Doktorsitesi.com

OKB'nin DSM-5'te Kaygı Grupları Dışında Sınıflandırılmasının Nedeni

Klinik Psikolog Burak Dikik
Klinik Psikolog Burak Dikik
19 Kasım 2023202 görüntülenme
Randevu Al
DSM-5'te obsesif kompulsif bozukluğun sınıflandırılması ve tanımlanması açısından bazı değişiklikler olmuştur. Öncelikle bozukluğun anksiyete bozukluklarının bir alt sınırından çıkması gerektiği ileri sürülmüştür ve DSM-5 ile birlikte obsesif kompulsif bozukluk ve ilişkili bozukluklar gibi yeni bir başlık haline gelmiştir. Obsesif kompulsif spektrum bozukluklarını öne sürenler, temel olarak obsesif kompulsif bozukluk ile obsesif kompulsif bozuklukla ilişkili olarak tanımlanan bozuklukların, diğer anksiyete bozukluklarından farklı olarak aynı etiyolojik kökenden geldiğini varsaymaktadır. Bu derlemenin amacı, DSM-5'e kadar obsesif kompulsif bozukluğun kaygı grupları dışında nasıl tanımlandığına ve ne tür kavramsal değişiklikler geçirdiğine değinmektir. OKB neden DSM 5'ten Önce Bir Anksiyete Bozukluğu Olarak Değerlendiriliyor? DSM IV'te OKB bir anksiyete bozukluğu olarak sınıflandırılmaktadır. Anksiyetenin obsesyonlarla ortaya çıkması ve anksiyetenin kompulsiyonlarla giderilmeye çalışılması bu sınıflandırmayı doğrulayabilir. OKB ve kaygı sıklıkla şüphe ve şüpheden kaynaklanır. OKB'si olan bir kişi ve kaygısı olan bir kişi her zaman onları ayrı ayrı kategorize etmeyi daha karmaşık hale getiren bir şeyden endişelenir. DSM-5'te OKB'den nasıl bahsediliyor? OKB'nin DSM-5'teki açıklamasına göre tekrarlayan düşünceler, kontrol edilemeyen dürtüler, ısrarcı düşünceler isteksizce ortaya çıkar ve bu belirtiler sıkıntıya neden olur. OKB'si olan bir kişi, kendini rahatlatmak için bir şeyler yaparsa, girici ve takıntılı düşüncelerin ortadan kalkabileceğine inanır ancak bu bir kısır döngü gibidir, bu kompulsiyonları ne kadar çok yaparsa, o kadar obsesif düşüncelere sahip olur. DSM V'te OKB, obsesyonların ve/veya kompulsiyonların varlığıyla karakterize edilir. Obsesyonlar, istemsiz ve istenmeyen olarak deneyimlenen, tekrarlayan ve ısrarcı düşünceler, dürtüler veya görüntüler iken, kompulsiyonlar, bireyin bir obsesyona tepki olarak veya katı bir şekilde uygulanması gereken kurallara göre gerçekleştirmeye zorlandığını hissettiği tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemlerdir. Diğer bazı obsesif-kompulsif ve ilişkili bozukluklar da, meşguliyetlerle ve bu meşguliyetlere tepki olarak tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemlerle karakterize edilir. Diğer obsesif-kompulsif ve ilişkili bozukluklar, öncelikle tekrarlayan vücut odaklı tekrarlayan davranışlarla (örn. saç çekme, deri yolma) ve bu davranışları azaltmak veya durdurmak için tekrarlanan girişimlerle karakterize edilir. OKB ve Anksiyete Arasındaki Fark. OKB takıntılı düşünceleri daha mantıksız ve anlamsız olma eğilimindedir ve bu da OKB'li kişiyi insanlara bunlardan bahsetmekten daha utandırır ve OKB'nin sıklıkla yıllarca fark edilmemesinin nedeni budur. OKB'si olan kişi, bir zorlama veya ritüele eşdeğer olan, biraz rahatlamak için bir şeyler yapmak ister. Kaygı sadece bir endişedir ancak OKB bir tür zorlama içerir. OKB Farklı Bir Şekilde Değerlendirilmelidir. Obsesif kompulsif bozukluk tanımının tarihsel gelişiminden günümüze kadar olan yolculuğu, OKB'nin diğer psikopatolojilerden ayrı düşünülmesi gereken bir klinik tablo olduğunu göstermektedir. Yapılan araştırmalar OKB'nin anksiyete bozuklukları ile birlikte değerlendirilmemesi gerektiğini göstermiştir. References Diagnostic and statistical manual of mental disorders _ DSM-5 e-book Emotion, Brain, & Behavior Laboratory URL: Are you anxious that OCD is no longer an anxiety disorder? A rationale behind the resent change | Emotion, Brain, & Behavior Laboratory (tufts.edu) Article: DSM-5'te obsesif kompulsif bozukluk URL: 206111 (dergipark.org.tr) Blog: The Reason of the Classification of the OCD Apart From Anxiety Groups — Seyahat, Psikoloji, Spor, Müzik, Gezi Rehberi-SEYAHATİZM (wordpress.com)
OKB'nin DSM-5'te Kaygı Grupları Dışında Sınıflandırılmasının Nedeni
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

DSM-5’te Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Sınıflandırma Değişiklikleri

DSM-5 (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı) ile birlikte obsesif kompulsif bozukluk (OKB), tanısal sınıflandırma açısından kritik bir dönüşüm yaşamıştır. Daha önce anksiyete bozukluklarının bir alt türü olarak kabul edilen bu tablo, yeni düzenlemeyle birlikte "Obsesif Kompulsif Bozukluk ve İlişkili Bozukluklar" başlığı altında müstakil bir kategoriye taşınmıştır. Bu makale, OKB’nin tarihsel süreçteki kavramsal değişimini ve anksiyete gruplarından ayrılma nedenlerini incelemektedir.

DSM-IV Döneminde OKB Neden Bir Anksiyete Bozukluğuydu?

DSM-IV standartlarında OKB, temel olarak bir anksiyete bozukluğu olarak sınıflandırılmaktaydı. Bu sınıflandırmanın temel dayanağı, obsesyonların bireyde yoğun bir kaygı uyandırması ve bu kaygının kompulsiyonlar aracılığıyla giderilmeye çalışılmasıydı. Hem OKB hem de genel anksiyete durumları sıklıkla şüphe ve endişe kökenlidir. Bu benzerlik, geçmişte iki durumun ayrı kategorilerde değerlendirilmesini karmaşık hale getirmiştir.

DSM-5’te OKB Tanımı ve Belirtileri

DSM-5'e göre OKB, kontrol edilemeyen tekrarlayan düşünceler, ısrarcı dürtüler ve isteksizce zihne giren imajlarla karakterizedir. Birey, bu takıntılı düşünceleri bertaraf etmek ve rahatlamak amacıyla belirli eylemlere yönelse de bu durum bir kısır döngü yaratır. Kompulsiyonlar ne kadar sık uygulanırsa, obsesif düşüncelerin yoğunluğu da o oranda artış gösterir.

DSM-5 kapsamında temel tanımlar şu şekildedir:

  • Obsesyonlar: İstemsiz, istenmeyen, tekrarlayan ve ısrarcı düşünceler, dürtüler veya görüntülerdir.
  • Kompulsiyonlar: Bireyin bir obsesyona yanıt olarak veya katı kurallar çerçevesinde yapmaya zorunlu hissettiği tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemlerdir.

OKB ve Anksiyete Arasındaki Temel Farklar

OKB ile anksiyete bozuklukları arasında klinik açıdan belirgin farklar bulunmaktadır. Bu farklar, tanı ve tedavi süreçlerinin doğru yönetilmesi açısından büyük önem taşır.

ÖzellikObsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)Anksiyete Bozukluğu
Düşünce YapısıDaha mantıksız ve anlamsız olma eğilimindedir.Genellikle günlük yaşamla ilgili yoğun endişelerdir.
EylemBelirgin kompulsiyonlar ve ritüeller içerir.Temel olarak bilişsel bir endişe hali hakimdir.
Sosyal EtkiKişi utandığı için durumu yıllarca gizleyebilir.Belirtiler genellikle daha fark edilebilir düzeydedir.

İlişkili Bozukluklar ve Spektrum Yaklaşımı

Yeni sınıflandırma sistemi, OKB ile benzer etiyolojik kökene sahip diğer bozuklukları da aynı çatı altında toplamıştır. Bu grupta yer alan diğer bozukluklar, genellikle belirli meşguliyetlere tepki olarak gelişen tekrarlayan davranışlarla tanımlanır. Özellikle vücut odaklı tekrarlayan davranışlar bu kategoride dikkat çekmektedir:

  1. Saç çekme (Trikotillomani)
  2. Deri yolma bozukluğu
  3. Bu davranışları azaltmak veya durdurmak için sergilenen tekrarlı girişimler

Sonuç: OKB’nin Müstakil Bir Klinik Tablo Olarak Değerlendirilmesi

OKB'nin tarihsel gelişimi, bu bozukluğun diğer psikopatolojilerden ayrı tutulması gereken özgün bir klinik tablo olduğunu göstermiştir. Güncel araştırmalar, OKB'nin anksiyete bozuklukları ile aynı kefeye konulmaması gerektiğini, zira bu bozuklukların farklı etiyolojik kökenlerden beslendiğini kanıtlamıştır. Bu nedenle modern psikiyatride OKB, kendine has dinamikleri olan bağımsız bir kategori olarak değerlendirilmektedir.

Etiketler

AnksiyeteDsm-5OKB

Yazar Hakkında

Klinik Psikolog Burak Dikik

Klinik Psikolog Burak Dikik

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.