Obezite Nedir? & Obezite Tedavisi Nasıl Olur

Obezite Nedir? Küresel Bir Sağlık Sorunu

Sağlıklı bireylerde, vücuda alınan enerji ile harcanan enerjinin dengede tutulması kritik bir öneme sahiptir. Şayet alınan enerji harcanan enerjiden fazlaysa, bu durum vücutta yağ birikimiyle sonuçlanır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanan obezite, günümüzde küresel bir sağlık problemi haline gelmiştir.

Klinik verilere göre, erkeklerde vücut yağ oranının %18’den, kadınlarda ise %25’ten fazla olması obezite tanısı için belirleyicidir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin başlıca sağlık sorunu olan bu durum, her yıl 1 milyondan fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olmaktadır.

Obezitenin Neden Olduğu Hastalıklar

Dünya Sağlık Örgütü verileri, obezitenin diğer kronik hastalıklar üzerindeki etkisini çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır. Avrupa genelinde yetişkinlerde görülen sağlık sorunlarının önemli bir kısmı doğrudan obezite kaynaklıdır:

• Tip 2 Diyabet vakalarının %80’i,
• Koroner Arter Hastalıklarının %35’i,
• Hipertansiyon vakalarının %55’i obezite ile ilişkilendirilmektedir.

Obezite ile etkin bir şekilde mücadele edilmediği takdirde, milyonlarca kişinin bu hastalıklarla karşı karşıya kalacağı öngörülmektedir.

Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Vücut Kitle İndeksi (VKİ), obeziteyi tanımlamak ve sınıflandırmak için kullanılan temel ölçüm yöntemidir. Bu değer, kişinin vücut ağırlığının, boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle elde edilir. VKİ değerlerine göre yapılan sınıflandırma şu şekildedir:

Obezite Tedavisi ve Mücadele Yöntemleri

Obezite ile mücadelede temel amaç; kabul edilebilir bir ağırlık kaybı sağlayarak obeziteye bağlı hastalık risklerini azaltmak, kişiye dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak ve yaşam kalitesini yükseltmektir. Tedavide nihai hedef, VKİ değerinin 18.5 – 24.9 kg/m² düzeyine indirilmesidir.

Bütüncül Tedavi Yaklaşımları

1. Diyet Tedavisi: Diyetisyen veya uzmanlar kontrolünde uygulanan, dengeli beslenme ilkelerine dayanan ve sürdürülebilir alışkanlık kazandırmayı hedefleyen yöntemdir.
2. Egzersiz Tedavisi: Yağ dokusu kaybını sağlayan ve yeni yağ oluşumunu önleyen bu yöntem, tıbbi beslenme tedavisini destekleyerek tekrar kilo alımını engeller.
3. Davranış Değişikliği Tedavisi: Kilo alımına neden olan yemek yeme ve fiziksel aktivite ile ilgili olumsuz alışkanlıkları olumlu yönde değiştirmeyi hedefler.
4. Farmakolojik Tedavi: Mutlaka hekim kontrolünde yapılması gereken bu tedavi, hafif veya orta derece kilolu kişiler için uygun değildir. Başarı için ilaçla birlikte diyet ve egzersiz programına uyulmalıdır.

Obezite Cerrahisi (Bariatrik Cerrahi)

Günümüzde obezite ameliyatları laparoskopik (kapalı) yöntemlerle gerçekleştirilmektedir. Cerrahi müdahaleler genel olarak üç ana kategoriye ayrılır:

• Hacim küçültücü ameliyatlar
• Emilimi bozucu ameliyatlar
• Hem hacim küçültücü hem de emilimi bozucu ameliyatlar

Sleeve Gastrektomi (Tüp Mide)

Midenin yaklaşık %80’inin alınarak tüp haline getirilmesi işlemidir. Bu yöntemle mide hacmi küçültülürken, iştah hormonu (Ghrelin) salgılayan bölümün büyük bir kısmı da vücuttan uzaklaştırılır. Bu sayede hem fiziksel hem de hormonal mekanizmalarla kilo kaybı sağlanır; ayrıca diyabet hastalarında kan şekeri regülasyonuna yardımcı olur.

Mide Bypass Ameliyatları

Obezite cerrahisinde uzun yıllardır uygulanan bu yöntemde, yaklaşık 30 cc hacminde küçük bir mide poşu oluşturulur. İnce bağırsakların bu yeni mideye bağlanmasıyla hem mide hacmi kısıtlanır hem de besin emilimi engellenir.

• Roux-en-Y Gastrik Bypass: İnce bağırsaklar ayrılarak bir ucu mideye, diğer ucu bağırsak yoluna bağlanır.
• Mini Gastrik Bypass: İnce bağırsaklar ayrılmadan doğrudan mideye ağızlaştırılır.