VÜCUT DIŞINDAN ŞOK DALGALARI İLE BÖBREK TAŞI KIRMA
- ESWL, vücut dışından gönderilen yüksek enerjili şok dalgalarıyla böbrek ve idrar yolu taşlarını küçük parçalara ayıran modern bir tedavi yöntemidir.
- Tedavinin başarı oranı taşın boyutuna ve kimyasal yapısına göre değişirken; hamilelik, kanama bozukluğu ve ciddi obezite gibi durumlarda uygulanması sakıncalıdır.
- Tedavi sonrasında taş dökülmesini kolaylaştırmak için bol sıvı tüketilmeli, hareketli bir yaşam tarzı benimsenmeli ve taşın tekrar oluşmasını önlemek için taş analizi yapılmalıdır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
ESWL (Vücut Dışından Şok Dalgaları ile Taş Kırma) Nedir?
ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy), vücut dışından gönderilen yüksek enerjili şok dalgalarının böbreklerdeki veya idrar yollarındaki taşlar üzerine odaklanmasıyla gerçekleştirilen modern bir tedavi yöntemidir. Bu işlemin temel amacı, taşları idrar yollarından kendiliğinden geçebilecek kadar küçük parçalara ayırmaktır.
ESWL Tedavisinin Uygulanamayacağı Durumlar
ESWL yöntemi güvenli bir prosedür olsa da, bazı hasta gruplarında kesinlikle uygulanmaması gerekmektedir. Bu durumlar şunlardır:
- Hamilelik durumu olan hastalar.
- Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu olanlar (Kan sulandırıcı kullananların, doktor kontrolünde işlemi 1 hafta önceden bırakması gerekir).
- Ciddi iskelet sistemi malformasyonları bulunanlar.
- Aort veya renal arter anevrizması (damar genişlemesi) olan hastalar.
- İşlemi engelleyecek düzeyde aşırı şişmanlık (obezite) durumu.
ESWL İşleminin Başarı Oranları
ESWL tedavisinde başarı oranı, taşın boyutu ve kimyasal yapısına göre değişkenlik göstermektedir. Taş boyutuna göre başarı istatistikleri şu şekildedir:
| Taş Boyutu | Başarı Oranı |
|---|---|
| 1 cm'den küçük taşlar | %84 |
| 10-20 mm arası taşlar | %77 |
| 2 cm'den büyük taşlar | %63 |
Taşın bileşimi de kırma sürecini etkiler. Ürik asit ve kalsiyum oksalat dihidrat taşları kolay kırılırken; sistin taşları en sert ve tedaviye en dirençli taş türüdür. Taşlar, kırılma kolaylığına göre; struvite (enfeksiyon taşı), kalsiyum apatit, ürik asit, kalsiyum oksalat dihidrat, kalsiyum oksalat monohidrat ve sistin şeklinde sıralanır.
Seans Sayısı ve Uygulama Sıklığı
Böbrek dokusunun zarar görmesini ve kanama riskini önlemek adına ESWL seansları en fazla 5-6 seans ile sınırlandırılmalıdır. Çok büyük taşlarda daha fazla seans gerekeceği için perkütan taş cerrahisi daha uygun bir seçenek olabilir.
Böbrek taşlarında doku hasarı riskini minimize etmek için seanslar 4-5 gün ara ile yapılmalıdır. Ancak idrar yollarındaki taşların tedavisinde bu süreler daha kısa tutulabilir.
Özel Durumlarda ESWL Uygulaması
Çocuk Hastalarda ESWL
Çocuklarda böbrek ve üriner sistem taşları için ESWL en önemli tedavi seçeneğidir. Çocuklarda işlem mutlaka genel anestezi altında yapılmalı, tekrarlayan seanslardan kaçınılmalı ve tedavi sonrası hasta yakından takip edilmelidir.
Böbrek Kisti ve ESWL
Böbrekte kist varlığı, ESWL yönteminin uygulanması için herhangi bir engel teşkil etmemektedir.
Tedavi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Taş Analizi
İşlemden sonra kırılan parçaların dökülmesini kolaylaştırmak için hareketli bir yaşam tarzı benimsenmelidir. Spor ve yürüyüş yapmak sürece yardımcı olur. Ayrıca günlük sıvı tüketimi en az 1.5-2 litre seviyesinde tutulmalıdır.
Taşın tekrar oluşmasını engellemek için şu adımlar izlenmelidir:
- Düşürülen taşın analizi yapılmalıdır.
- 24 saatlik idrar ve kan analizleri ile mineral dengesi incelenmelidir.
- Analiz sonuçlarına göre koruyucu tedaviler uygulanmalıdır.
ESWL Hakkında Önemli Notlar
- Böbrek taşlarının tedavisinde ESWL ilk tedavi seçeneğidir.
- Tedavi öncesinde hastada üriner enfeksiyon bulunmamalıdır.
- Etkinliği artırmak için bazen ek endoskopik tedavilerle kombine edilebilir.
- 20 mm ve üzeri taşlarda işleme başlamadan önce üreteral J stent takılması önerilir.
- Alt kaliks taşları 1 cm'nin üzerindeyse, perkütan nefrolitotomi (kapalı cerrahi) başarısı ESWL'den daha yüksektir.
Op. Dr. Murad ÇELTİK
İstanbul Cerrahi Hastanesi
Adres: Ferah Sokak No:22 Nişantaşı / İstanbul
İletişim: 444 44 24 | 0212 296 94 50
E-Posta: [email protected]
