Spiral Taktırma

Rahim İçi Araç (Spiral) Nedir ve Nasıl Çalışır?

Doğum kontrol haplarından sonra en etkili ikinci korunma yöntemi olan Rahim İçi Araç (RİA), halk arasında yaygın adıyla spiral olarak bilinir. Oldukça ekonomik bir yöntem olan spiral, çiftlerin cinsel ilişki öncesinde herhangi bir ön hazırlık yapmasını gerektirmez. Temel çalışma prensibi, rahim içinin gebeliği destekleyecek yapısını değiştirmek ve spermlerin yumurtaya ulaşmasını engellemektir.

Spiralin Yapısı ve Çeşitleri

Spiraller genellikle plastikten üretilen; helezon, ilmik veya T biçiminde olan küçük araçlardır. Bu araçlar, doktor tarafından rahim içine yerleştirilerek döllenmeyi önler. Günümüzde kullanılan spiraller temel olarak ikiye ayrılır:

• Bakırlı Spiraller: Plastik gövdenin etrafına bakır tel sarılarak oluşturulur.
• Hormonlu Spiraller: Bakır yerine progesteron hormonu içeren modellerdir; kanama miktarını azaltma özelliğiyle de tercih edilirler.

Her iki modelin de alt ucunda, cihazın kontrolü ve çıkarılması için kullanılan iki adet ince iplik bulunur.

RİA Nasıl Uygulanır?

Spiral uygulaması mutlaka bir uzman doktor tarafından gerçekleştirilmelidir. İnce bir plastik tüp içerisindeki RİA, rahim boynundan geçirilerek yerleştirilir ve tüp geri çekildiğinde spiral rahim içinde doğru şeklini alır. İşlem genellikle ağrısızdır; ancak ihtiyaç duyulursa lokal anestezi uygulanabilir.

Uygulama zamanı ve koşulları şunlardır:

• Adet kanamasının son günleri (rahim ağzı daha açık olduğu için).
• Düşük, kürtaj veya doğumdan hemen sonra.
• Sezaryen operasyonu esnasında.

Koruyuculuk Süresi ve Etkinliği

RİA, takıldığı andan itibaren koruma sağlamaya başlar ve çıkarıldığı anda bu koruyuculuk sona erer. Koruyuculuk oranı oldukça yüksek olsa da %100 değildir; istatistiksel olarak her 100 kadından biri bir yıl içinde gebe kalabilir. Cihazın ömrü 5 ile 10 yıl arasında değişse de, etkinliği garanti altına almak için 5 yılda bir değişim önerilir.

Kimler Spiral Kullanamaz?

Her tıbbi yöntemde olduğu gibi, RİA kullanımı için de bazı kısıtlamalar mevcuttur. Aşağıdaki durumlarda RİA takılmaz:

• Mevcut veya geçirilmiş üreme organı enfeksiyonları,
• Geçirilmiş dış gebelik öyküsü,
• Çok sayıda cinsel eşe sahip olunması,
• Vücut direncini ciddi oranda düşüren hastalıklar,
• Kalp kapak hastalığı olan bireyler.

Olası Riskler ve Yan Etkiler

Spiral kullanımı bazı yan etkileri ve riskleri beraberinde getirebilir. Bakırlı spiraller kanama miktarını artırabilir ve adet dönemlerinin daha ağrılı geçmesine neden olabilir. Bu durumda antienflamatuar ilaçlar kullanılabilir.

Kontrol ve Takip Süreci

Uygulamadan bir ay sonra ilk kontrol gerçekleştirilir. Eğer her şey normalse, yıllık jinekolojik muayeneler yeterlidir. Muayenede hafif bir enfeksiyon saptanırsa RİA çıkarılmadan tedavi edilebilir; ancak ağır enfeksiyonlarda antibiyotik tedavisiyle birlikte cihazın çıkarılması gerekir. Sürekli lekelenme, aşırı kanama veya şiddetli kramp durumlarında vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.