Akıllı Telefon Bağımlılığı: Sürekli Kontrol Etme Döngüsünün Psikolojisi
Bu davranışın arkasında birçok neden olduğu söylenebilir; değişken ödül sistemi bunlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sistemde belirsiz bir zamanda gelen uyaran ile dopamin salgısı arasında ilişki olduğu belirtilmektedir. Şöyle ki; her ekran kilidi açıldığında yeni bir mesaj, yeni bir beğeni ya da yeni bir içerik ihtimali vardır. Bu belirsiz ödül sistemi dopamin salınımını tetikler ve davranışı pekiştirir. Ancak kısa süreli tatmin, uzun vadede en başta zihinsel yorgunluk, buna bağlı bedensel-fiziksel ve psikolojik alanlarda birtakım zararlar yaratır.
Aşırı telefon kullanımı sırasında uygulamalar arasında sürekli olarak geçiş yapmak odaklanmayı kısa sürede tutarak uzun odaklanma becerimizi köreltebilir. Bu durum da ileriki dönemlerde dikkat süresini azaltarak dikkat sorunları yaşamamıza yol açabilmektedir. Öte yandan sosyalleşme açısından da zarar verici etkileri söz konusudur; yüz yüze iletişimi de etkileyebilir, fiziksel olarak bir ortamda bulunurken zihinsel olarak başka bir yerde olmak ilişkisel kopukluk yaratabilir.
Bağımlılık döngüsünü kırmak için kişilerin kullanım alışkanlıklarının ‘kendini izleme’ yöntemleriyle açığa çıkarılması öncelikli bir uygulamadır. Sonrasında günlük ekran süresini takip etmek, belirli uygulamalar için zaman sınırı koymak ve telefonu ulaşılması zor bir yere bırakmak davranış değişikliğini destekleyebilir. Kontrolü yeniden ele almak mümkündür; ancak bunun için bilinçli sınırlar gerekir.
