Sünnetin Çocuk Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Ürolojik ve Psikososyal Açıdan Değerlendirme

Sünnet Nedir ve Neden Yapılır?

Sünnet, penis başını örten prepisyumun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Dünyada dini, kültürel ve tıbbi nedenlerle yaygın olarak uygulanmaktadır. Ürolojik açıdan sünnet; belirli hastalıkların önlenmesi veya tedavisi amacıyla yapılan cerrahi bir girişimdir.

Sünnetin Ürolojik ve Tıbbi Faydaları

Pediatrik üroloji pratiğinde sünnetin başlıca tıbbi faydaları şunlardır:

• İdrar yolu enfeksiyonlarının azaltılması: Özellikle yenidoğan döneminde yapılan sünnetin, ilk yıl içindeki idrar yolu enfeksiyonu riskini azalttığı gösterilmiştir.

• Fimozis ve paraphimozis tedavisi: Prepisyumun geri çekilememesi veya sıkışması gibi durumlarda sünnet etkili bir tedavi seçeneğidir.

• Balanit ve balanopostit riskinin azalması: Tekrarlayan enfeksiyonların önlenmesine katkı sağlar.

• Genital hijyenin kolaylaşması: Özellikle çocuk bakımında pratiklik sağlar.

Bu faydalar, işlemin uygun endikasyonla ve deneyimli hekimler tarafından yapılması durumunda anlam kazanır.

Sünnetin Psikolojik ve Psikososyal Etkileri

Sünnet yalnızca fiziksel bir cerrahi işlem değil, aynı zamanda çocuğun psikolojik dünyasını etkileyebilecek bir deneyimdir. Türk Psikiyatri literatüründe yer alan gözden geçirme çalışmalarında, sünnetin özellikle daha ileri yaşlarda uygulanması durumunda çocukta kaygı, korku ve stres tepkilerine yol açabileceği belirtilmektedir.

Psikolojik etkiler üzerinde belirleyici olan başlıca faktörler şunlardır:

• Çocuğun yaşı ve bilişsel farkındalık düzeyi

• Ailelerin sünnete yaklaşımı ve kullandığı dil

• İşlem öncesi bilgilendirme ve ağrı kontrolü

• Kültürel ve toplumsal beklentiler

Uygun koşullarda yapılmayan sünnet, çocuk tarafından travmatik bir deneyim olarak algılanabilirken; doğru iletişim, yeterli anestezi ve destekleyici aile tutumu bu riskleri önemli ölçüde azaltmaktadır.

Sünnet Zamanlamasının Önemi

Literatürde, yenidoğan döneminde yapılan sünnetlerin hem iyileşme süresinin kısa olması hem de psikolojik etkilerin minimal düzeyde seyretmesi nedeniyle avantajlı olduğu belirtilmektedir. Buna karşılık okul öncesi ve okul çağındaki çocuklarda sünnet planlanırken, çocuğun psikolojik durumu mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu yaş grubunda yapılacak sünnetlerde:

• Çocuğa yaşına uygun açıklamalar yapılmalı

• Ağrı kontrolü titizlikle sağlanmalı

• Ailenin kaygı artırıcı tutumlardan kaçınması sağlanmalıdır

Ürolojik Yaklaşımda Bütüncül Değerlendirme

Modern pediatrik üroloji yaklaşımında sünnet kararı yalnızca anatomik veya enfeksiyon risklerine göre verilmemelidir. Çocuğun ruhsal gelişimi, aile beklentileri ve sosyal çevre birlikte değerlendirilmelidir. Gerekli durumlarda çocuk ruh sağlığı uzmanlarıyla iş birliği yapılması, daha sağlıklı sonuçlar elde edilmesini sağlar.

Sonuç

Sünnet, çocuk ürolojisinde önemli ve sık uygulanan bir cerrahi işlemdir. Tıbbi faydaları net olmakla birlikte, psikososyal etkileri göz ardı edilmemelidir. En doğru yaklaşım; sünneti yalnızca cerrahi bir işlem olarak değil, çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığını birlikte ele alan bir süreç olarak değerlendirmektir. Uygun zamanlama, doğru bilgilendirme ve multidisipliner bakış açısı, hem çocuk hem de aile açısından olumlu sonuçlar doğuracaktır.