İlk olarak 1981 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde (ABD) ve Haiti’den gelen göçmenlerde hastalık tablosu görülmüş ve HIV virüsü 1985 yılında testlerin geliştirilmesi ile tanımlanmıştır.

Hastalık ilk geç homoseksüel erkeklerde görülmüş daha sonra biseksüel erkekler ile kadınlara oradan dan bebeklere geçişler olarak yayılmıştır. AIDS bu virüsün neden olduğu hastalık tablosuna verilen isimdir.

Tüm dünyada 1 Aralık dünya AIDS günü olarak ilan edilmiştir. Hastalık erişkinlerde görülürken yaş giderek düşmüş ve 15 yaşa kadar inmiştir. Bu da gençlerin cinsel yolla bulaşan hastalıklar ile bilgilendirilmediklerini göstermektedir.

Türkiye’de 15-49 yaş arası vaka sayısı en fazla olup vakaların yaklaşık % 70’ini erkekler oluşturmaktadır. Bu vakaların yaklaşık % 50’si heteroseksüel cinsel temas,% 10 damar içi madde kullanımı, % 10 da homoseksüel cinse temas oluşturmaktadır.

HIV’IN CİNSEL YOLLA BULAŞININ ÖNLENMESİ
ŞÜPHELİ CİNSEL TEMAS SONRASI NE YAPILMALI?

• Cinsel temas sırasında genital bölgenize ve ağzınıza vajınal sekresyonlar, semen ve kanla bulaşın azaltılması,
• Tek eşli cinsel temas
• En önemlisi de prezervatif/kondom kullanımı olmadan cinsel ilişkiye girmemenizdir.
Bulaş için HIV pozitif tek bir kişi ile temas yeterlidir. Cinsel temas sayısı arttıkça bulaş ihtimali artar. Birden fazla eşi olanlar, sık eş değiştirenler, damar içi madde kullanımı olanlarla cinsel teması olanlarda bulaş riski fazladır.


Eğer korunmasız veya riski cinsel temasınız oldu ise hemen bir sağlık merkezine gidip sadece HIV değil diğer hastalıklar yönünden de test yaptırmalısınız (Hepatit B ve C). Bunun nedeni sizde öncesinde bir hastalık olup olmadığını anlamaktır.
TANIDA KULLAILAN TESTLER:

Bugün tanıda kullanılan en yaygın test ELİSA’dır. Test yaptırdınız sağlıklısınız. O zaman temas sonrası Anti HIV (ELİSA) 6. Hafta, 3. Ve 6. Ayda Anti HIV baktırmanız yeterli olur. Peki baktırdınız negatif yapacak başka bir şey var mı? Hayır yok. Rahatlayabilirsiniz.
Peki test yaptırdınız Anti HIV (ELİSA) pozitif çıktı, o zaman test iki kez daha tekrarlanır (ELİSA 2-3). İkisi de negatif çıkarsa test negatif kabul edilir. Pozitif çıkarsa test iki kez daha tekrarlanır (ELİSA 4 -5) negatif çıkarsa negatif kabul edilir. Bu testte pozitif çıkarsa doğrulama testi dediğimiz test uygulanır.

Neden testi tekrar tekrar yaptırıyoruz? Çünkü ELİSA testinin duyarlılığı % 93 ile % 100 arasında değişir. Buda demek oluyor ki sizde virüs olmadığı halde test sonucu pozitif çıkabilir.
İşte bu nedenle pozitif çıktığında kesin pozitif olduğunu göstermek için tekrar tekrar bakılır yine pozitifse güvenilirliği daha yüksek olan ve doğrulama testi dediğimiz Western blot (WB) ve İndirek İmmün Floresan Testi (IFA) yapılır. Bu testler pozitif çıkarsa HIV pozitif denir.


Gaziantep Enfeksiyon Uzmanı uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!