Yeme Bozuklukları
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bulimiya Nevroza Nedir?
Bulimiya Nevroza, tekrarlayan tıkanırcasına yeme dönemleri ve bu dönemleri takip eden uygunsuz telafi edici davranışlarla karakterize ciddi bir yeme bozukluğudur. Bu rahatsızlığa sahip bireyler, kısa sürede normalden fazla gıda tüketirken, eş zamanlı olarak yeme eylemi üzerindeki denetimin kalktığı hissini yaşarlar.
Bulimiya Nevroza Tanı Kriterleri
Bir bireye Bulimiya Nevroza tanısı konulabilmesi için belirli klinik kriterlerin karşılanması gerekmektedir. Bu kriterler şunlardır:
- Tıkanırcasına Yeme Nöbetleri: Benzer koşullarda çoğu kişinin yiyebileceğinden belirgin şekilde daha fazla gıdanın tüketilmesi ve bu esnada yeme kontrolünün kaybedilmesi.
- Telafi Edici Davranışlar: Kilo alımını engellemek amacıyla kendini kusturma, laksatif veya diüretik kullanımı, aşırı aç kalma veya ağır egzersiz yapma gibi yöntemlere başvurulması.
- Sıklık ve Süre: Tıkanırcasına yeme ve telafi edici davranışların son üç ay içinde haftada en az bir kez tekrarlanmış olması.
- Benlik Değerlendirmesi: Kişinin kendisini algılayış biçiminin, vücut ağırlığı ve şeklinden aşırı derecede etkilenmesi.
- Ayırıcı Tanı: Bu bozukluğun sadece Anoreksiya Nevroza seyri sırasında ortaya çıkmamış olması gerekir.
Bulimiya Nevroza’nın Vücuttaki Belirtileri
Sürekli tekrarlanan yeme ve kusma döngüsü, vücut üzerinde ciddi fiziksel hasarlara yol açar. En yaygın görülen belirtiler şunlardır:
- Ağız ve Boğaz Sağlığı: Kronik boğaz ağrısı, mide asidi nedeniyle diş minelerinin erimesi ve diş çürümeleri.
- Yüz ve Boyun Yapısı: Tükrük bezlerinin şişmesi sonucu yanaklarda oluşan "sincap" görüntüsü.
- Sindirim Sistemi: Mide kapağının bozulmasına bağlı reflü ve müshil kullanımı kaynaklı bağırsak tahrişleri.
- Organ Fonksiyonları: İlaç kullanımı nedeniyle böbrek hastalıkları ve şiddetli sıvı kaybı.
Hastalığın Şiddeti ve Risk Durumu
Bulimiya Nevroza vakaları, davranış sıklığına göre sınıflandırılır. Ağır olmayan tip olarak adlandırılan vakalarda, uygunsuz ödünleyici davranışlar haftada ortalama 1 ila 3 kez görülür. Bu seviyedeki hastalarda genellikle intihar riski saptanmamıştır ve hastaneye yatış gerektiren akut bir sağlık problemi bulunmamaktadır.
Tedavi Planı ve Uygulama Basamakları
Bulimiya Nevroza tedavisinde multidisipliner bir yaklaşım benimsenir. Tedavi süreci şu temel aşamalardan oluşur:
| Tedavi Aşaması | Uygulama Yöntemi |
|---|---|
| Bilişsel Yeniden Planlama | Yeme ataklarını tetikleyen katı diyet kurallarının ve mekanizmaların anlaşılması. |
| Kendini Gözlem | Danışanın düşünce ve davranışlarını takip etmek için günlük besin kaydı tutması. |
| Psikoeğitim | Vücut ağırlığı dengesi, kusmanın etkisizliği ve fiziksel sonuçlar hakkında bilgilendirme. |
| Düzenli Yeme Paterni | Günde 3-4 ana öğün ve 1-2 ara öğün içeren, 3 saat aralıklı beslenme düzeni. |
Diyet Alışkanlıklarının Değiştirilmesi
Terapist eşliğinde, hastanın "şişmanlatıcı" olarak algıladığı yiyecekler listelenir ve dört gruba ayrılır. En kolaydan en zora doğru, bu yiyeceklerin planlı öğünlerin bir parçası olarak tüketilmesi sağlanır. Temel hedef, hastanın normal miktarlarda yeme becerisi kazanmasıdır.
Destekleyici Terapi Yöntemleri
- Nüks Önleme: Hastaya, ara sıra aşırı yemenin normal olduğu ve bunun kontrol kaybı anlamına gelmediği öğretilir.
- Sorun Çözme Eğitimi: Tıkanırcasına yeme yerine, karşılaşılan güçlüklerle sağlıklı baş etme yöntemleri geliştirilir.
- Beden İmajı Çalışmaları: Vücut algısındaki hatalı düşüncelerin düzeltilmesi üzerine odaklanılır.
