Boy uzattığı söylenen ürünler

Boy Uzatan Ürünler Hakkında Bilimsel Gerçekler ve Uyarılar

Son dönemde ulusal gazeteler, internet siteleri ve televizyon kanallarında boy uzatan ürünler adı altında pazarlanan çeşitli takviyeler için yoğun reklam kampanyaları yürütülmektedir. Halkın kafasını karıştıran bu iddialara karşı, Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği tarafından yapılan açıklamalar ışığında bilimsel gerçekleri paylaşmak büyük önem taşımaktadır.

Piyasada Boy Uzatma Vaadiyle Satılan Ürün Grupları

Reklamlarda genellikle gıda takviyesi adı altında, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı izniyle satıldığı vurgulanan ürünlerin, erişkin yaşlarda bile boy uzattığı iddia edilmektedir. Bu süreçte karşımıza çıkan başlıca ürün ve yöntemler şunlardır:

• Gıda Takviyeleri: İsminde büyüme ve uzama kelimeleri geçen kapsül veya sıvı formlar.
• Ayak Tabanlıkları: Mekanik bir etkiyle boy uzattığı ileri sürülen aparatlar.
• Bitkisel Karışımlar: Bazı kliniklerin önerdiği, bilimsel temeli olmayan kürler.

Vatandaşlarımızın büyük bir kısmı, maalesef bu yanıltıcı reklamlar nedeniyle oldukça yüksek fiyatlı olan bu ürünlere yönelmekte ve sonuç alamayacakları bir beklenti içerisine girmektedir.

Boy Uzamasını Belirleyen Temel Faktörler

İnsan vücudunda boy uzaması karmaşık bir sürecin sonucudur. Bir bireyin genetik olarak belirlenmiş hedef boyuna ulaşabilmesi için belirli faktörlerin uyum içinde olması gerekir. Boy uzunluğunu etkileyen temel unsurlar şunlardır:

Normal boydaki bir bireyin, bu tür besin katkı maddeleri veya ilaçlarla daha fazla uzatılması tıbben mümkün değildir. Büyüme kıkırdakları adı verilen yapılar, 18 yaş civarında kemikleşerek kapandığı için bu yaştan sonra boyun uzaması durur. Bu aşamadan sonra herhangi bir takviyenin boy uzatması hayal mahsulüdür.

Bitkisel Karışımlar ve Bakanlık İzinleri Hakkındaki Yanılgılar

Tamamen bitkisel olduğu iddia edilen karışımların boy uzattığına dair hiçbir bilimsel temel bulunmamaktadır. Bu ürünlerin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı izniyle satılması, onların birer "ilaç" olduğu veya vaat ettikleri tıbbi etkiyi kanıtladığı anlamına gelmez. Marketlerde satılan her besin maddesi gibi bu ürünler de sadece gıda güvenliği kapsamında izin almaktadır.

İçerik analizlerine bakıldığında, bu ürünlerin normal beslenen bir bireyin günlük ihtiyacını karşılayabileceği vitamin ve minerallerden ibaret olduğu görülmektedir. Beslenmeyi bozacak bir hastalığı olmayan kişilerin, doktor tavsiyesi dışında ek gıda takviyesi kullanmasına gerek yoktur.

Boy Kısalığında Erken Tanının Önemi

Birçok tedavi edilebilir hastalık, çocuklarda boy kısalığına yol açabilmektedir. Bu nedenle, çocuklarında boy kısalığı şüphesi olan ebeveynlerin vakit kaybetmeden bir çocuk endokrinoloji uzmanına başvurmaları kritik öneme sahiptir. Bilimsel olmayan yöntemlerle zaman kaybetmek yerine, uzman görüşüyle hareket etmek en doğru yaklaşımdır.

Doç. Dr. Ergun Çetinkaya
Pediatrik Endokrinoloji Uzmanı