MS - MULTİPLE SKLEROZ - PLAK HASTALIĞI

Multiple Skleroz (MS) Nedir?

Multiple Skleroz (MS), halk arasında plak hastalığı olarak da bilinen, merkezi sinir sistemini etkileyen kronik bir durumdur. Bu hastalıkta beyindeki sinirlerin etrafını saran ve iletimi sağlayan miyelin (yağ) kılıflarında hasar veya erime meydana gelir. Oluşan bu hasar, sinirler arasındaki elektrik iletimini bozarak vücut fonksiyonlarının aksamasına neden olur.

MS hastalığı istatistiksel olarak en sık kadınlarda görülmektedir. Hastalığın ortaya çıkış yaşı genellikle 20 ile 40 yaş arası genç yetişkinlik dönemini kapsamaktadır. Beynin hangi bölgesi etkilenirse, o bölgenin kontrol ettiği işlevlere dair klinik şikayetler baş gösterir.

MS Belirtileri Nelerdir?

Multiple Skleroz, bir tümör veya damar tıkanıklığı olmamasına rağmen, bu rahatsızlıklara benzer semptomlar sergileyebilir. Tutulumun olduğu bölgeye göre değişen yaygın belirtiler şunlardır:

• Görme bozuklukları: Görmede azalma ve çift görme.
• Motor kayıplar: Kol ve bacaklarda felç (kuvvet kaybı) veya yüz felci.
• Duyu bozuklukları: Vücudun herhangi bir bölgesinde uzun süren uyuşma, karıncalanma veya keçelenme.
• Denge ve koordinasyon: Baş dönmesi, dengesizlik, konuşma ve yutma bozuklukları.
• Nörolojik ve psikolojik etkiler: Sık idrara çıkma, idrar kaçırma, depresyon, bayılma, sara (epilepsi), baş ağrısı ve trigeminal nevralji.
• Genel durum: Kronik halsizlik.

Tanı Yöntemleri ve Görüntüleme

MS teşhisinde en kritik araç radyolojik görüntülemedir. Beyinde meydana gelen ve plak olarak adlandırılan hasarlı bölgeler, Beyin MR (Emar) filmi ile net bir şekilde tespit edilebilir. Bazı vakalarda bu plaklar omurilikte de görülebilir; bu durumun saptanması için Boyun (Servikal) MR incelemesi yapılması gerekmektedir.

Hastalığın Seyri ve Tedavi Süreci

Multiple Sklerozun klinik seyri hastadan hastaya farklılık gösterir. Hastalık genel olarak iki ana formda izlenir:

1. Ataklarla Seyreden Form: Kötüleşme ve ardından gelen iyileşme dönemleri ile karakterizedir.
2. Progresif (İlerleyici) Form: Sürekli ve kademeli bir kötüye gidiş söz konusudur.

Tedavide Kullanılan Yöntemler

Tedavi sürecinde temel amaç, bağışıklık sistemini düzenleyerek atakların sıklığını ve şiddetini azaltmaktır. Bu doğrultuda kullanılan başlıca ilaçlar şunlardır:

Genel tabloda hastaların büyük bir çoğunluğu hafif veya orta düzeyde sakatlıklarla yaşamlarını sürdürebilmektedir. Ancak nadir durumlarda, hastalık hızlı ve sürekli bir ilerleme kaydederek hastanın yatalak kalmasına yol açabilmektedir.