Rahim Ağzı Kanseri Aşınızı Oldunuz mu ?

HPV Aşısı ve Rahim Ağzı Kanseri İlişkisi

Kadın genital sisteminde siğil benzeri lezyonlara yol açan HPV (Human Papilloma Virüs), rahim ağzı kanserinin en temel etkenidir. Günümüzde rahim ağzı kanseri, meme kanserinden sonra kadınlarda en sık ölüme neden olan ikinci kanser türü olarak kaydedilmektedir. Bu hayati risk nedeniyle, 1990'lı yıllardan itibaren yürütülen yoğun bilimsel çalışmalar sonucunda 2007 yılında rahim ağzı kanserini önlemeye yönelik HPV aşısı geliştirilmiştir.

HPV Aşısı Nedir ve Ne İşe Yarar?

HPV, cinsel yolla bulaşan ve kadın genital sisteminde siğil oluşumuna, ilerleyen aşamalarda ise rahim ağzı kanserine yol açabilen bir virüstür. HPV aşısı, doğrudan rahim ağzı kanseri ile ilişkili olan HPV tip 6, 11, 16 ve 18 virüslerine karşı geliştirilmiştir. Bu aşının uygulanmasıyla kadınlarda genital siğil ve rahim ağzı kanseri gelişiminin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

HPV Aşısı Kimlere Uygulanır?

HPV aşısı, özellikle henüz cinsel ilişkiye girmemiş 9 ile 26 yaş arasındaki kadınlara öncelikli olarak önerilir. Bununla birlikte, 40 yaşına kadar olan kadınlarda da aşılama yapılması tavsiye edilmektedir. Temel amaç, virüsle hiç karşılaşmamış bireylerde cinsel yaşamın başlamasıyla oluşabilecek enfeksiyon riskini tamamen ortadan kaldırmaktır.

Cinsel yaşantısı başlamış kadınlarda ise süreç şu şekilde ilerler:

• Öncelikle smear testi ile HPV tiplemesi yapılmalıdır.
• Test sonucunda kansere yol açan HPV tip 6, 11, 16 veya 18 tespit edilmemişse aşı uygulanmalıdır.

Kaç Çeşit HPV Aşısı Vardır?

Günümüzde aktif olarak kullanılan iki tip aşı bulunmaktadır. Bu aşıların özellikleri ve hedefledikleri virüs tipleri şu şekildedir:

HPV Aşısı Nasıl Etki Eder?

HPV aşısı, virüsle temas etmemiş veya yeni temas etmiş kişilerde bağışıklık sistemini uyararak koruyucu antikor gelişimini sağlar. Aşı, virüse benzer partiküller içerir ancak canlı bir aşı değildir; rekombinant bir yapısı vardır. Bu nedenle vücut üzerinde hastalık yapıcı bir etkisi bulunmamaktadır.

Uygulama Takvimi ve Yan Etkiler

HPV aşısı kas içine uygulanan ve toplam üç dozdan oluşan bir takvime sahiptir. Aşının uzun süreli koruyuculuk sağlaması için dozların eksiksiz tamamlanması kritiktir.

1. Gardasil Uygulama: 0, 2. ve 6. aylarda yapılır.
2. Cervarix Uygulama: 0, 1. ve 6. aylarda yapılır.

Aşının bilinen majör bir yan etkisi yoktur. Diğer aşılarda olduğu gibi uygulama bölgesinde hafif kızarıklık, şişlik veya minimal alerjik reaksiyonlar görülebilir.

HPV Taşıyıcılarında ve Erkeklerde Aşının Etkisi

HPV enfeksiyonu geçirmiş kişilerde, hangi tipe karşı bağışıklık geliştiğini belirlemek için smear testi yapılmalıdır. Eğer hedef tipler (6, 11, 16, 18) mevcut değilse aşı yapılabilir. Ancak aşının mevcut lezyonlar üzerinde tedavi edici bir etkisi yoktur; sadece diğer tiplere karşı koruma sağlar.

Virüs cinsel yolla bulaştığı için erkeklere de HPV aşısı uygulanabilir. Erkekler virüsün taşıyıcısı konumundadır; aşı erkeklerde de mevcut siğilleri tedavi etmez, ancak korunma sağlar.

Gebelik ve Emzirme Döneminde HPV Aşısı

HPV aşısının hamilelik döneminde uygulanması önerilmezken, emzirme döneminde yapılmasında bir sakınca yoktur. Aşı takvimi sırasında gebelik oluşursa şu yol izlenir:

• Aşı canlı virüs içermediği için gebeliğin sonlandırılmasına gerek yoktur.
• İlk dozdan sonra gebelik oluşursa, doğum sonrası 3 dozluk plan yeniden başlatılır.
• İkinci dozdan sonra gebelik oluşursa, sadece üçüncü doz doğum sonrasına ertelenir.

Düzenli Kontrolün Önemi

HPV aşısı, virüsle temas etmemiş kadınlarda çok yüksek koruyuculuk sağlasa da aşı sonrası rutin jinekolojik muayene ve yıllık smear testleri aksatılmamalıdır. HPV, hücre içine yerleştikten yıllar sonra kansere yol açabilen sinsi bir virüstür. Sağlığınızı korumak adına aşı süreci ve kontrolleriniz için jinekoloğunuzla görüşmeniz büyük önem taşımaktadır.