Akılcı olmak ve akılcı davranmak

Bilim ve Fen: Hayatın En Hakiki Yol Göstericisi

Ulu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün "Hayatta en hakiki mürşid ilimdir, fendir. İlim ve fenden başka yol gösterici aramak gaflettir, dalalettir, cehalettir." sözü, modern medeniyetin temel taşını oluşturur. İnsanlığın bugüne kadar gerçekleştirdiği tüm keşif ve icatlar; fizik, matematik, kimya ve biyoloji bilimlerinin eşsiz bir uyumla harmanlanması sonucu ortaya çıkmıştır.

Devasa uçakların kıtalar arası yolculuk yapmasından akıllı telefonlarla kurulan küresel iletişime kadar her şey bilimin eseridir. Bilimsel yöntemler olmasaydı, bir uzay aracını milyonlarca kilometre ötedeki bir kuyruklu yıldıza indirmek veya mikroorganizmaları keşfedip hastalıklara tedavi geliştirmek imkansız olurdu. Gelecekte Mars’a gitmek ya da artan nüfusu beslemek için tarımı geliştirmek de sadece arzu ederek değil, yine bilimsel ilerleme ile mümkün olacaktır.

Bilimsel Yöntemin Değişmez Adımları

Bilim; nano teknolojiden sismik hareketlere, bitki iletişiminden derin deniz araştırmalarına kadar çok geniş bir alana yayılsa da yöntemleri her zaman sabittir. Bilimsel bir sürecin temelinde şu üç aşama yer alır:

• Kuşkuculuk: Her söylenene doğrudan inanmaz, sorgular.
• Gözlem: Uzun süreli kayıtlar tutar ve olayları titizlikle izler.
• Deney ve Kanıt: Gözlemleri deneylerle test eder ve sonuçları tekrar ederek kanıtlar.

Bir İlacın Gelişim Süreci: Neden On Yıllar Sürüyor?

Örneğin, söğüt ağacı kabuğunun ağrı kesici etkisi bilimsel bir gözlemdir. Ancak bu gözlemin bir ilaca (Aspirin) dönüşmesi onlarca yıl sürebilir. Günümüzde bir ilacın geliştirilmesi en az 10 yıl sürmekte ve 1 milyar doları aşan maliyetler gerektirmektedir. Bu süreçte tek bir madde için şu veriler elde edilir:

Binlerce aday madde arasından sadece bir tanesi bu zorlu süreçleri başarıyla tamamlayarak insanlığın kullanımına sunulur.

Doğal Ürünler ve Bilimsel Doz Arasındaki Fark

Bitkiler, içinde binlerce farklı maddeyi barındıran canlı organizmalardır. Bir hastalığı tedavi etmek amacıyla bitkinin bir kısmını doğrudan tüketmek, vücuda faydalı maddelerin yanı sıra zararlı maddeleri de almak anlamına gelir. Farmakoloji bilimi, bitki içindeki spesifik maddeyi ayrıştırarak güvenli hale getirir.

Söğüt ağacı kabuğunda Aspirin'in etken maddesi olan salisilik asit bulunur. Ancak "bir tutam" kabuk tüketmek bilimsel bir ölçü değildir. Ağacın yetiştiği bölge, rakım, mevsim ve toprak yapısı içindeki etken madde miktarını doğrudan değiştirir. Bu belirsizlik, tedavinin etkisiz kalmasından ölüme kadar varan riskler taşır. Oysa bir tablet Aspirin, içindeki 500 mg etken maddeyi ve kalite testlerini garanti eder.

"Doğal" Aldatmacası ve Şarlatanlıkla Mücadele

Günümüzde akademik unvanlarını kullanarak "ilaçlar kimyasal, bitkiler doğaldır" iddiasıyla halkı yanıltan kişiler bulunmaktadır. Unutulmamalıdır ki tütün, zehirli mantarlar ve yılan zehri de doğaldır. Aslında canlı ve cansız her şey atomlardan oluşur, yani her madde özünde kimyasaldır.

Tıbbın henüz tam çözüm bulamadığı kanser, diyabet veya obezite gibi alanlar, şarlatanların suistimaline açıktır. Milyarlarca dolarlık araştırma bütçelerine sahip bilim dünyasının bulamadığı bir tedaviyi, mahalle aktarının veya televizyondaki "doktorumsu" şahısların bulmuş olma ihtimali akıl dışıdır.

Akılcı Yaşam ve Sağlık Tercihleri

Bilime inanmak, sağlığınızı ve maddi kaynaklarınızı korumak arasındaki en net tercihtir. Yaşam tarzımızdaki büyük zararları görmezden gelip sadece "organik" ürünlere odaklanmak rasyonel bir yaklaşım değildir.

1. İş stresi, sigara kullanımı ve hareketsiz yaşamın verdiği zararı bir kefeye koyun.
2. Organik beslenmenin sağladığı faydayı diğer kefeye koyun.
3. Sigara içmeye devam ederken sadece organik beslenerek ömrü uzatmanın mümkün olmadığını göreceksiniz.

Sonuç olarak; Mevcut zararlı alışkanlıkları değiştirmeden sadece doğal ürünlere yönelmek mantıklı bir çözüm sunmaz. Akılcı olun, bilimin yolundan ayrılmayın ve sağlığınızı şansa bırakmayın.