[KOAH] nedir ve nasıl gelişir?

KOAH Evreleri ve Nefes Darlığı Şiddeti

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), hastanın hissettiği nefes darlığının şiddetine ve fiziksel kısıtlamalarına göre dört ana gruba ayrılmaktadır. Hastalığın ilerleyişini anlamak ve doğru tedavi planlaması yapmak için bu evrelerin karakteristik özelliklerini bilmek büyük önem taşır.

1. Hafif KOAH

Bu evrede semptomlar genellikle başlangıç seviyesindedir. Hasta, sadece ağır iş yapıldığı zaman veya hızlı yürüme ve merdiven çıkma gibi efor gerektiren aktiviteler esnasında bazen nefes darlığı hisseder.

2. Orta KOAH

Hastalığın bu aşamasında nefes darlığı daha belirgin hale gelir. Ağır işlerde, hızlı yürümede veya merdiven çıkarken genellikle nefes darlığı hissedilir. Bazı durumlarda günlük rutin işler yapılırken dahi nefes darlığı görülebilir; ancak gece uykusu rahattır ve nefes darlığı kaynaklı uykusuzluk yaşanmaz.

3. Ağır KOAH

Üçüncü evrede yaşam kalitesi ciddi oranda etkilenir. Günlük işler yapılırken genellikle nefes darlığı hissedilir ve hastada şiddetli halsizlik baş gösterir. Merdiven çıkmak oldukça zorlaşırken, gece nefes darlığı nedeniyle uyku düzeni bozulmaya başlar.

4. Çok Ağır KOAH

Hastalığın en ileri evresidir. Bu aşamada hasta otururken dahi nefes darlığı hisseder. Oda içinde yürümek zorlaşır ve kişi işe gidemez hale gelir. Hastalığın bu döneminde kanda ve organlarda oksijen miktarı önemli oranda azaldığı için sistemik rahatsızlıklar artış gösterir.

İleri Evre KOAH Belirtileri

KOAH ilerledikçe vücudun oksijensiz kalmasına bağlı olarak çok daha geniş kapsamlı semptomlar ortaya çıkar. Bu belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

• Bol terleme ve şiddetli baş ağrısı
• Dilde, dudaklarda ve parmak uçlarında morarma
• Çarpıntı ve aşırı sinirlilik hali
• Gündüzleri uyuklama, geceleri ise uykusuzluk
• Zihinsel faaliyetlerde azalma (unutkanlık, dikkatsizlik)
• Şiddetli halsizlik, yorgunluk ve zayıflama
• Cinsel güçte azalma
• Mide rahatsızlıkları, karında şişkinlik, hazımsızlık ve kabızlık
• Ellerde titreme, uyuşma, karıncalanma ve yanma hissi

Kalp Yetmezliği ve Komplikasyonlar

Hastalığın ilerlemesiyle birlikte kalp yetmezliği meydana gelebilir ve buna bağlı olarak ayaklarda su toplama (ödem) başlar. Kalp yetmezliği gelişen vakalarda nefes darlığı çok şiddetli bir boyuta ulaşır. Bu dönemdeki hastalar evden dışarı çıkamaz hale gelir ve günün en az yarısında oksijen makinesine bağlı kalmak zorunda kalırlar.

KOAH ile Mücadelede En Önemli Adım: Sigarayı Bırakmak

Hastalığın ilerleyerek yukarıda belirtilen ağır tabloların ortaya çıkmasını önlemek için yapılması gereken en temel müdahale sigaranın terk edilmesidir.

KOAH teşhisi konmuş hastalar, bu hastalığın zararlı etkilerini bizzat tecrübe ettikleri için çevrelerindeki sigara bağımlısı yakınlarını ve arkadaşlarını uyarmak, hatta bu konuda baskı yapmak konusunda önemli bir sorumluluk taşımaktadırlar.