OBEZİTE NEDİR? OBEZİTE CERRAHİSİ
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite Nedir? Morbid Obezite ve Sağlık Riskleri
Obezite, günümüzde modern toplumların karşılaştığı en kritik sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilmekte ve tıbbi literatürde bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. İlerleyen dönemlerde yaşamı doğrudan tehdit eden boyutlara ulaşan bu durum, morbid obezite (ölümcül derecede şişmanlık) olarak adlandırılır. Morbid obezite, vücutta geri dönüşümsüz hasarlar bırakmadan önce mutlaka profesyonel bir müdahale ile tedavi edilmelidir.
Obezitenin tetiklediği başlıca sağlık sorunları şunlardır:
- Kalp-damar hastalıkları ve damar tıkanıklığı
- Diyabet (şeker hastalığı) ve buna bağlı böbrek yetmezliği
- Kalp krizi riski ve solunum sıkıntısı
- Karaciğer yağlanması ve reflü
- Kısırlık, adet düzensizliği ve cinsel fonksiyon bozuklukları
- Körlük ve belirli kanser türlerinde artış
Obezitenin Nedenleri Nelerdir?
Obezite gelişimi tek bir nedene bağlı olabileceği gibi, birden fazla faktörün birleşimiyle de ortaya çıkabilir. Tedavi sürecine başlamadan önce bu nedenlerin doğru analiz edilmesi kritik önem taşır.
Obeziteyi tetikleyen temel faktörler:
- Aşırı miktarda gıda ve kalori alımı
- Hareketsiz yaşam tarzı ve düşük fiziksel aktivite
- Hormonal bozukluklar ve genetik yatkınlık
- Psikiyatrik bozukluklar ve kullanılan bazı psikiyatrik ilaçlar
Obezite Tanısı: Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Nasıl Hesaplanır?
Bir bireyin obezite kategorisinde olup olmadığını belirlemek için dünya genelinde kabul gören Vücut Kitle İndeksi (VKİ) hesaplaması kullanılır. VKİ, kişinin kilosunun boyunun karesine bölünmesiyle (kg/m²) elde edilir.
| VKİ Değeri | Sınıflandırma |
|---|---|
| 25'ten küçük | ZAYIF |
| 25 - 30 arası | KİLOLU |
| 30 - 40 arası | OBEZ |
| 40'tan büyük | MORBİD OBEZ |
Obezite Tedavi Yöntemleri ve Süreç Yönetimi
Obezite tedavisinde ilk adım, soruna yol açan faktörlerin detaylıca araştırılmasıdır. Kişiye özel tedavi planı oluşturulurken hastanın beslenme alışkanlıkları, diyet ve egzersiz geçmişi sorgulanır. Eğer altta yatan sebep bir hormonal bozukluk ise ilaç tedavisi uygulanır.
Eğer aşırı kalori alımı dışında tıbbi bir engel yoksa; endokrinoloji, genel cerrahi, diyetisyen ve psikiyatri birimlerinden oluşan multidisipliner bir ekip hastayı obezite cerrahisi açısından değerlendirir.
Obezite Ameliyatı (Bariatrik Cerrahi) Kimlere Uygulanır?
Cerrahi müdahale için hastaların belirli kriterleri karşılaması gerekmektedir:
- Vücut kitle indeksi 40’ın üzerinde olanlar.
- Vücut kitle indeksi 35’in üzerinde olup yüksek tansiyon, şeker hastalığı veya uyku apnesi gibi ek hastalığı bulunanlar.
Obezite Tedavisinde Kullanılan Ameliyat Tipleri
Günümüzde obezite cerrahisinde en sık uygulanan yöntemler şunlardır:
- Mide Küçültme Ameliyatları (Tüp Mide / Sleeve Gastrektomi): Midenin yaklaşık %70'lik bir kısmının çıkarıldığı yöntemdir. Geriye kalan mide tüp şeklini aldığı için bu isimle anılır.
- By-pass Ameliyatları: Midenin bir kısmının devre dışı bırakıldığı prosedürlerdir.
Ameliyat Sonrası Beklenen Sonuçlar ve İyileşme
Obezite ameliyatları, hastaların ideal kilolarına kavuşmaları için güçlü bir başlangıçtır. Ameliyat sonrası erken dönemde hızlı kilo kaybı gözlenir. Ancak başarının kalıcı olması için hastaların yaşam tarzlarını değiştirmeleri, düzenli beslenme ve egzersiz programlarına uymaları şarttır. Kurallara uyulmaması durumunda kilo kaybının durması veya tekrar kilo alınması söz konusu olabilir.
Bu operasyonların en büyük avantajlarından biri de yandaş hastalıkların iyileşmesidir. Ameliyat olan hastalarda şeker hastalığı ve hipertansiyonun düzelme oranı %85 gibi yüksek bir seviyededir. Birçok hasta operasyon sonrası insülin veya diğer ilaçlara ihtiyaç duymamaktadır.
