ÇOCUKLARDA BİR DAVRANIŞ BOZUKLUĞU ( SALDIRGANLIK)

Çocuklarda Saldırganlık ve Davranış Bozukluğu Nedir?

Saldırganlık, her insanın doğasında bulunan temel bir savunma mekanizmasıdır. Çocuklar, gelişim süreçlerinin başında içlerindeki öfke ve saldırganlık dürtülerini nasıl kontrol edeceklerini bilemezler ve bu duyguları doğrudan dışarıya yansıtırlar. Ancak sağlıklı bir gelişim sürecinde, yaş ilerledikçe bu dürtülerin kontrol altına alınması beklenir.

Bazı çocuklar, saldırganlık dürtülerini kontrol etme konusunda ciddi problemler yaşayabilirler. Ortada somut bir sebep yokken akranlarına zarar vermeye devam eden ve uyarılara aldırış etmeyen çocuklarda bir davranış bozukluğu mevcudiyetinden söz edilebilir. Bu çocukların engellenmeye karşı tahammülleri oldukça düşüktür ve kendilerini sözel olarak ifade etme yetileri zayıf olduğu için her an saldırıya hazır bir tutum sergilerler.

Çocuklarda Saldırgan Davranışların Temel Nedenleri

Çocukların okul hayatında konsantrasyon problemleri yaşamasına da neden olan bu davranış bozukluğunun arkasında pek çok farklı faktör yatabilir. Saldırganlık, genellikle tek bir nedene bağlı kalmaksızın şu etkenlerden kaynaklanmaktadır:

• Fizyolojik Sorunlar: Çocuğun genel sağlık durumuyla ilgili biyolojik etkenler.
• Aile İçi İletişim: Ebeveynlerle yaşanan iletişim problemleri ve ilgi eksikliği.
• Güven Eksikliği: Çocuğun kendisini güvende hissetmemesi ve çevreye duyduğu güvensizlik.
• Model Alma: Anne ve babanın ev içindeki saldırgan tutumlarını taklit etmesi.
• Medya Etkisi: Şiddet ve saldırganlık içeren film veya videoların izlenmesi.
• Kendini İfade Edememe: Özellikle 0-6 yaş aralığındaki çocukların duygularını yeterince dile getirememesi.

Baskıcı ve otoriter aile yapılarında, istekleri sürekli engellenen çocuklarda saldırganlık daha sık görülür. Bu durumlarda saldırganlık, genellikle aileyle yaşanan olumsuz bir deneyime karşı geliştirilen bir tepki mekanizması olarak ortaya çıkar.

Ebeveynler İçin Çözüm Önerileri ve İletişim Yöntemleri

Saldırganlık, görmezden gelinemeyecek kadar ciddi bir problemdir. Ev ortamında ebeveynler tarafından önemsenmeyen saldırgan eğilimler, zamanla yerleşerek devam eder. Bu süreçte uygulanabilecek stratejiler şunlardır:

Doğru İletişim ve Gözlem

Çocuk saldırgan bir davranış sergilediğinde, ebeveynler mutlaka çocuğun boy hizasına inerek göz teması kurmalıdır. Bu davranışın neden yanlış olduğu ve karşı tarafa verebileceği zararlar sabırla anlatılmalıdır. Araştırmalar, 0-6 yaş grubundaki çocuklar anlamıyormuş gibi görünse de yapılan açıklamaların olumsuz davranışları azaltıcı etkisi olduğunu kanıtlamaktadır.

Fiziksel Aktivite ve Sosyalleşme

Sürekli kapalı ve kısıtlı ortamlarda bulunmak çocukların saldırganlığını tetikleyebilir. Bu nedenle çocuğun enerjisini atabileceği dış mekan etkinlikleri ve fiziksel güç gerektiren spor dallarına yönlendirilmesi oldukça faydalıdır.

Baba Figürü ve İlgi

Babanın çocukla az vakit geçirmesi veya ilgisiz kalması, şiddet eğilimini artıran kritik bir faktördür. Bu süreçte babanın çocukla daha kaliteli ve uzun zaman geçirmesi, davranışların düzelmesine yardımcı olur.

Uzman Desteğinin Önemi

Saldırganlık davranışı genellikle tek başına oluşmaz; altında yetersizlik, değersizlik, korku ve mutsuzluk gibi derin duygular yatar. Eğer bu davranış bozukluğu süreklilik arz ediyorsa, mutlaka bir uzmandan yardım alınmalıdır. Unutulmamalıdır ki; çocukluk döneminde tedavi edilmeyen davranış bozuklukları, ilerleyen yaşlarda tedavisi çok daha zor sorunlara yol açabilir.