Tüm Selim anorektal hastalıklar (hemoroid, anal fissür, anal apse, anal fistül, pruritus ani, rektal prolapsus, anal inkontinans)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anorektal Bölge (Makat) Hastalıkları ve Yaşam Kalitesine Etkileri
Kalın bağırsağın son bölümü olan rektum, anüs (makat) ile sonlanır. Bu bölgede meydana gelen ve anorektal hastalıklar olarak adlandırılan selim (iyi huylu) sorunlar; kabızlık, kanama, ağrı, kaşıntı ve dışkı tutamama gibi semptomlarla yaşam kalitesini ciddi ölçüde bozabilir.
Başlıca Selim Anorektal Hastalıklar
- Hemoroidal hastalık (basur)
- Anal fissür (makat çatlağı)
- Anal apse ve Anal fistül
- Pruritis ani (makat kaşıntısı)
- Rektal prolapsus (bağırsak sarkması)
- Anal inkontinans (dışkı tutamama)
Anorektal Hastalıkların Belirtileri ve Tanı Süreci
Bu bölgedeki rahatsızlıklar genellikle benzer klinik bulgularla kendini gösterir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
| Belirti Türü | Açıklama |
|---|---|
| Kanama ve Ağrı | Dışkılama sırasında veya sonrasında görülen ağrılı/ağrısız kanamalar. |
| Akıntı ve Kaşıntı | Müküs veya püy (iltihap) şeklinde akıntılar ve şiddetli kaşıntı. |
| Bağırsak Değişimleri | Tenesmus (sürekli dışkılama hissi) ve değişmiş bağırsak hareketleri. |
| Fiziksel Değişimler | Prolapsus (sarkma), şişlik ve açıklanamayan kilo kaybı. |
Doğru tanı, tedavinin en kritik aşamasıdır. Temel tanı yöntemi fizik muayenedir. Gerekli durumlarda anüs ve rektumun detaylı incelenmesi için sigmoidoskopi ve biyopsi işlemlerine başvurulur.
Hemoroidal Hastalık (Basur): Belirtiler ve Tedavi
Hemoroidler, anal kanalda bulunan normal damarsal yastıklardır. Bu yapıların büyüyerek makat dışına sarkması hastalık tablosunu oluşturur. Belirtileri arasında parlak kırmızı kanama, kaşıntı, şişlik ve pıhtı oluşumu durumunda şiddetli ağrı yer alır.
Tedavi Yöntemleri
- Konservatif Tedavi: Lifli diyet (20-35 gr/gün), laksatifler, oturma banyosu ve topikal kremler.
- Günübirlik İşlemler: Skleroterapi, lastik bant ligasyonu ve lazer fotokoagülasyon.
- Cerrahi Müdahale: Hemoroidektomi, stapler hemoroidopeksi ve arter ligasyonu.
Anal Fissür (Makat Çatlağı)
Makat girişinde oluşan yırtıklardır. Genellikle sert dışkılama sonrası gelişen sfinkter kası spazmı, şiddetli ağrıya ve yanmaya neden olur. Tanı için fizik muayene yeterlidir.
- Tedavi: Kabızlığın önlenmesi, sıcak oturma banyoları, kas gevşetici kremler, Botox enjeksiyonu veya cerrahi müdahale uygulanır.
Anal Apse ve Anal Fistül
Anal apse, makat çevresinde iltihap birikmesidir; şiddetli ağrı ve ateşle seyreder. Tedavisi cerrahi boşaltma (drenaj) ve antibiyotik kullanımıdır.
Anal fistül ise bağırsak ile deri arasında oluşan anormal bir yoldur. Genellikle apselerin tam iyileşmemesi sonucu gelişir. Tanıda MR ve EUS (Endosonografi) kullanılır. Tedavide temel amaç, gaz ve dışkı tutma fonksiyonunu koruyarak fistül yolunu kapatmaktır. LIFT, fistülotomi ve seton uygulaması sık kullanılan cerrahi yöntemlerdir.
Pruritis Ani (Makat Kaşıntısı)
Anal bölgedeki derinin tahriş olmasıdır. Nedenleri arasında diyet (kahve, narenciye, çikolata), enfeksiyonlar, cilt hastalıkları veya hemoroid bulunabilir.
- Öneriler: Bölge temiz ve kuru tutulmalı, pamuklu iç çamaşırı tercih edilmeli ve tahriş edici temizlik ürünlerinden kaçınılmalıdır. Tedavide çinko oksitli kremler, antihistaminikler veya dirençli vakalarda metilen mavisi enjeksiyonu kullanılabilir.
Rektal Prolapsus (Bağırsak Sarkması)
Rektumun makattan dışarı sarkmasıdır. Çoklu doğum, kronik kabızlık ve zayıf pelvik kaslar ana nedenlerdir.
- Tanı: Fizik muayene, defekografi ve manometri ile konulur.
- Tedavi: Lifli beslenme ve pelvik egzersizlerin yanı sıra, sarkmanın durumuna göre laparoskopik veya robotik rektopeksi (yama ile sabitleme) ameliyatları tercih edilir.
Anal İnkontinans (Dışkı ve Gaz Kaçırma)
Gaz veya dışkının istemsizce kaçırılmasıdır. Toplumda görülme sıklığı %2-7 arasındadır. Sfinkter hasarı, nörolojik hastalıklar (diyabet, MS) ve doğum travmaları en önemli nedenlerdir.
Güncel Tedavi Seçenekleri
- Biofeedback: Kasların doğru kullanılmasını sağlayan eğitim süreci.
- Sakral Sinir Stimülasyonu: Sinir köklerine elektriksel akım verilerek kas fonksiyonunun artırılması.
- Hacim Arttırıcı Jeller: Anüs açıklığının daraltılması için yapılan enjeksiyonlar.
- Cerrahi Onarım: Sfinkteroplasti, kas transferleri veya son çare olarak kolostomi.
