Korona Günlerinde Zihinsel Sağlığımızı Nasıl Koruyacağız?

Pandemi Sürecinde Psikolojik Dayanıklılık ve Zihinsel Sağlık

Kuvvetli bir belirsizlik içerisinde yaşadığımız bu günlerde, gözümüz ve kulağımız sürekli haberlerde yaşamaktayız. Bu süreçte doğru bilgilerin yanı sıra, bireyleri daha fazla korkuya sürükleyen gerçek dışı haber bombardımanına da maruz kalıyoruz. Kısa bir süre öncesine kadar sosyal mesafelenmenin, hijyenin, düzenli uyku ve beslenmenin hayatımız için bu denli belirleyici olacağını hiçbirimiz tahmin edemezdik.

Sosyal İzolasyonun Psikolojik Etkileri ve Tetikleyiciler

Yaşanan bu sürecin psikolojik etkilerinin oldukça kuvvetli olacağı bilimsel bir gerçektir. Koronavirüs ile ilgili gelen, gerçek ya da asılsız tüm ürkütücü bilgiler; sosyal mesafelenme ve uzun süre evde kalma zorunluluğuyla birleştiğinde belirli rahatsızlıkları tetiklemektedir. Özellikle kaygı, takıntı zorlantı bozuklukları, depresyon, uyku bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu gibi durumlar bu dönemde şiddetlenebilir.

Zihinsel sağlığı olumsuz etkileyen temel tetikleyicileri şu şekilde sıralayabiliriz:

• Enfekte olma korkusu ve sağlık endişeleri
• Boşa çıkan beklentiler ve belirsizlik hissi
• Uzun süreli sosyal izolasyondan kaynaklanan sıkıntı
• Gıda, su ve sağlık malzemesi gibi temel ihtiyaçlardaki yetersizlikler
• Bilgi eksikliği veya bilgi kirliliği
• Sürecin getirdiği ekonomik sıkıntılar

Ne Zaman Bir Uzmandan Destek Alınmalı?

İnsan sosyal bir varlıktır; bu nedenle uzun sürecek bir sosyal izolasyon veya karantina süreci doğru yönetilmezse çaresizlik hissini besleyebilir. Mevcut şartlar gereği online görüşmeler aracılığıyla bir uzmana başvurmanız gereken acil durumlar şunlardır:

1. Kendi sağlığınız için gelişen korku ve kaygılarınızı kontrol etmekte zorlanıyorsanız.
2. Uyku ve yeme alışkanlıklarınızdaki değişimler sağlığınızı etkilemeye başladıysa.
3. Odaklanma güçlüğü ve uykuya dalma problemleri yaşıyorsanız.
4. Kronik sağlık problemlerinizde kötüleşme gözlemleniyorsa.
5. Alkol ve sigara gibi bağımlılık yaratıcı madde kullanımınız arttıysa.
6. Fiziksel bir kökeni olmayan psikosomatik şikayetleriniz belirgin şekilde yükseldiyse.

Kurumsal ve Toplumsal Desteğin Önemi

Böyle dönemlerde yönetenlerin, kaynağı yetersiz olan bireylere sağlık ve mali alanlarda destek vermesi kritik bir öneme sahiptir. Yeterli imkânı olmayan insanlar için bu aksamaların yol açacağı sert sonuçlar, zihinsel sağlık üzerinde kuvvetli olumsuz etkiler yaratır. Bu nedenle hükümetlerin, işverenlerin ve mali imkânı olanların bu dönemde destek sağlamaları hayati bir gerekliliktir.

Zihinsel Sağlığı Korumak İçin Bireysel Stratejiler

Sosyal mesafelenme ve karantina ile karşı karşıya kalan bireyler, kendi zihinsel sağlıklarını korumak adına çeşitli yöntemler geliştirmelidir. İşte bu süreçte uygulanabilecek temel adımlar:

Günlük Rutin ve Planlama

• Yeni Bir Rutin Oluşturun: Sabah kalktığınızda kişisel hijyeninize ve bakımınıza özen gösterin; üstünüzü değiştirerek kendinizi iyi hissedin.
• Gününüzü Planlayın: Ev içindeki aktivitelerinizi, hobilerinizi ve öğrenmek istediklerinizi belirli saatlere yayın. Sabah kalktığınızda ne yapacağınızı bilmek belirsizliği azaltır.

Fiziksel Sağlık ve Aktivite

• Vücudunuza İyi Bakın: Düzenli uyuyun, dengeli beslenin ve mutlaka hareket edin. Bahçeniz varsa hava alın, yoksa balkonda kültür fizik hareketleri yaparak aktif kalın.
• Keyif Alacağınız Aktivitelere Zaman Ayırın: Kitap okuyun, sanal müze turlarını gezin, müzik dinleyin veya yeni hobiler edinin. İnternetteki sonsuz bilgi kaynağından yararlanın.

Sosyal Bağlantılar ve Medya Kullanımı

• Bağlantıda Kalın: Teknolojiyi sevdiklerinizle iletişim kurmak için verimli kullanın. Özlediğiniz aile fertleri ve arkadaşlarınızla görüntülü konuşarak sosyalleşin.
• Medya Mesafesini Koruyun: Haberleri sadece sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez takip edin. Sosyal medyayı sadece bilgi edinmek ve sevdiklerinizle bağ kurmak için kullanın.

Psikolojik Bakış Açısı

• Olumluya Odaklanın: Sağlık çalışanlarının ve hayatı ayakta tutanların çabalarını onurlandırın. İyi haberlere odaklanarak umudun gücünü fark edin.
• Şimdide Kalın: Bu durumun geçici olduğunu unutmayın. Gelecek kaygısı yerine bugüne odaklanın ve yalnız olmadığınızı bilerek sabırlı olun.

Unutmayın: İnsan, her türlü şarta uyum sağlayabilen güçlü bir canlıdır. Gücünüzün farkına varın, uyarılara kulak verin ve hayata sımsıkı tutunun.

Sağlıkla kalın,

Dr. R. Meltem KAVCAR SIRMALI
26 Mart 2020