Siğiller, tanı ve tedavi ve aşıları ( hpv enfeksiyonları)

Genital Siğiller ve HPV Enfeksiyonu Hakkında Temel Bilgiler

Siğiller, son yıllarda görülme sıklığı hızla artan bulaşıcı hastalıklardan biridir. Hem kadınlarda hem de erkeklerde görülebilen bu enfeksiyon, temel olarak temas yoluyla ve büyük oranda cinsel temas ile bulaşmaktadır. Ortak kullanılan havlu, terlik, iç çamaşırı, banyo ve tuvalet gibi alanlar bulaşma riski taşısa da, en yaygın geçiş yolu cinsel etkileşimdir.

Özellikle kadınlarda uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bu hastalık konusunda bilinçlenmek hayati önem taşır. Belirti görüldüğü anda gerekli önlemlerin alınması ve tedavi süreci için bir uzman doktora başvurulması gerekmektedir.

HPV (İnsan Papilloma Virüsü) Nedenleri ve Yerleşim Alanları

Siğillerin temel etkeni HPV (Human Papilloma Virus) olarak adlandırılan virüslerdir. Birçok farklı alt tipi bulunan HPV, vücudun çeşitli bölgelerinde, özellikle nemli ve ıslak dokularda siğil oluşumuna neden olur. Virüsün en sık yerleştiği ve belirti verdiği bölgeler şunlardır:

• Genital bölge ve anüs çevresi
• Dudak ve yüz bölgesi
• El ve kollar

HPV Belirtileri ve Kuluçka Süresi

HPV virüsü vücuda alındıktan sonra 2 ile 6 aylık bir kuluçka devresi geçirir. Bu sürenin sonunda genital bölge veya anüs çevresinde sayıları ve büyüklükleri değişkenlik gösteren, kondilom adı verilen kitleler oluşur. Belirtiler bireysel özelliklere göre farklılık gösterebilir.

Erkeklerde enfeksiyon bazen tamamen belirtisiz seyredebilirken, kadınlarda da benzer bir durum söz konusu olabilir. Ancak belirtisiz vakalarda bile kolposkopi (büyüteçle inceleme) yapıldığında vajina, dış genital bölge veya servikste küçük kitleler saptanabilmektedir. Bazı durumlarda ise vajina veya anüs bölgesini tamamen kaplayan, karnabahar görünümlü dev kitlelere rastlanması mümkündür.

Teşhis Yöntemleri ve Smear Testinin Önemi

HPV enfeksiyonları bazı hastalarda doğrudan gözle görülebilen siğiller oluşturduğu için sadece fiziksel muayene ile teşhis edilebilir. Ancak çoğu hastada belirti vermediği için teşhis, rutin kontroller sırasında tesadüfen konulmaktadır.

Teşhis sürecinde kullanılan yöntemler şunlardır:

1. Fiziksel Muayene: Görünür siğillerin uzman hekim tarafından incelenmesi.
2. Smear Testi (Rahim Ağzı Sürüntü Tahlili): Kadınlarda HPV ile uyumlu hücre değişimlerinin saptanması.
3. Biyopsi: Smear sonucu şüpheli çıkan hastalarda kesin tanı için doku örneği alınması.

Cinsel açıdan aktif olan kadınların, erken teşhis imkanı için yılda bir kez smear testi yaptırmaları kritik bir öneme sahiptir.

HPV’nin Uzun Vadeli Zararları ve Kanser Riski

HPV virüsünün birçok alt tipi mevcuttur. Bazı tipler sadece siğil oluşumuna neden olurken, onkojenik (kanser yapıcı) özelliğe sahip tipler ciddi kanser türlerine yol açabilir. HPV ile ilişkilendirilen kanser türleri şunlardır:

Gebelik Döneminde HPV Enfeksiyonu

Gebelik sürecinde HPV enfeksiyonu daha farklı bir boyutta ele alınmalıdır. Gebelik öncesinde var olan veya gebelik sırasında ortaya çıkan siğiller, hormonal değişimlerle aşırı büyüyerek doğum kanalının daralmasına neden olabilir. Bu durum, vajinal yolla normal doğumu imkansız hale getirebilir.

Diğer bir risk ise bebeğin doğum kanalından geçerken virüsü kapmasıdır. Bu durum bebeğin larinksinde (ses telleri bölgesi) papillom adı verilen kitlelerin oluşmasına ve ilerleyen yaşlarda gırtlak kanseri riskine yol açabilmektedir.

Tedavi Seçenekleri ve Süreç Yönetimi

HPV tedavisinde temel amaç, gözle görülebilen siğillerin (lezyonların) ortadan kaldırılmasıdır. Tedavi sürecinde şu yöntemler uygulanabilir:

• İlaç Tedavisi: Özel losyonlar, kremler ve kimyasal solüsyonlar.
• Kriyoterapi: Siğillerin dondurularak yok edilmesi.
• Koterizasyon: Yakma yöntemi.
• Lazer ve Cerrahi Müdahale: Gerekli görülen durumlarda uygulanan yöntemler.

Önemli Not: Siğiller yok edilse dahi virüs vücutta uzun süre yaşamaya devam eder ve bulaştırıcılık aylarca, hatta yıllarca sürebilir. Bu nedenle tedavi sonrası kadınların yıllık smear testleri ile takip edilmesi zorunludur.

Korunma Yolları ve HPV Aşısı

Genel hijyen kurallarına dikkat etmek korunmada etkili bir yoldur; ancak HPV'nin bulaştırıcılığı çok yüksektir. Şüpheli ilişkilerde prezervatif (kondom) kullanımı her zaman tam koruma sağlamayabilir; çünkü virüs prezervatifin kapatmadığı bölgelerden de bulaşabilir. Bu nedenle belirgin lezyonu olan kişilerle temastan kaçınmak ve ortak iç çamaşırı kullanmamak gerekir.

Günümüzde geliştirilen HPV aşıları, kansere ve siğile en sık neden olan virüs tiplerine karşı yüksek koruma sağlamaktadır. Aşılarla ilgili bilinmesi gerekenler şunlardır:

• Aşılar, HPV kaynaklı kanserlerin büyük bir bölümünü engeller.
• Şu an için 9-50 yaş arası kadınlara uygulanabilmektedir.
• Erkeklerde uygulanabilirliği üzerine araştırmalar devam etmektedir.
• Ülkemizde doktor danışmanlığında ücretli olarak yaptırılabilmektedir.

Op. Dr. Yılmaz Seyyah
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı