Lökonişi (LEUKONYCHIA)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Lökonişi Nedir? Tırnak Beyazlamasının Tanımı ve Mekanizması
Lökonişi, tırnak plağının beyazlaşması durumudur ve tırnaklarda meydana gelen renk değişiklikleri arasında en sık karşılaşılan tablodur. Bu durum, tırnak plağı ve matriks hücrelerinin keratinizasyonundaki bir defekt sonucu gelişir. Hücrelerde meydana gelen keratohiyalin birikimi, ışığı yansıtarak tırnağın karakteristik beyaz görünümünü kazanmasına neden olur.
Lökonişi, kaynağına göre üç temel kategoride incelenir:
- Gerçek Lökonişi: Tırnak matrisinden kaynaklanır.
- Lökonişi Görünümü: Tırnak yatağından kaynaklanır.
- Psödolökonişi: Tırnak altı dokusundan kaynaklanır.
Bu formlar, altta yatan nedene bağlı olarak kalıcı veya geçici bir seyir izleyebilir.
Lökonişi Çeşitleri ve Sınıflandırması
Gerçek lökonişi, tırnağın ne kadarının etkilendiğine bağlı olarak total, subtotal veya parsiyel olarak sınıflandırılır. Parsiyel lökonişi ise kendi içinde klinik görünümüne göre üç alt tipe ayrılmaktadır. Bunlar arasında en yaygın görüleni punktat lökonişi olup, diğerleri transvers lökonişi ve longitüdinal lökonişidir.
Total ve subtotal lökonişi vakaları genellikle kalıtımsal, sporadik veya sistemik hastalıklarla ilişkilidir. Buna karşın parsiyel lökonişi, genellikle proksimal tırnak kıvrımlarına uygulanan agresif manikür gibi işlemler sonucu matrisin travmaya maruz kalmasıyla oluşur.
Endojen Kaynaklı Lökonişi Nedenleri
Lökonişiye yol açan endojen (içsel) faktörler oldukça çeşitlidir. Bu nedenler sistemik hastalıklardan zehirlenmelere kadar geniş bir yelpazede yer alır:
| Kategori | İlişkili Durumlar ve Hastalıklar |
|---|---|
| Zehirlenme ve İlaçlar | Arsenik, Karbonmonoksit, Talyum, Kurşun zehirlenmeleri; Kemoterapötik ilaçlar, Florozis |
| Onkolojik / Hematolojik | Hodgkin hastalığı, Orak hücreli anemi, Hemolitik anemiler |
| Enfeksiyon Hastalıkları | Tifüs, Herpes zoster, Malarya, Kızamık, Sifiliz, Tüberküloz, Lepra, Parazitik enfeksiyonlar |
| Metabolik / Endokrin | Kaşeksi, Gut, Hipokalsemi, B12 ve Çinko eksikliği, Protein yetmezliği, Pellegra, Menstruel siklus |
| Böbrek Hastalıkları | Renal yetmezlik, Glomerulonefrit, Renal transplant ve akut red durumları |
| Kardiyopulmoner | Kalp yetmezliği, Miyokard infarktüsü, Pnömoni, Şok, Ampiyem |
| Dermatolojik | Psoriasis (Sedef), Eritema multiforme |
| Diğer Faktörler | Doğum, Ezici yaralanmalar, Kemik kırıkları, Periferal nöropati, Ülseratif kolit, Lokal kriyoterapi |
Transvers Lökonişi (Lökonişi Striata)
Transvers lökonişi, diğer adıyla çizgisel lökonişi, bir veya birden fazla tırnakta görülen 1-2 mm genişliğindeki beyaz çizgilerle karakterizedir. Bu çizgiler genellikle lunuya paralel ve homojen bir yapıdadır. Bu durum kalıtımsal olabileceği gibi, çoğunlukla sonradan edinilen nedenlerle ortaya çıkar.
Transvers lökonişinin en yaygın nedenleri arasında şunlar yer alır:
- Akut arsenik zehirlenmesi
- Proksimal tırnak kıvrımındaki matrisin travmaya maruz kalması
- Ayakkabı uçlarının vurması gibi fiziksel baskılar
- Ellerin ritmik olarak masaya vurulması veya yoğun klavye kullanımı gibi mikrotravmalar
