazarken sıra veya satır atlama, noktalı ve noktasız harfleri birbirine karıştırma.
• b, d, p gibi benzer formdaki harfleri karıştırma.

Matematiksel ve Mantıksal Belirtiler

• Rakamları ters yazma (3, 6, 9 gibi) ve benzer rakamları (6-9, 3-8, 7-4) ayırt edememe.
• Toplama ve çıkarma işaretlerini birbirine karıştırma.
• Çarpım tablosunu ezberlerken veya ritmik sayarken zorlanma.
• Sıralı ezber gerektiren (aylar, haftanın günleri gibi) konuları öğrenmede güçlük çekme.

Genel ve Motor Beceri Belirtileri

• Sağı ve solu ayırt etmekte zorlanma ve renkleri karıştırma.
• Ayakkabı bağlama gibi motor becerilerde güçlük yaşama.
• Kendini ve fikirlerini ifade ederken zorlanma, okuduğunu anlama ve anlatmada yetersizlik.
• Akademik zorluklara bağlı olarak gelişen okula gitmek istememe durumu.

Disleksi Testi ve Tanı Yöntemleri

Disleksi tanısı için tek başına yeterli olan, özel olarak geliştirilmiş bir disleksi testi bulunmamaktadır. Tanılama süreci, konunun uzmanı tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir klinik görüşme ve değerlendirme ile yürütülür.

Disleksi tanısı koyulurken çocuğun genel akademik geçmişi, sosyal becerileri ve uzman gözlemleri bir bütün olarak ele alınır. Bu süreçte ailenin ve öğretmenlerin sağladığı veriler, doğru teşhis için kritik öneme sahiptir.