SALGIN HASTALIK DÖNEMİNDE PSİKOLOJİK SAĞLIĞIMIZI KORUMAK

Salgın Döneminde Psikolojik Sağlığın Önemi

Yaşam döngüsü içerisinde karşılaşılan bazı durumlar, hem fizyolojik hem de psikolojik sağlığımızı ciddi şekilde zorlayabilmektedir. Bunun en güncel örneği olan COVID-19 salgını, bireyler, aileler ve toplum genelinde ortak bir endişe, kaygı, panik ve korku kaynağı haline gelmiştir. Bu tür küresel kriz dönemlerinde stres tepkileri göstermek kaçınılmazdır. Hastalığa dair belirsizlikler ve sevdiklerimizi koruma çabası, anksiyete bozukluklarını tetikleyerek günlük işlevselliğimizi olumsuz etkileyebilmektedir.

Anormal Olaylara Verilen Normal Tepkiler

Travmatik stres bozukluğu sürecinde bireyler, zorlu durumları bizzat yaşayabildikleri gibi başkalarının deneyimlerinden de dolaylı olarak etkilenebilirler. Bu süreçte aşırı stres ve anksiyete semptomları görülmesi beklenen bir durumdur. Literatürde bu semptomlar, "anormal olaylara karşı verilen normal tepkiler" olarak tanımlanmaktadır.

Stres tepkileri kişiden kişiye farklılık gösterir. Bir kişi için sıradan olan bir durum, bir başkası için aşılması güç bir korkuya dönüşebilir. Bu nedenle bireylerin kendilerini güçsüz veya yetersiz hissetmemeleri kritik önem taşır. Salgın döneminde sıkça karşılaşılan stres belirtileri şunlardır:

• Her an tetikte olma ve güvensizlik hissi
• Kendini yetersiz görme, huzursuzluk veya öfke
• Kronikleşmiş üzüntü hali, umutsuzluk veya umursamazlık
• Karar vermede güçlük ve durumu idrak edememe
• Uyku ve iştah düzeninde bozulmalar
• Sosyal ilişkilerin zayıflaması ve aktivitelerden zevk alamama

Pandemi Sürecinde Psikolojik Dayanıklılığı Artırma Yolları

Ruh sağlığımızı korumak için öncelikle bilgi kirliliğinden uzak durmalı ve güvenilir kaynaklardan bilgi edinmeliyiz. Kaynağı belirsiz bilgiler, belirsizliği artırarak kaygı bozukluklarına zemin hazırlar. Unutulmamalıdır ki salgın hastalıklar insanlık tarihinin bir parçasıdır; ancak yaşamın tamamı değildir.

Bilgi Akışını ve Günlük Rutini Yönetmek

Gün boyunca sürekli koronavirüs haberlerini takip etmek, stres seviyesini normalin üzerine çıkarır. Haber takibini belirli bir sınırda tutmak, işlevselliği korumak adına gereklidir. Ayrıca fiziksel ve psikolojik sağlık birbiriyle doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda şu noktalara dikkat edilmelidir:

1. Kişisel bakımı ihmal etmemek.
2. Beslenme düzenine ve uyku kalitesine özen göstermek.
3. Sirkadyen ritmi korumak (olağan dışı hareket etmek vücuda stres mesajı gönderir).
4. Düzenli spor ve egzersiz yapmak.

Düşünce Biçimini Yeniden Yapılandırmak

Zorlu yaşam olayları sırasında bireyler; güvende olmadıkları, değersiz hissettikleri ve dünyanın anlamsız olduğu gibi gerçekçi olmayan düşüncelere kapılabilirler. Bu noktada, mevcut düşünceleri gözden geçirerek alternatif ve olumlu bakış açıları geliştirmek gerekir. Her düşüncenin bir alternatifi vardır; önemli olan doğru noktadan bakabilmektir.

Psikolojik Dengeyi Sağlamak İçin Öneriler

Hayatın zorlu koşullarını bir terazinin ağır basan tarafı olarak düşünürsek, dengeyi kurmak için diğer kefeye olumlu aktiviteler eklemeliyiz. Sizi mutlu edecek en küçük adım bile büyük bir fark yaratacaktır:

• Aile ve sevdiklerinizle kaliteli vakit geçirin.
• Kendinize özel zaman ayırın ve yeni hobiler edinin.
• Duygu ve düşüncelerinizi çevrenizle paylaşarak yalnız olmadığınızı hatırlayın.

Dikkat Edilmesi Gereken Psikopatolojik Belirtiler

Salgın süreci, bazı psikolojik rahatsızlıkların tetiklenmesine neden olabilir. Aşağıdaki tablo, dikkat edilmesi gereken olası durumları özetlemektedir:

Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?

Yaşadığınız stres ve endişe günlük işlevselliğinizi bozmaya başladıysa, yapmanız gerekenleri bildiğiniz halde uygulayacak gücü kendinizde bulamıyorsanız, durum baş edilemez bir hal almış demektir. Bu noktada bir uzman desteği almaktan çekinmemelisiniz. Siz değerlisiniz; siz güçlendikçe çevrenizdeki sevdiklerinizin de sizinle birlikte güçlendiğini göreceksiniz.