Meme biyopsisi. Gereksiz ve ideal olmayan biyopsilerden korunma yollari

Meme Biyopsisi Nedir ve Neden Yapılır?

Biyopsi, vücuttaki anormal bir oluşumdan (lezyon) örnek alınarak gerçekleştirilen tanısal bir girişimdir. Önemle belirtmek gerekir ki biyopsi bir tedavi yöntemi değildir. Halk arasında yaygın olan "alalım da kurtul, için rahatlasın" yaklaşımıyla, yani hem tanı hem tedavi vaadiyle yapılan biyopsiler hastaya yarardan çok zarar verebilmektedir.

Her tıbbi müdahale hasta ve ailesi üzerinde fiziksel, ruhsal ve ekonomik yükler oluşturur. Bu nedenle, olası yararı zararlarından bariz bir şekilde fazla olmayan hiçbir tıbbi girişim tercih edilmemelidir. Eğer size bir biyopsi önerildiyse, öncelikle bu kararın isabetli olup olmadığını sorgulamanız kritik önem taşır.

Meme Biyopsisi Kararında Uzman Görüşünün Önemi

Günümüzde meme biyopsilerinin büyük bir kısmı maalesef gereksiz yere yapılmaktadır. Bu süreçte meme radyolojisi alanında uzmanlaşmış radyologlardan mutlaka görüş almalısınız. Biyopsi sonuçlarını ve sürecin getireceği etkileri bizzat siz göğüsleyeceğiniz için, biyopsi kararı hekimlerin değil, sizin bilinçli seçiminiz olmalıdır.

Biyopsi önerisini kabul ettiğiniz takdirde şu iki temel konuyu değerlendirmelisiniz:

1. Biyopsi yöntemi: Seçilecek yöntem kolay, konforlu ve estetiği bozmayan bir yapıda olmalıdır.
2. Uygulayıcı uzman: İşlemi yapacak kişinin seçilen yöntem üzerinde yüksek tecrübe sahibi olması gerekir.

Biyopsi Yöntemleri: Hücre ve Doku Örneği

Biyopsi sırasında alınan örnekler mikroskopik değerlendirme için patolojiye gönderilir. Bu noktada iki farklı tanı türünden söz edilir:

• Sitoloji: Hücre örneği alınmasıdır; ancak bu yöntemin yararı oldukça sınırlıdır.
• Histopatoloji: Doku örneği alınmasıdır ve daha kesin sonuçlar verir.

Cerrahi Biyopsi ve Olası Riskleri

Gelişmiş ülkelerde kullanımı neredeyse terk edilen cerrahi biyopsi, ülkemizde maalesef hala en sık önerilen yöntemdir. Ameliyathane koşullarında, genel veya lokal anestezi altında yapılan bu işlemde kitle tamamen veya kısmen çıkarılır.

Cerrahi biyopsinin dezavantajları şunlardır:

• En az birkaç santimetre boyunda kesi ve dikiş gerektirir.
• Yan etkileri diğer yöntemlere göre fazladır.
• Meme içinde oluşan iyileşme dokusunun (skar) gerilemesi yıllar sürer.
• Oluşan skar dokusu, ileride kansere benzer radyolojik bulgular vererek gereksiz tetkiklere yol açabilir.
• Kronik meme ağrısının en önemli nedenlerinden biridir.

Radyolojik Biyopsi: Daha Güvenli ve Modern Bir Seçenek

Doku biyopsisi için cerrahiye oranla çok daha avantajlı bir seçenek olan radyolojik biyopsi mevcuttur. Bu yöntem bizzat bir radyoloji uzmanı tarafından, radyolojik görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilir. Radyolojik biyopsi; daha güvenli, daha ucuz ve yan etkisi olmayan bir yöntemdir.

Radyolojik Biyopsi Nasıl Uygulanır?

Lezyonun türüne ve görünürlüğüne göre iki farklı kılavuz yöntem kullanılır:

1. Ultrasonografi (US) Eşliğinde Biyopsi: Lezyon ultrasonda seçilebiliyorsa tercih edilir. Hasta için daha rahat bir pozisyon sunar ve daha kısa sürer.
2. Stereotaksik (Mamografi) Biyopsi: Lezyon sadece mamografide görülüyorsa bu sistem kullanılır.

Sonuç: Kontrolü Elinize Alın

Bir hasta için hangi radyolojik işlemin en yararlı olacağını en iyi radyoloji uzmanı bilir. Başka hekimler tarafından reçete edilen (order edilen) işlemler, her zaman en isabetli seçim olmayabilir. Memenizi korumak ve en doğru kararı vermek için radyoloğunuzla yüz yüze görüşerek; avantajlar, dezavantajlar ve maliyetler hakkında detaylı bilgi almalısınız.

Prof. Dr. Ayşegül Özdemir