Öz şefkat

Kendini Sevmek: Teori ve Uygulama Arasındaki Fark

Kendini sevmek, modern dünyada sıklıkla duyduğumuz ve herkesin yapması gerektiği konusunda hemfikir olduğu bir kavramdır. Ancak bu durumu hayata geçirme noktasında pek çoğumuz beklenen başarıyı gösteremeyebiliyoruz. İnsanın her şeyden önce kendisini sevmesi gerektiği düşüncesine kimse karşı çıkmasa da, bu eylemi uygulamaya gelince çeşitli engellerle karşılaşıyoruz.

Merhamet ve Öz Şefkat Kavramları Arasındaki Bağ

Bu konuyu derinlemesine incelediğimizde karşımıza çıkan ilk temel kavram merhamet olmalıdır. Merhamet; başkalarının güçsüzlüklerine, sıkıntılarına ve dertlerine ilgi duyma, onların durumuna üzülme ve şefkat gösterme halidir. Ne var ki, öz şefkat kavramı günlük dilimizde ve pratiklerimizde merhamet kadar sık yer almamaktadır.

Öz şefkat, bireyin kendi yaşadığı güçlükler karşısındaki hislerine ve olaylar karşısındaki tutumlarına karşı şefkat göstermesi anlamına gelir. Başkalarına sunduğumuz ilgi ve hoşgörüyü kendimize göstermekte istekli olmayışımız, kendimizi sevmemizi güçleştiren temel unsurdur. Bu durumun sonuçları şu şekilde özetlenebilir:

• Kendimize karşı haksızlık etme eğilimi artar.
• Değersizlik ve aşağılık duyguları tetiklenebilir.
• Kendimize duyduğumuz saygı ciddi şekilde zedelenebilir.
• Uzun vadede psikolojik sağlığımız olumsuz etkilenerek çeşitli bozukluklara zemin hazırlanabilir.

Terapi Süreçlerinde Öz Şefkat Sorgulaması

Psikologların terapi seanslarında sıklıkla başvurduğu kritik bir soru vardır: “Yaşadığın bu olayı bir arkadaşın yaşamış olsa ona ne söylerdin?” Bu soru, bireyin kendisine olan tutumu ile başkalarına olan tutumu arasındaki farkı net bir şekilde ortaya koyar. Bireyler genellikle arkadaşlarına karşı çok daha anlayışlı ve hoşgörülü bir tavır sergilerken, konu kendileri olduğunda son derece suçlayıcı bir tavır takınabilmektedir.

Dış Etkenlerden Bağımsız Bir Öz Değer Algısı

Kendimize duyduğumuz sevgi ve merhamet, yalnızca başkalarının tutumlarına bağlı kaldığı sürece mutsuz olmak kaçınılmazdır. Ne kadar “sevilebilir bir insan” olduğumuz, diğer insanların bunu dile getirme veya gösterme sıklığı ile ölçülmemelidir. İnsani deneyimin bir parçası olan şu unsurların evrensel olduğunu unutmamak gerekir:

Sonuç: Kendimizi Kabul Etmenin Gücü

Bütün insanlar, yaşadıkları zorluklar ne olursa olsun merhamete layıktır. Hatalarımızla ve acılarımızla kendimizi olduğumuz gibi kabul ederek, her koşulda sevilmeyi hak ettiğimizi önce kendimize kanıtlamalıyız. Kendini sevmek, bu kabul süreciyle başlayan ve bireyin psikolojik dayanıklılığını artıran en temel adımdır.