PSİKOLOJİK EREKTİL DİSFONKSİYON NEDİR? NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Sertleşme Sorunu (Erektil Disfonksiyon) Nedir?

Sertleşme sorunu, tıp literatüründe erektil disfonksiyon, empotans veya ereksiyon bozukluğu gibi çeşitli terimlerle ifade edilen bir cinsel işlev bozukluğudur. Bu durum, tatmin edici bir cinsel etkinlik için gerekli olan sertleşmeyi sağlamada veya bu sertliği sürdürmede güçlük yaşanması olarak tanımlanır. Bir erkeğin bu tanıyı alabilmesi için söz konusu güçlüğün en az 6 aydır devam ediyor olması gerekir.

Sertleşme bozukluğu klinik olarak iki ana grupta incelenir:

• Yaşam Boyu Tip: Erkeğin cinsel yaşamının başından itibaren gerekli sertliği hiçbir zaman sağlayamamış olması durumudur.
• Edinsel Tip: Erkeğin daha önce başarılı cinsel deneyimleri varken, erektil işlev bozukluğunun sonradan ortaya çıkmasıdır.

Erektil Disfonksiyonun Yaygınlığı ve Görülme Sıklığı

Erektil işlev bozukluğu, erkek cinsel sağlık problemleri arasında en sık karşılaşılan sorundur. Cinsel sorunlar nedeniyle uzmanlara başvuran erkeklerin yaklaşık %50’si sertleşme bozukluğu şikayeti taşımaktadır. Yaşam boyu süren vakalar nadir görülmekle birlikte, sorunun sıklığı yaşla birlikte artış gösterir. Ancak bu artışın doğrudan yaşlanmadan ziyade, yaşa eşlik eden tıbbi hastalıklar ve değişen yaşam koşullarıyla ilişkili olduğu değerlendirilmektedir.

Sertleşme Sorununun Temel Nedenleri

Sertleşme sorunu; organik (fiziksel), psikolojik veya her iki faktörün birleşimiyle ortaya çıkan mikst (karma) nedenli olabilir. Özellikle genç ve orta yaştaki, ek bir sağlık sorunu bulunmayan erkeklerde neden genellikle psikolojiktir. Bu noktada en belirleyici faktör performans kaygısı olarak öne çıkar.

Sertleşme sorunu yaşayan erkeklerde süreç farklı şekillerde seyredebilir:

1. Bazı erkekler mastürbasyon sırasında sorun yaşamazken, partnerli ilişkide sertleşme sağlayamaz.
2. Bazıları belirli bir partnerle sorun yaşarken, bir diğeriyle yaşamaz.
3. Bazıları başlangıçta sertleşme sağlasa da vajinal giriş esnasında veya hemen sonrasında sertliğini kaybeder.
4. Bazıları ise sürecin en başından itibaren hiçbir şekilde sertlik sağlayamaz.

Sertleşme Sorununun Psikolojik Nedenleri Nelerdir?

Erkeklerde sertleşme sorununa zemin hazırlayan pek çok psikososyal faktör bulunmaktadır. Bu faktörler kişinin cinsel yaşamını doğrudan etkileyebilir. Başlıca psikolojik nedenler şunlardır:

• İş stresi ve aşırı yorgunluk,
• Eşe karşı duyulan öfke ve ciddi ilişki çatışmaları,
• Geçmişte yaşanmış psikolojik veya cinsel travmalar,
• Depresyon, anksiyete ve diğer ruhsal bozukluklar,
• Alkol veya madde kullanımı,
• Erken boşalma, geç boşalma veya cinsel isteksizlik gibi diğer cinsel sorunların yarattığı baskı,
• Çocukluk dönemindeki baskıcı yetiştirilme tarzı ve cinselliğe yönelik olumsuz tutumlar.

Performans kaygısı (başarma baskısı), psikolojik kaynaklı sertleşme bozukluklarının en temel nedenidir. Kaygı, öfke ve özsaygı eksikliği gibi duygular erkeğin hazza odaklanmasını engelleyerek dikkatinin dağılmasına yol açar.

Cinsel Performans Anksiyetesi ve Başarısızlık Korkusu

Erkekler cinsel performanslarına yüksek anlamlar yükleme eğilimindedir. Bu nedenle, rastlantısal bir başarısızlık bile geleceğe dair ciddi bir başarısızlık beklentisi oluşturabilir. Kaygı, cinselliğin zehiridir. Kaygılı bir bekleyiş içinde olan kişi, duyumlarına odaklanamaz ve haz alamaz. Bu durum zamanla bir kısır döngüye dönüşerek, ön sevişmede sağlanan sertliğin ilişki aşamasında kaybedilmesine neden olur.

Psikolojik Sertleşme Sorunu Tedavisi Nasıl Yapılır?

Psikolojik kaynaklı sertleşme sorunları, cinsel terapiye mükemmel yanıt verir. Tedavi sürecinde izlenen stratejik adımlar şunlardır:

1. Ayırıcı Tanı ve Cinsel Öykü

Tedavinin ilk adımı, sorunun organik mi yoksa psikolojik mi olduğunu belirlemektir. Uzman bir terapist tarafından alınan ayrıntılı psikoseksüel gelişim öyküsü (cinsel öykü) bu ayrımı sağlar. Eğer kişi partneri yokken (örneğin sabah ereksiyonları veya mastürbasyon) sertleşme sağlayabiliyorsa, sorun büyük olasılıkla psikolojiktir.

2. Tedavi Yöntemleri

Tedavide bilişsel davranışçı terapi metotlarına dayanan teknikler kullanılır. Duruma göre şu yöntemler tercih edilir:

3. Cinsel Terapi Egzersizleri

Cinsel terapinin ana hedefi, performans baskısını ortadan kaldırarak güvenli bir ortam yaratmaktır. Çiftin birbirine desteği teşvik edilir ve basamaklı cinsel terapi egzersizleri ev ödevi olarak verilir. Bu egzersizler sayesinde çift, başarılı deneyimler kazandıkça başarma kaygısının ezici yükünden kurtulur ve cinsel işlev tekrar sağlıklı bir şekilde sağlanır.