Yeni bir ben olmak için ne yapmalıyız?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Değişim ve Yenilenme Yolculuğuna İlk Adım
Hayatımızda yeni kararlar almak ve yenilikler yaratmak, ilerleme arzusunun doğal bir sonucudur. İnsan doğası gereği her zaman gelişmek, öğrenmek ve yenilenmek ister. Ancak bazen içinde bulunduğumuz durum bizi rahatsız etse bile, değişim için gereken o ilk adımı atmakta zorlanırız. Hem mevcut durumdan şikayet edip hem de harekete geçmemek, bireyin kendi içinde yaşadığı en büyük çatışmalardan biridir.
İlk Adımı Atmamızı Engelleyen Psikolojik Bariyerler
Değişim için gereken temel unsur cesarettir; cesaret ise özgüvenin eyleme dönüşmüş halidir. Peki, bizi durduran nedir? Psikoanalitik açıdan ilk adımı atamamamızın temelinde yatan bazı faktörler şunlardır:
- Olumsuz yargılar ve çocukluk döneminde alınan negatif telkinler.
- Geçmişteki başarısız deneyimler ve öğrenilmiş çaresizlik.
- Geleceğe dair duyulan yoğun kaygı ve korkular.
- Özgüveni zedelenmiş bireylerde görülen girişimcilik eksikliği.
Geçmiş yaşantılarımız ve ailemizden gelen telkinler bugünkü durumumuzda %90 pay sahibi olsa bile, bu durum bir sığınak olarak kullanılmamalıdır. Memnuniyetsizliği gidermenin yolu, belirsizliği planlayarak çözmekten geçer. Yol haritası netleştiğinde kaygı azalır ve özgüven artar.
Erteleme Hastalığı: Yaşamı Askıya Almak
Türk insanının en büyük engellerinden biri erteleme özelliğidir. Evlilik, boşanma, yeni bir ilişki veya kariyer planı gibi her türlü değişim için her an bir fırsattır. Ancak bizler, kendimizi ve çevremizi inandırdığımız "mantıklı" bahanelerle bu adımları sürekli öteleriz.
Ertelemek, zamanla bir kişilik özelliği haline gelir ve hayatı sonuçsuz planlarla doldurur. Unutulmamalıdır ki; eylemleri ertelemek aslında yaşamı ertelemektir. Batılı toplumlarda insanlar denemekten korkmaz; her olumsuz sonuçtan yeni bir yöntem geliştirerek ilerlerler. Henry Ford gibi isimler, otomobilin "geçici bir moda" olarak görüldüğü ve beş kez iflas ettiği süreçlerden geçerek dünyayı değiştirmişlerdir.
Öğrenilmiş Çaresizlik ve Toplumsal Baskı
Toplumumuzda değişimin zorluğuna dair yerleşmiş olan "Yedisinde neyse yetmişinde odur" gibi kalıplar, bireyin değişim inancını kırar. Bu noktada en büyük engel öğrenilmiş çaresizliktir. Bu kavramı iki klasik örnekle açıklayabiliriz:
| Örnek | Durum | Sonuç |
|---|---|---|
| Filler | Küçükken zincirlenen fil, büyüdüğünde gücü yetse de kaçamayacağına inanır. | Fiziksel değil, zihinsel bir esaret yaşar. |
| Kartal Yavrusu | Civcivlerin arasında büyüyen kartal, uçabileceğini bilmediği için yerdeki yiyeceklerle yetinir. | Potansiyelinin farkına varamadan yaşar. |
Yeni Bir Ben İçin 10 Maddelik Yol Haritası
Depresyonun ve mutsuzluğun temel nedenlerinden biri, kararları zamanında almamak ve adımları atmamaktır. Kendinizi değerli hissetmek için değişim şarttır. İşte değişim sürecinde kullanabileceğiniz profesyonel yol haritası:
- Problemi Tanımlamak: Sizi mutsuz eden unsurları ve mevcut durumunuzu netleştirin.
- Hedef Belirlemek: Ulaşmak istediğiniz durumu açık ve spesifik olarak tanımlayın.
- Zaman Dilimi: Hedefe ulaşmak için kendinize gerçekçi bir takvim oluşturun.
- Engelleri Tespit Etmek: Motivasyonunuzu kırabilecek iç ve dış etkenleri belirleyin.
- Çözüm Geliştirmek: Karşılaşabileceğiniz engeller için alternatif planlar hazırlayın.
- Destek Birimleri: Size yardımcı olabilecek kişi, kurum veya uzmanları (psikolog, yaşam koçu) belirleyin.
- Motivasyon Kaynakları: Sonuca ulaştığınızdaki kazanımlarınızı hayal ederek odağınızı koruyun.
- Değişimi Gözlemlemek: İlerlemenizi hangi kriterlerle (huzur, başarı, ilişki kalitesi) ölçeceğinizi saptayın.
- Sonuç Analizi: İstediğiniz noktaya ulaşıp ulaşmadığınızı değerlendirin.
- Yeniden Değerlendirme: Eksik kalan kısımlar için yeni alternatifler üretin.
Değişim, her yaşta ve her an mümkündür. Önemli olan, erteleme alışkanlığını bir kenara bırakıp bu yol haritasını eyleme dökmektir. Yeni bir yaşam ve "yeni bir ben" yolunda başarılar dilerim.
