TRAVMA VE YAS

Toplumsal Travmalar ve Biriken Duygusal Yükler

Türkiye, son yıllarda deprem, sel, yangın ve pandemi gibi üst üste gelen pek çok büyük felaketle karşı karşıya kaldı. Bu sarsıcı yaşantılar, toplumun genelinde çok sayıda travma birikmesine neden oldu. Pek çok birey için terapi süreci sağlıklı bir şekilde işletilemediğinden, bu ağır duygu yükleri adeta bir magma gibi, ileride tetiklenmek üzere derinlere gömüldü.

Travma Nedir ve Bireyler Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Travma, birey için taşınması ve sindirilmesi oldukça ağır olan yaşantılar olarak tanımlanmaktadır. Travmanın etkilenme düzeyi kişiden kişiye farklılık gösterebilir; bazı bireyler olaya doğrudan maruz kaldığında, bazıları sadece gördüğünde, bazıları ise başkasının yaşadığını duyduğunda bu derin acıyı hissedebilir. Travmatik yaşantılar bireyde şu karmaşık duyguları uyandırır:

• Çaresizlik ve öfke
• Üzüntü ve hayal kırıklığı
• Tükenmişlik ve suçluluk duygusu
• Kaçma, kaçınma veya donup kalma tepkileri

Travma ile Baş Etmek Bir Kader Değildir

Yaşanan bu ağır süreçlerin üstesinden gelmek zor olsa da, bu durum bir kader olarak kabul edilmemelidir. Günümüzde modern psikoloji yöntemleri sayesinde travmaların etkileri önemli ölçüde azaltılabilmektedir. Özellikle bilişsel terapi modelleri, EMDR ve hipnoterapi gibi profesyonel yöntemlerle bu süreçlerin sağlıklı bir şekilde yönetilmesi mümkündür.

Yas Süreci ve Kayıpların Psikolojik Boyutu

Yas, genel anlamda sarsıcı kayıplar sonrası verilen doğal bir tepki olarak değerlendirilir. Bu kayıplar; depremde bir evin yıkılması, salgın hastalıkta bir aile üyesinin kaybedilmesi veya sel felaketinde bir aracın yitirilmesi gibi farklı şekillerde karşımıza çıkabilir. Yas, tamamen kişisel bir deneyimdir ve literatürde 5 evre ile tanımlanır.

Tamamlanmamış Yasın Riskleri

Birçok insan yas sürecinin evrelerini tam olarak tamamlayamaz ve bu hüznü yıllarca beraberinde taşır. İşlenmemiş duygular, kişinin içinde adeta mumyalanmış bir halde kalır. Ancak unutulmamalıdır ki, mevcut yas süreci sağlıklı bir şekilde atlatılmadığında, gelecekte yaşanabilecek bir sonraki yası göğüslemek çok daha zor bir hale gelecektir.