MENİNGOKOK ENFEKSİYONLARI VE MENENJİT AŞILARI
- Neisseria meningitidis bakterisi sadece insanlarda burun ve boğaz bölgesinde taşınarak solunum yolu damlacıklarıyla bulaşmakta, menenjit ve meningokoksemi gibi hayati risk taşıyan tablolara yol açmaktadır.
- Dünya genelinde her yıl 500 bin vakaya ve 50 bin ölüme neden olan bu hastalık, iyileşen bireylerin %10-20'sinde kalıcı hasarlar bırakabilen ciddi bir sağlık sorunudur.
- En sık beş yaş altı çocuklarda görülen bu enfeksiyonlardan korunmanın en etkili yolu, yaş gruplarına göre belirlenmiş uygun aşı takvimlerinin takip edilmesidir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Meningokok Enfeksiyonu ve Bulaşma Yolları
Neisseria meningitidis, yalnızca insanlarda enfeksiyona yol açan ciddi bir hastalık etkenidir. Bilinen tek taşıyıcılık bölgesi insan nazofarinksi (burun ve boğazın birleştiği ortak boşluk) olan bu bakteri, bireyden bireye direkt temas veya solunum yolu damlacıkları aracılığıyla bulaşmaktadır.
Bakteri, nazofarenkste herhangi bir klinik bulgu vermeden sessizce bekleyebileceği gibi, buradan kana karışarak hayati risk taşıyan tablolara neden olabilir. Bu süreçte meningokoksemi (kan yoluyla tüm vücuda yayılım) ve/veya menenjit (beyin zarlarının iltihabı) gelişebilmektedir.
Küresel Boyutta Meningokok Enfeksiyonları ve Riskler
Meningokokal enfeksiyonlar, dünya genelinde önemli bir ölüm nedeni olmaya devam etmektedir. İstatistiksel verilere göre, her yıl dünya çapında yaklaşık 500.000 yeni vaka görülmekte ve bu vakaların 50.000'i ölümle sonuçlanmaktadır. Modern tedavi yöntemlerine rağmen, hastalığı sağ atlatan kişilerin %10-20'sinde yaşam boyu süren ciddi sekeller (kalıcı hasarlar) oluşmaktadır.
Meningokoksemi Belirtileri ve Purpura Fulminans
Meningokoksemi, oldukça farklı klinik tablolarla seyredebilen ve belirtilerin başlamasından sonraki birkaç saat içinde hastanın durumunu hızla kötüleştirebilen bir hastalıktır. Özellikle ateş ve döküntü ile karakterize olan bu durum; septik şok, çoklu organ yetersizliği ve purpura fulminans gibi ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Purpura fulminans, genellikle aşağıdaki semptomlarla seyreden, ani başlangıçlı ve yaşamı tehdit eden bir durumdur:
- Ölümcül seyredebilen şok tablosu,
- Şiddetli anemi,
- Bacaklarda ani başlayan ve hızla yayılan simetrik deri kanamaları.
Risk Grupları ve Korunma Yolları
Hastalık en sık beş yaş altı çocuklarda, özellikle de 12 aydan küçük süt çocuklarında görülmektedir. Meningokok enfeksiyonları, günümüzde aşı ile korunulabilen hastalıklar grubunda yer almaktadır. Bu hayati risk nedeniyle, ülkemizde de erken dönemden itibaren aşılama yapılması önemle tavsiye edilmektedir.
Türkiye İçin Meningokok Aşıları ve Uygulama Şeması
Aşağıdaki tabloda, Türkiye'de uygulanan farklı başlangıç dönemlerine göre Meningokok aşı şeması detaylandırılmıştır:
| Başlangıç Dönemi | Nimenrix Uygulama Takvimi | Menactra Uygulama Takvimi | Bexsero Uygulama Takvimi |
|---|---|---|---|
| 6 Ay Öncesi | 2, 4 ve 12. aylarda (3 Doz) | - | 2, 3, 4 ve 13. aylar (veya 3, 4, 5 ve 13. aylar) (4 Doz) |
| 6 - 12 Ay Arası | 6, 8 ve 12. aylarda (3 Doz) | 9 ve 12. aylarda (2 Doz) | 7 ve 9. aylar ile hayatın 2. yılında (3 Doz) |
| 12. Aydan Sonra | 12. ayda (Tek Doz) | 12 ve 14. aylarda (2 Doz) | 13, 15 ve 27. aylarda (3 Doz) |
| 24. Aydan Sonra | 24. ayda (Tek Doz) | 24. ayda (Tek Doz) | 25 ve 27. aylarda (2 Doz) |
Not: Bexsero aşısının 6-12 ay arası başlangıcında 3. doz 12-24 ay arasında uygulanmalıdır.
