Plevral efüzyon nedir, nasıl belirti verir, nasıl tedavi edilir ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Plevral Efüzyon Nedir?
Plevra (akciğer zarı), akciğerlerin dış yüzeyini ve göğüs duvarının iç yüzeyini örten iki adet zardan oluşur. Bu iki tabaka arasında normal şartlarda yaklaşık 20 ml miktarında, zarların kayganlığını sağlayan çok az bir sıvı bulunur. Çeşitli hastalıklara bağlı olarak bu sıvının salgılanmasının artması veya geri emiliminin azalması sonucu zarlar arasında sıvı birikmesine plevral efüzyon veya halk arasındaki adıyla plörezi denir.
Plevral Efüzyon Belirtileri Nelerdir?
Biriken sıvı miktarı az olduğunda plevral efüzyon herhangi bir belirti göstermeyebilir; nitekim vakaların %15’i asemptomatik seyretmektedir. Ancak sıvı miktarı arttıkça hastada belirgin şikayetler ortaya çıkar. En sık görülen semptomlar şunlardır:
- Göğüs ağrısı
- Kuru öksürük
- Solunum sıkıntısı (nefes darlığı)
Plevral Efüzyonun Nedenleri Nelerdir?
Plevral efüzyon, hem akciğer kaynaklı hem de akciğer dışı sistemik hastalıklara bağlı olarak gelişebilir. Dünya genelinde ve ülkemizde görülen temel nedenler farklılık gösterebilmektedir.
En yaygın nedenler şunlardır:
- Kalp yetmezliği ve siroz
- Akciğer embolisi (damarların pıhtı ile tıkanması)
- Pnömoni (zatürre) ve virüs enfeksiyonları
- Tüberküloz (verem)
- Akciğer veya akciğer zarı kanserleri
Türkiye'de plevral efüzyonun en sık görülen birinci nedeni tüberküloz iken; bunu kanser, kalp yetmezliği ve çeşitli enfeksiyonlar takip etmektedir.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Klinik şüphe durumunda plevral efüzyonun varlığı öncelikle akciğer grafileri ve akciğer tomografisi ile tespit edilir. Sıvının niteliğini belirlemek ve kesin tanı koymak için aşağıdaki yöntemler uygulanır:
- Torasentez: Kaburgalar arasından ince bir iğne ile girilerek sıvı örneği alınması işlemidir.
- Cerrahi Yöntemler: Torasentez ile tanı konulamayan durumlarda kapalı plevra biyopsisi veya kapalı/açık akciğer ameliyatları tercih edilebilir.
Plevral Efüzyon Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi planlaması, tamamen efüzyona neden olan temel hastalığa göre şekillendirilir. İyi huylu plevral efüzyonlar genellikle sistemik bir hastalığın sonucu olduğu için öncelikle bu ana hastalığın tedavi edilmesi hedeflenir.
| Durum | Uygulanan Tedavi Yöntemi |
|---|---|
| Kalp Yetmezliği | İdrar söktürücü ilaçlar ile sıvının azaltılması |
| Zatürre (Pnömoni) | Uygun antibiyotik tedavisi ile sıvının kendiliğinden iyileşmesi |
| Enfeksiyon/İrin | Sıvının boşaltılması, antibiyotik ve tüp aracılığıyla yıkama |
| Kanser İlişkili | Sıvı boşaltımı ve tekrar birikmeyi önleyen plörodez (yapıştırma) |
Eğer biriken sıvı miktarı hastada ciddi nefes darlığına yol açacak kadar fazla ise, çeşitli yöntemlerle bu sıvının boşaltılması zorunludur. Kanser yayılımına bağlı gelişen vakalarda ise yaşam beklentisi genellikle kısa olduğundan, hastanın konforunu artırmaya yönelik boşaltma ve yapıştırma tedavileri uygulanmaktadır.
