Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir? Teknikleri Nelerdir?

Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), insan davranışlarını ve duygularını inceleyen psikolojik modellerden yararlanılarak geliştirilmiş, bireylerin çocukluk döneminden itibaren inşa ettikleri inanç sistemlerine odaklanan bir terapi yöntemidir. Bu yaklaşımın temelinde, bireylerin olayları algılama biçimlerinin, bu olaylara verdikleri duygusal tepkileri doğrudan etkilediği gerçeği yatar. Dolayısıyla gerçeklik, bireyin kişisel algı süzgecine göre şekillenmektedir.

Bu terapi yöntemi, bireylerin hayat kalitesini düşüren ve sıkıntı yaşamalarına neden olan işlevsiz düşünceleri tespit etmelerine olanak tanır. BDT süreci sayesinde danışanlar, zihinlerindeki bu düşüncelerin ne derece gerçekçi olduğunu objektif bir şekilde değerlendirme becerisi kazanırlar. Terapinin temel amacı, bireyde huzursuzluğa yol açan düşünce ve davranış örüntülerini tespit ederek bunları olumlu yönde değiştirmektir.

Bilişsel Psikoloji ve BDT İlişkisi

Bilişsel Davranışçı Terapinin kuramsal temelini bilişsel psikoloji oluşturmaktadır. Bilişsel psikoloji; zihnin işleyiş biçimi ve bireylerin bilinç durumları üzerine yoğunlaşan bir disiplindir. Bu disiplinin inceleme alanına giren temel konular şunlardır:

• Duyum ve Algı
• Örüntü Tanıma ve Dikkat
• Bilinç ve Bellek
• Öğrenme ve Düşünme Süreçleri
• Dil ve Zekâ

BDT'nin Tarihçesi ve Aaron Beck

Bilişsel Davranışçı Terapi, Amerikalı psikiyatri uzmanı Aaron Temkin Beck tarafından geliştirilmiştir. Beck, kendi yaşamı boyunca topluluk önünde konuşma korkusu, yaralanma ve boğulma endişesi gibi çeşitli kaygı bozukluklarıyla mücadele etmiştir. Kendi yaşadığı bu kaygılar, onu psikiyatri alanına ve benzer sorunlar yaşayan kişileri anlamaya yöneltmiştir.

Günümüzde BDT; fobiler, kaygı bozuklukları ve depresyon gibi pek çok psikolojik rahatsızlığın tedavisinde dünya genelinde en sık başvurulan bilimsel yöntem haline gelmiştir. Ankara Bilişsel Davranışçı Terapi hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi ve randevu almak için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.

Bilişsel Davranışçı Terapi Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılır?

Bilişsel Davranışçı Terapi, bilimsel bir zemin üzerinde şekillenen ve etkinliği klinik araştırmalarla kanıtlanmış bir yöntemdir. BDT'nin başarıyla uygulandığı başlıca psikolojik rahatsızlıklar şunlardır:

Bilişsel Davranışçı Terapi Teknikleri ve İşleyişi

Bilişsel Davranışçı Terapide danışan pasif bir alıcı değil, sürecin merkezinde yer alan aktif bir paydaştır. Terapist ve danışan, sorunların çözümü için bir ekip ruhuyla çalışır. Terapinin odak noktası, danışanın sahip olduğu işlevselliği bozan düşünce kalıplarının farkına varmasını sağlamaktır.

Örneğin, sosyal fobisi olan bir birey topluluk önünde konuşmadan önce şu olumsuz düşüncelere kapılabilir:

1. "Ses tonumu ayarlayamayacağım ve kimse beni duymayacak."
2. "Herkes bana gülecek ve rezil olacağım."
3. "Kimse beni dinlemek istemeyecek."

Bu olumsuz bilişsel kurgular, bireyde ağız kuruluğu, kalp çarpıntısı ve terleme gibi fiziksel belirtileri tetikler. Yaşanılan yoğun kaygı ise dil sürçmelerine ve ses tonunun titremesine yol açarak kişinin sosyal ortamlardan kaçınmasına neden olur. BDT, bu döngüyü kırarak işlevsiz düşünceleri daha gerçekçi ve sağlıklı olanlarla değiştirme imkânı sunar.