RAHİM SARKMASI (UTEROSEL)

Rahim Sarkması (Uterus Prolapsusu) Nedir?

Rahim sarkması (uterus prolapsusu), rahmi yerinde tutan kasların ve destekleyici bağ dokularının zayıflaması sonucunda rahmin vajina içerisinde aşağı doğru yer değiştirmesidir. Genital bölgede yer alan organlar, normal şartlarda kemik çatı içindeki bağlar sayesinde sabitlenmiş durumdadır. Ancak yaşın ilerlemesi ve doğum sayısının artması gibi faktörler, bu yapıların destekleyici özelliklerini kaybetmesine yol açar.

Genellikle bu durum sadece rahimle sınırlı kalmaz; rahmin komşuluğunda bulunan idrar torbası (mesane) ve kalın bağırsağın son kısmı da rahimle birlikte sarkma eğilimi gösterir. Sarkmanın şiddeti ve buna bağlı olarak gelişen klinik şikayetler hastadan hastaya farklılık göstermektedir.

Rahim Sarkmasının Nedenleri ve Risk Faktörleri

Rahim sarkmasının oluşumunda pelvik taban kaslarının zayıflamasına neden olan pek çok etken bulunmaktadır. Bu durumu tetikleyen temel faktörler şunlardır:

• Bir veya birden fazla normal doğum yapmış olmak.
• İri bebek doğurmaya bağlı olarak rahim ve destek dokularda hasar oluşması.
• Ağır işlerde çalışmak veya sürekli ağır kaldırmak.
• Kronikleşmiş uzun süreli öksürük nöbetleri.
• Sürekli devam eden kabızlık sorunu.
• Destek dokularda genetik olarak görülen güçsüzlük.
• Daha önce geçirilmiş jinekolojik ameliyatlar.
• Sigara kullanımı ve yaşlanma süreci.

Rahim Sarkmasının Belirtileri Nelerdir?

Rahim sarkması, özellikle hafif derecelerde olduğunda herhangi bir belirti vermeyebilir. Ancak sarkma belirginleştikçe hastalar, ayakta dururken, öksürürken veya ıkınırken alt bölgede dolgunluk ve ağrı hissetmeye başlar. İlerlemiş vakalarda karnın alt bölgesinde hissedilen ağırlık, sanki bir top üzerine oturuluyormuş hissi yaratabilir.

En ileri durumlarda rahim vajinadan dışarı çıkar ve bölgede büyük bir kitle varlığı hissedilir. Bu aşamada rahim elle içeri itilse bile kısa süre sonra tekrar dışarı çıkar. Diğer yaygın belirtiler arasında şunlar yer alır:

• İdrar kaçırma veya idrar yaparken zorlanma.
• Büyük abdest yaparken güçlük çekme.
• Vajinal genişleme nedeniyle cinsel yaşamda sorunlar ve isteksizlik.
• Bel ve kasık bölgesinde kronik ağrı hissi.

Rahim Sarkması Teşhisi Nasıl Konur?

Kadınlar genellikle vücutlarındaki bu değişikliği kendileri fark edebilirler. Ancak bazı durumlarda rahim sarkması, hiçbir şikayeti olmayan bir kadında rutin muayene sırasında tesadüfen saptanabilir. Yukarıda belirtilen semptomlardan bir veya birkaçını yaşayan kadınların, kesin teşhis için mutlaka bir uzman hekime başvurması gerekmektedir.

Rahim Sarkması Tedavi Yöntemleri

Rahim sarkması tedavisi; hastanın yaşına, sarkmanın derecesine, genel sağlık durumuna ve gelecekte çocuk sahibi olma isteğine göre planlanır. Tedavi seçenekleri konservatif yöntemlerden cerrahi müdahalelere kadar geniş bir yelpazeye yayılır.

Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri

Hafif vakalarda veya koruyucu amaçla Kegel egzersizleri önerilir. Bu egzersizler vajina etrafındaki kasları güçlendirerek sarkmayı kısmen engelleyebilir. Ameliyat olması riskli olan veya ileri yaştaki hastalarda ise vajinaya yerleştirilen ve rahmi yukarıda tutan pesser adı verilen cihazlar kullanılır.

Cerrahi Tedavi Yöntemleri

Ameliyat seçenekleri hastanın durumuna göre belirlenir. Eğer hasta çocuk sahibi olmayı düşünmüyorsa rahmin alınması (histerektomi) bir seçenek olabilir. Diğer bir yöntem ise rahmin karından veya vajinadan girilerek yukarı asılması işlemidir. Karından yapılan operasyonlar açık, laparoskopik veya robotik yöntemlerle gerçekleştirilebilir.

Rahim Sarkma Riski Nasıl Azaltılabilir?

Rahim sarkması riskini minimize etmek ve pelvik sağlığı korumak için şu önlemler alınabilir:

1. İdeal vücut ağırlığını korumak ve kilo vermek.
2. Bağırsak hareketlerini düzenlemek için lifli gıdalar tüketmek.
3. Karın içi basıncı artıran dar korse ve kıyafetlerden kaçınmak.
4. Ağır yük kaldırmamaya özen göstermek.
5. Düzenli egzersiz yapmak, kabızlıktan korunmak ve sigarayı bırakmak.