The utility of the International Classification of Functioning, Disability and Health checklist for evaluating disability in a community-dwelling geriatric population sample.

Yaşlı Bireylerde Engellilik Ölçümü: ICF Kontrol Listesi ve WHODAS-II Karşılaştırması

Bu çalışma, 65 yaş ve üzeri toplumda yaşayan bireylerde engellilik durumunu Uluslararası İşlevsellik, Engellilik ve Sağlık Sınıflandırması (ICF) kontrol listesi ve Dünya Sağlık Örgütü Engellilik Değerlendirme Çizelgesi II (WHODAS-II) kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bu iki ICF tabanlı aracın engelliliği nasıl ölçtüğünü karşılaştırarak, ICF kontrol listesinin saha ortamında engelliliği tanımlamadaki kullanışlılığını ortaya koymayı hedeflemektedir.

Araştırma Metodolojisi ve Katılımcı Profili

Popülasyon tabanlı, kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, veriler küçük bir kasabada yaşayan 200 seçilmiş katılımcıdan elde edilmiştir. Çalışma kapsamında hem ICF kontrol listesi hem de WHODAS-II aracılığıyla toplanan veriler, yaşlı nüfustaki engellilik oranlarını ve araçların birbirleriyle olan uyumunu analiz etmek için kullanılmıştır.

Temel Bulgular: Bilişsel ve Ev Yaşamı Alanlarındaki Benzerlikler

Hem ICF kontrol listesi hem de WHODAS-II, yaşlı bireylerin önemli bir kısmında engellilik tespit etmiştir. Özellikle biliş ve ev yaşamı ile ilgili alanlarda her iki araç da benzer sonuçlar ortaya koymuştur. Bu alanlardaki engellilik oranlarının %52,5 ile %68,5 arasında değiştiği gözlemlenmiştir.

Alan Bazlı Farklılıklar ve İstatistiksel Veriler

İki ölçüm aracı belirli alanlarda benzer sonuçlar verse de, bazı kategorilerde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Farklılıkların belirginleştiği temel alanlar şunlardır:

• Mobilite (Hareketlilik)
• Öz bakım
• Toplumsal yaşama katılım

İstatistiksel Uyum ve Değerlendirici Analizi

Araçların eşleşen maddeleri için mutlak değerlendirici içi uyumun %40,5 ile %87,5 arasında değiştiği belirlenmiştir. Kappa istatistikleri, orijinal ICF niteleyicisi için hafif ile orta düzeyde uyum gösterirken, azaltılmış yanıt seçenekleriyle çoğunlukla orta düzeyde uyum sergilemiştir. Ayrıca, ICF niteleyicilerinin WHODAS-II alan puanlarını şu zorluk seviyelerine göre ayırt edebildiği bulunmuştur:

1. Zorluk olmayanlar
2. Hafif-orta dereceli zorluk yaşayanlar
3. Şiddetli-tam zorluk yaşayanlar

Sonuç ve Saha Kullanımı İçin Öneriler

ICF kontrol listesi ve WHODAS-II'den elde edilen veriler arasındaki tutarsızlıklar; maddelerin farklı yorumlanmasından, bazı maddelerin düşük güvenilirliğinden veya niteleyicilerin herhangi bir uyarlama yapılmadan kullanılmasından kaynaklanmış olabilir. Sonuç olarak, ICF kontrol listesi, belirli modifikasyonlar yapılması kaydıyla saha çalışmalarında kullanılma potansiyeline sahiptir.