Seboreik Dermatit

Seboreik Dermatit Nedir?

Seboreik dermatit, sınırları tam olarak belirlenemeyen pullu ve eritemli (kırmızı) yamalarla karakterize olan, kronik ve tekrarlayıcı bir inflamatuvar deri hastalığıdır. Toplumda oldukça yaygın görülen bu durum, özellikle yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgeleri etkileyerek ciltte belirgin bir hassasiyet ve kabuklanma oluşturur.

Seboreik Dermatit Kimlerde Görülür?

Yetişkin popülasyonda seboreik dermatit prevalansı yaklaşık %1-5 aralığındadır. Hastalık genellikle üç ana yaş grubunda artış göstermektedir: yaşamın ilk üç ayı, ergenlik dönemi ve 40-60 yaş aralığı. Genellikle ergenlikten sonra ortaya çıkan bu tablo, uzun yıllar boyunca alevlenme ve yatışma dönemleriyle seyreder. İstatistiksel olarak 20-40 yaş arası erkeklerde kadınlara oranla daha sık görülmektedir.

Seboreik Dermatitin Nedenleri ve Tetikleyici Faktörler

Hastalığın kesin nedeni tam olarak anlaşılamamış olsa da gelişiminde birçok faktörün rol oynadığı bilinmektedir. Malassezia mayaları, androjen hormonları, sebum (cilt yağı) düzeyleri ve bağışıklık yanıtı bu faktörlerin başında gelir. Ayrıca, hastalığı alevlendirebilen unsurlar şu şekilde sıralanabilir:

• İklim Değişiklikleri: Ortam ısısı ve nem oranındaki değişimler.
• Yaşam Tarzı: Stres, yorgunluk ve alkol alımı.
• Beslenme ve Vitaminler: Riboflavin, piridoksin ve biotin eksikliği.
• Tıbbi Durumlar: Nörolojik hastalıklar, atopi ve metabolik değişiklikler.
• Dış Etkenler: Bazı ilaçlar ve basınç değişiklikleri.

Sebumun Rolü: Hastalıkta sebumun etkisi belirgindir; ancak hastalarda sebum salgı oranının normalden fazla olduğu her zaman saptanmamıştır. Bebeklerde anneden geçen androjen hormonları nedeniyle görülen lezyonlar, altı aydan sonra yağ salgısının azalmasıyla birlikte gerileme eğilimi gösterir.

Klinik Belirtiler ve Görüldüğü Bölgeler

Seboreik dermatit, bazı bölgelerde kuru, bazı bölgelerde ise yağlı bir görünüm sergiler. Saçlı deride görülen basit kepeklenme, hastalığın en erken ve en hafif belirtisidir. Zamanla mercimek veya para büyüklüğündeki kırmızı alanlar üzerinde yağlı görünümlü sarı kabuklar oluşur.

Hastalığın en sık tutulum gösterdiği bölgeler:

Teşhis ve İlişkili Hastalıklar

Seboreik dermatit sadece deriyi etkileyen bir hastalıktır ve iç organ tutulumu yapmaz. Tanı koymak için genellikle laboratuvar testlerine ihtiyaç duyulmaz; ancak diğer deri hastalıklarıyla karıştığı durumlarda kesin teşhis için deri biyopsisi yapılabilir.

Bu hastalık bazı nörolojik ve sistemik durumlarla birlikte görülebilir:

• Nörolojik Bozukluklar: Parkinson hastalığı, yüz felci, epilepsi ve kuadripleji.
• Genetik ve İmmünolojik Durumlar: Down sendromu ve AIDS (bağışıklık sistemi kaynaklı yaygın tutulum).

Seboreik Dermatit Saç Dökülmesi Yapar mı?

Doğrudan seboreik dermatit saç dökülmesine neden olmaz. Ancak, erkek tipi saç dökülmesi olarak bilinen androgenetik alopesi durumunda, artan androjen etkisine bağlı olarak yağ salgısı da artar. Bu durumda asıl sorun saç dökülmesi olup, seboreik dermatit bu tabloya ikincil bir durum olarak eşlik eder.

Tedavi Yöntemleri

Seboreik dermatit tedaviye hızlı yanıt veren ancak tekrarlayıcı bir hastalıktır. Tedavinin temel amacı mevcut lezyonları iyileştirmek ve hastalıksız dönemi uzatmaktır.

1. Topikal Tedavi

Saçlı deri için çinko pirityon, selenyum sülfid, salisilik asid ve ketakonazol içeren şampuanlar tercih edilmelidir. Şampuanların 3-4 ayda bir değiştirilmesi etkinliği artırır. Yüz bölgesinde ise alkollü solüsyonlardan ve yağlı kremlerden kaçınılmalıdır.

• Kortikosteroidler: Şiddetli vakalarda ve yüz lezyonlarında ilk tercihtir.
• Alternatifler: Ketakonazol krem, pimekrolimus krem ve lityum süksinat gibi seçenekler yan etki riskini azaltmak için kullanılabilir.

2. Sistemik Tedavi

Topikal tedaviye dirençli ve çok şiddetli vakalarda uzman kontrolünde sistemik steroidler, izotretinoin veya oral antifungallar (itrakonazol, flukonazol) reçete edilebilir. Düşük doz oral nikel ve bromid tedavisinin de lezyonları gerilettiği gözlemlenmiştir.