neden boşanmalar bu kadar çok !!!???
- Günümüzde boşanma oranlarındaki artışın temelinde, bireylerin ilişkilerini sürdürmesini zorlaştıran Histrionik ve Borderline gibi kişilik bozuklukları yer almaktadır.
- Histrionik kişilik bozukluğu olan bireyler, sürekli ilgi odağı olma ihtiyacı ve yüzeysel duygusal tepkileri nedeniyle evlilikte sadakat ve istikrar sorunları yaşamaktadır.
- Borderline kişilik bozukluğu ise aşırı terk edilme korkusu, dürtüsellik ve duygusal tutarsızlıklar yaratarak sağlıklı bir evlilik yürütülmesini engellemektedir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Boşanma Oranlarındaki Artış ve Kişilik Bozuklukları İlişkisi
Günümüzde boşanma oranlarının dikkat çekici düzeyde artış göstermesinin temelinde, toplumda yaygın olarak görülen belirli kişilik bozuklukları yer almaktadır. Özellikle Histrionik ve Borderline (Sınırda) kişilik bozuklukları, bireylerin ikili ilişkilerini sürdürmesini zorlaştıran ve evlilik birliğini temelinden sarsan derin psikolojik örüntüler içermektedir. Bu bozukluklar, uzun dönemli, şiddetli ve dirençli düşünce kalıplarıyla karakterize edilerek sosyal yaşantıyı kısıtlayan bir yapı sunar.
1. Histrionik Kişilik Bozukluğu: İlgi Arayışı ve Dramatizasyon
Histrionik kişilik bozukluğu, hayatlarının her alanında aşırı dramatik davranarak sürekli dikkat çekmeye çalışan bireyleri tanımlamak için kullanılır. Latincede "tiyatro oyuncusu" anlamına gelen bu terim, Hipokrat’ın tanımladığı histeri rahatsızlığından farklı bir klinik yaklaşımla ele alınmalıdır. Bu bireyler için başkaları üzerinde olumlu izlenim bırakmak ve övgü almak hayati bir önem taşır.
Histrionik Kişilik Bozukluğu Tanı Kriterleri
DSM-4 standartlarına göre, genç erişkinlik döneminde başlayan ve aşağıdaki özelliklerden en az 5’ini gösteren bireylere bu tanı konulabilir:
| No | Tanı Koydurucu Belirtiler |
|---|---|
| 1 | İlgi odağı olmadığı durumlarda belirgin rahatsızlık hissetme |
| 2 | Başkalarıyla iletişimde uygunsuz, cinsel yönden baştan çıkarıcı davranışlar |
| 3 | Hızlı değişen ve yüzeysel kalan duygusal sergilemeler |
| 4 | Dikkat çekmek amacıyla fiziksel görünümü sürekli kullanma |
| 5 | Ayrıntıdan yoksun, sadece başkalarını etkilemeye yönelik konuşma biçimi |
| 6 | Duyguları aşırı abartı, gosteriş ve yapmacıklıkla ifade etme |
| 7 | Telkine yatkınlık ve başkalarından kolayca etkilenme |
| 8 | İlişkilerin gerçekte olduğundan daha yakın olduğuna inanma |
İlişkilerde "İlgi Arsızlığı" ve Davranış Kalıpları
Toplumda sıklıkla "ilgi arsızlığı" olarak nitelendirilen bu durumda, bireyin özgüveni tamamen dış onaya bağlıdır. Olayları dramatize ederek acınası bir görünüm sergilemek, abartılı mimikler ve dramatik vurgular en belirgin iletişim yöntemleridir. Histrionik bireyler, ilgi görmediklerinde büyük bir yıkım yaşarlar ve odak noktası olmak için sahte olaylar kurgulayabilirler. İlişkileri genellikle sığdır; derinlik ve süreklilikten yoksundur. Tekdüzelik onlar için dayanılmaz olduğundan, evlilik gibi stabil süreçlerde sadakat ve istikrar sorunları baş gösterebilir.
2. Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu: Tutarsızlık ve Dürtüsellik
Borderline kişilik bozukluğu, bireyin kendilik algısında, duygulanımında ve kişilerarası ilişkilerinde aşırı tutarsızlıklarla seyreden bir tablodur. Bu kişiler, mukkemmellik ile değersizlik arasında ani geçişler yaşarlar. Bir an kendilerini çok başarılı hissederken, kısa süre sonra tamamen değersiz görebilirler.
Borderline Kişilik Bozukluğu Belirtileri
Genç erişkinlikte başlayan bu bozukluğun teşhisi için aşağıdaki 9 kriterden en az 5’inin varlığı aranır:
- Gerçek veya hayali bir terk edilmeden kaçınmak için çılgınca çaba harcamak.
- İnsanları aşırı yüceltme veya aşırı değersizleştirme arasında gidip gelen fırtınalı ilişkiler.
- Kimlik karmaşası ve öz algıda sürekli değişkenlik.
- Dürtüsel eylemler (aşırı para harcama, madde kullanımı, tehlikeli araç kullanma, tıkınırcasına yemek yeme).
- Yineleyen intihar girişimleri, tehditleri veya kendine zarar verme davranışları.
- Saatler içinde değişen aşırı duygusal tepkisellik (öfke, üzüntü, kaygı).
- Kronikleşmiş bir boşluk hissi.
- Kontrol edilemeyen şiddetli öfke nöbetleri ve kavgalar.
- Stres anında ortaya çıkan geçici paranoit düşünceler veya dissosiyatif belirtiler.
İlişki Dinamikleri ve Terk Edilme Korkusu
Borderline bireyler için yalnızlık tahammül edilemez bir durumdur. İlişki kurdukları kişiye başlangıçta taparcasına bağlanırlar; ancak beklentileri karşılanmadığında bu sevgi hızla nefrete dönüşür. Güven duyguları oldukça kırılgandır ve reddedilmeye karşı aşırı hassastırlar. Terk edilme korkusuyla baş etmek için partnerlerini tehdit edebilir veya manipülatif yollara başvurabilirler. Bu döngü, evliliklerdeki duygusal istikrarı imkansız hale getirerek boşanma sürecini hızlandırır.
Kişilik Bozukluklarının Klinik Tanı ve Eşlik Eden Durumlar
Araştırmalar, bu iki bozukluğun sıklıkla bir arada görülebileceğini kanıtlamaktadır. Borderline tanısı alan hastalarda Histrionik özelliklerin görülme olasılığı yüksektir. Ayrıca klinik gözlemler şu korelasyonları ortaya koymaktadır:
- Histrionik Kişilik Bozukluğu: En fazla Panik Bozukluk ile birlikte görülür.
- Borderline Kişilik Bozukluğu: En fazla Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB) ile birlikte seyreder.
Sonuç olarak, bu kişilik bozukluklarına sahip bireylerin sergilediği duygusal tutarsızlık, aşırı ilgi ihtiyacı ve dürtüsellik, sağlıklı bir evlilik yürütülmesinin önündeki en büyük psikolojik engelleri oluşturmaktadır.
