ÇİFT GÖRME (DİPLOPİ)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çift Görme Nedir ve Neden Oluşur?
Çift görme, normal şartlarda birbirine paralel olması gereken görme aksının bozulması sonucunda meydana gelen bir durumdur. Görme aksındaki bu kayma, tıp literatüründe şaşılık olarak adlandırılır. Bu rahatsızlığa sahip hastalar tek gözleriyle baktıklarında normal görseler de, her iki gözle baktıklarında objelerin retinaya farklı açılarda düşmesi nedeniyle nesneleri çift olarak algılarlar.
Bu durumun temelinde göz kasları, bu kasları kontrol eden sinirler veya doğrudan beyindeki bir hastalık yatıyor olabilir. Çift görme şikayeti olan bireylerde, sorunun kaynağının doğru tespit edilmesi hayati önem taşımaktadır.
Tek Gözle ve İki Gözle Çift Görme Arasındaki Farklar
Çift görmenin karakteristiği, altta yatan nedenin belirlenmesinde en önemli ipucudur. Eğer hasta her iki gözüyle tek tek baktığında normal görüyor ancak iki gözüyle birden baktığında çift görme yaşıyorsa, bu durum genellikle nörolojik bir bozukluğa işaret eder.
Nadiren de olsa tek gözle bakıldığında da çift görme ortaya çıkabilir. Tek gözle çift görme durumunda nedenler genellikle şunlardır:
- Göz içindeki yapısal bozukluklar
- Psikojenik (psikolojik kökenli) nedenler
Tek gözle bakıldığında çift görme şikayeti olan hastaların vakit kaybetmeden bir göz hekimi tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Çift Görmenin En Sık Karşılaşılan Nedenleri
Çift görmenin en yaygın sebebi göz siniri hastalıklarıdır. Göz kaslarının senkronize çalışmasını sağlayan bu sinirler üzerinde baskı oluşturan veya işlevini bozan pek çok faktör bulunmaktadır.
Sinir ve Kas Kaynaklı Nedenler
- Tümörler, iltihabi hastalıklar ve enfeksiyonlar
- Diyabet (şeker hastalığı) ve travmalar
- Tiroid hastalıkları ve Myastenia Gravis
- Mitokondriyal hastalıklar ve çeşitli kas hastalıkları
Beyin Kaynaklı Nörolojik Nedenler
Beyinden kaynaklanan çift görme vakalarında ise aşağıdaki tabloda yer alan ciddi sağlık sorunları görülebilmektedir:
| Beyin Kaynaklı Nedenler | Tanım ve Kapsam |
|---|---|
| Damar Tıkanıklıkları | Beyin damarlarındaki tıkanıklıklar |
| Demyelinizan Hastalıklar | Multipl Skleroz (MS) ve Nöro-Behçet |
| Kitle ve Basınç | Beyin tümörleri ve kafa içi basınç artışı |
| Vasküler Sorunlar | Beyin toplar damar tıkanıklıkları ve psödotümör serebri |
Çift Görme Tanısında Yapılan İncelemeler
Çift görme şikayetiyle başvuran hastalarda tanı süreci oldukça kapsamlıdır. Hemen hemen her hastada yapılması gereken ilk inceleme beyin MR görüntülemesidir. Bazı durumlarda bu görüntülemenin detaylandırılması için ilaçlı (kontrastlı) MR gerekebilir.
Eğer standart MR incelemesiyle neden belirlenemezse, şu ek testlere başvurulur:
- Tiroid testleri ve kas enzimlerinin kontrolü
- EMG ve tek lif EMG çalışmaları
- MR venografi incelemeleri
- Bel suyu incelemesi (Lomber Ponksiyon): Kafa içi basıncının ölçülmesi, protein miktarı ve hücre sayısının analizi için kritik ipuçları sağlar.
Çift Görme Tedavi Yöntemleri
Çift görme tedavisi, tamamen altta yatan ana hastalığa göre planlanmaktadır. Tedavideki birincil amaç, çift görmeye sebebiyet veren temel sağlık sorununu ortadan kaldırmaktır. Etken hastalık başarılı bir şekilde tedavi edildiğinde, çift görme şikayeti de sıklıkla kendiliğinden düzelmektedir.
Şikayetin kalıcı olduğu veya düzelmediği durumlarda ise şu alternatif yöntemler uygulanabilir:
- Özel prizmatik gözlüklerin kullanımı
- Tek gözü kapama tedavisi
- Göz kaslarına Botox enjeksiyonu
- Cerrahi müdahaleler
Sağlıklı günler dileriz.
Op. Dr. Ahmet UMAY
Bristol University, Ophthalmology Section
United Kingdom
Kaynak: Nöroloji Kliniği - Dr. Murat Kürtüncü
