Yeme Bozuklukları Nelerdlr ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Yeme Bozukluğu Nedir?
Yeme bozukluğu, yeme davranışının çeşitli şekillerde bozulduğu, kişinin kilo kontrolüne yönelik sergilediği uç davranışlar ve vücut görüntüsüyle ilgili aşırı takıntılı düşüncelerle seyreden ciddi bir psikiyatrik hastalık türüdür. Bu rahatsızlık, bireyin sağlığını ve sosyal yaşamını doğrudan etkileyen karmaşık süreçleri içerir. Süreç boyunca kişi, gıda alımını aşırı kısıtlayabileceği gibi kontrolsüz bir şekilde aşırı yemek de yiyebilir.
Bu hastalık grubunda yer alan bireylerde; yemek sonrası ağır egzersiz yapma, bilinçli olarak kusma veya besin alımını tamamen durdurma gibi çeşitli belirtiler gözlemlenir. Günümüzde en sık karşılaşılan türler arasında anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkınırcasına beslenme bozukluğu yer almaktadır.
En Sık Görülen Yeme Bozukluğu Türleri
Yeme bozuklukları, belirtilerine ve kişinin vücut ağırlığına olan yaklaşımına göre farklı kategorilere ayrılır. Aşağıdaki tabloda bu bozuklukların temel özellikleri özetlenmiştir:
| Bozukluk Türü | Temel Belirleyici Özellikler |
|---|---|
| Anoreksiya Nervoza | İleri derecede zayıflık, kilo alma korkusu ve gıda reddi. |
| Bulimiya Nervoza | Tıkınırcasına yeme atakları ve ardından gelen kusma/egzersiz. |
| Tıkınırcasına Yeme | Kontrolsüz yeme atakları, suçluluk duygusu ve fiziksel açlık dışı beslenme. |
1. Anoreksiya Nervoza
Bu tabloda yaş ve cinsiyet kriterlerine göre kişinin ileri derecede zayıf olma isteği ön plandadır. Hastalarda kilo almaktan aşırı korkma, beden biçimini yanlış algılama ve kadınlarda adetin kesilmesi gibi durumlar dikkat çekmektedir.
Anoreksiya nervoza hastalarının büyük bir bölümü, kilo kaybetmek amacıyla yiyecek alımını aşırı düzeyde azaltır veya uzun süre aç kalmayı tercih eder. Bazı vakalarda ise kişi ara ara tıkınırcasına yemek yedikten sonra bu besinleri kusarak dışarı atar. Ayrıca, besinlerin kilo yapıcı etkisini kırmak için ishal yapıcı ilaçların kullanımı da sık görülen yöntemler arasındadır.
2. Bulimiya Nervoza
Bulimiya nervoza, yineleyen tıkınırcasına yeme atakları ve bu atakların ardından gelen uygunsuz dengeleyici davranışlarla karakterizedir. Kişi, aldığı kalorileri telafi etmek için çıkarma, aşırı egzersiz veya hiç yememe gibi yollara başvurur.
Bu bozukluğa sahip bireyler de tıpkı anoreksiya hastaları gibi zayıf bir bedene sahip olmayı arzularlar. Ancak aradaki en temel fark, bulimiya hastalarının genellikle hafif kilolu ya da normal beden ağırlığında olmalarıdır.
3. Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
Bu rahatsızlıkta temel belirti, kontrol edilemeyen ve yineleyen tıkınırcasına yeme ataklarıdır. Kişi, belirli zaman dilimlerinde normalden çok daha fazla miktardaki yiyeceği, normalden hızlı ve genellikle utanma duygusu nedeniyle tek başına tüketir.
Tıkınırcasına yeme bozukluğunun ayırt edici özellikleri şunlardır:
- Fiziksel bir açlık hissi olmasa dahi büyük miktarlarda yemek yenir.
- Yemek sonrası kişide kendinden iğrenme ve ağır suçluluk duygusu oluşur.
- Diğer türlerin aksine, kusma veya aşırı egzersiz gibi dengeleyici davranışlar düzenli olarak uygulanmaz.
- Bu durum anoreksiya nervoza veya bulimiya nervoza süreçlerinden bağımsız olarak ortaya çıkar.
