Morbid Obezite Nedir? Kimlere Morbid Obez Denir?
- Obezite, alınan enerji miktarının harcanan enerjiden fazla olması sonucu vücutta aşırı yağ birikmesiyle oluşan kronik bir hastalıktır.
- Bireyin kilo durumu Vücut Kitle İndeksi (BMI) ile hesaplanırken, 40 ve üzeri BMI değerine sahip kişiler morbid obez olarak sınıflandırılır.
- Dünya genelinde sigaradan sonra en yaygın ikinci önlenebilir ölüm nedeni olan obezite, kalp hastalıkları ve diyabet gibi ciddi sağlık risklerini beraberinde getirir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite Nedir? Şişmanlığın Tanımı ve Oluşumu
Obezite, yiyecekler yoluyla alınan enerji miktarının, fiziksel aktiviteler ve metabolizma tarafından harcanan enerjiden daha fazla olması durumunda ortaya çıkar. Bu enerji dengesizliği, zamanla vücutta fazla yağ birikmesine neden olarak şişmanlık tablosunu oluşturur. Teknik bir ifadeyle obezite, bireyin normalde olması gereken ideal kilosunun çok üzerine çıkmasıdır.
Vücut Kitle İndeksi (BMI) Nasıl Hesaplanır?
Bir bireyin ideal kilosunda olup olmadığını veya obezite kategorisine girip girmediğini belirlemek için en yaygın yöntem Vücut Kitle İndeksi (BMI: Body Mass Index) hesaplamasıdır. Bu yöntem, kilonun boya oranını temel alan bilimsel bir ölçüttür.
Beden Kitle İndeksi Formülü: Ağırlık (kg) / Boy (m)²
BMI Hesaplama Örneği
Örneğin; 29 yaşında, 160 cm boyunda ve 105 kg ağırlığındaki bir birey (Merve Hanım) için hesaplama şu şekildedir:
- Boyun karesi: 1.6 x 1.6 = 2.56
- BMI Sonucu: 105 / 2.56 = 41 kg/m²
- Teşhis: Bu değer, bireyin Morbid Obez kategorisinde olduğunu göstermektedir.
BMI Değerlerine Göre Kilo Sınıflandırması
Vücut Kitle İndeksi sonuçları, Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre aşağıdaki tabloda belirtilen kategorilere ayrılmaktadır:
| BMI Aralığı (kg/m²) | Sınıflandırma |
|---|---|
| < 18.5 | ZAYIF |
| 18.5 – 24.9 | NORMAL |
| 25 – 29.9 | HAFİF ŞİŞMAN |
| 30 – 34.9 | 1. DERECE ŞİŞMAN |
| 35 – 39.9 | 2. DERECE ŞİŞMAN |
| 40 ve Üzeri | MORBİD OBEZ |
Morbid Obezite ve Beraberinde Getirdiği Sağlık Riskleri
Dünya Sağlık Teşkilatı verilerine göre, bir bireyin Morbid Obez olarak tanımlanabilmesi için BMI değerinin 40 ve üzerinde olması gerekir. Ayrıca, BMI değeri 35'in üzerinde olup diyabet ve hipertansiyon gibi kiloya bağlı kronik sağlık sorunları yaşayanlar da bu grupta değerlendirilir.
Morbid obezite, tıbbi olarak bir metabolik hastalık kabul edilir. Vücuttaki aşırı yağlanma; kalp hastalıkları, kanser ve diyabet gibi hayati risk taşıyan hastalıklara zemin hazırlar.
Bel Çevresi ve Bel-Kalça Oranı (BKO) Ölçümü
Obezitenin belirlenmesinde kullanılan bir diğer önemli skala ise Bel-Kalça Oranı (BKO) hesaplamasıdır. Bu ölçüm, ayakta dururken belin en ince kısmı ile kalçanın en geniş kısmının birbirine oranlanmasıyla elde edilir. Bel çevresi, abdominal yağ (karın bölgesi yağı) miktarının en önemli göstergesidir.
Risk Sınırları ve Bel Çevresi Ölçümleri:
- Bel / Kalça Oranı: Erkeklerde 1.0, kadınlarda ise 0.8’in altında olması risk teşkil etmektedir.
- Erkeklerde Bel Çevresi: 94 cm olduğunda artmış risk, 102 cm olduğunda yüksek risk söz konusudur.
- Kadınlarda Bel Çevresi: 80 cm olduğunda artmış risk, 88 cm olduğunda yüksek risk olarak kabul edilir.
Dünyada Obezite İstatistikleri ve Epidemik Durum
Morbid obezite, son yüzyılda küresel bir epidemik sorun haline gelmiştir. Günümüzde obezite, dünya genelinde ölüme neden olan önlenebilir hastalıklar listesinde sigaradan sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Küresel veriler ve tahminler şu şekildedir:
- 2005 yılında dünyadaki erişkin obez sayısı 400 milyon iken, 2015 yılında bu sayının 700 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir.
- Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nüfusunun %67’si fazla kilolu veya obez grubundadır.
- Birçok Avrupa ülkesinde bu oran %40-50 seviyelerindedir.
