İnsan ve İletişim

İnsan ve İletişim: Tarihsel Süreçten Günümüze Etkileşim

İletişim, ilk insanla birlikte başlamış ve günümüz dünyasına kadar insanoğlunun hayatında vazgeçilmez bir yer edinmiştir. Her dönem farklı yöntemler kullanılsa da insanoğlu, kendi arasındaki etkileşimi ve bilgi aktarımını bir şekilde gerçekleştirmeyi başarmıştır. İlkel çağlarda sözsüz iletişim şekliyle başlayan bu süreç, zamanın ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte günümüzde çok daha çeşitli formlara ulaşmıştır.

İnsan sosyal bir varlıktır ve yaşam kalitesi kurduğu bağların niteliğine bağlıdır. Kişilerin ailesiyle ve sosyal çevresiyle sağlıklı, mutlu zaman geçirmesi ancak sağlıklı bir iletişim ile mümkün olabilir. Buna karşın, sağlıksız iletişim biçimlerine sahip ilişkilerde olumsuz duygu durumları ve davranışlar gelişebilmektedir. Bu durum; ilişkilerin sonlanmasına, kavgaya, şiddete ve aile içi boşanmalara zemin hazırlayan temel unsurlar arasındadır.

İletişim Nedir ve Sağlıklı İletişim Nasıl Gerçekleşir?

En genel tanımıyla iletişim; kişiler arası duygu, düşünce ve her türlü ifadenin bir bireyden diğerine aktarılması sürecidir. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken en kritik nokta, iletişimin bir mesaj gönderen ve bir mesaj alan kişi arasında çift taraflı olarak gerçekleşmesidir.

Sağlıklı iletişim ise kişinin aktarmak istediği mesajı karşı tarafa doğru şekilde iletmesi ve alıcının bu mesajı tam olarak anlamasıdır. Bu etkileşim modelinin temelinde şu iki unsur yer alır:

• Karşılıklı saygı
• Empatik yaklaşım

Günümüzde İletişim Sorunları ve Değişen Dinamikler

Günümüzde medya kanallarını, aile ortamlarını, ofis içi arkadaşlıkları ve ikili ilişkileri incelediğimizde, iletişimin ciddi bir bozulma sürecinde olduğu görülmektedir. Geçmişte önemli bir yer tutan jest ve mimik gibi sözsüz iletişim unsurları, yerini maalesef şiddet içeren hareketlere bırakmıştır. Mesajın iletilmesi aşamasında, alıcının karşı tarafı dinlemek yerine sadece kendi düşüncesini ifade etmek için sürekli konuşma çabasına girdiği gözlemlenmektedir.

Sağlıklı İletişim İçin Kazanılması Gereken Beceriler

İletişimin sağlıklı bir zemine oturabilmesi için bireylerin etkili dinleme ve karşı tarafa değer verme gibi temel becerileri kazanması şarttır. İletişim kurarken kendimize şu soruları sormalıyız:

1. Karşımdaki kişi kim?
2. Ne söylemeye çalışıyor?

Karşımızdaki kişi iş arkadaşımız, ebeveynimiz, kardeşimiz, dostumuz veya tanımadığımız bir yabancı olabilir. Eğer bu kişiler hayatımızda bir değer taşıyorsa, söylediklerini değersizmiş gibi karşılamak iletişimin önündeki en büyük engeldir.

Sağlıksız ve Sağlıklı İletişim Arasındaki Farklar

Sağlıksız iletişim modellerinde etkin dinleme yerine yüksek sesle cevap verme, empati yerine ise kendi düşüncesini zorla kabul ettirme çabası hakimdir. Bu durumun sonuçlarını aşağıdaki tabloda inceleyebiliriz:

Sonuç: Toplumsal Huzur İçin Doğru İletişim

Gündelik hayatta etkileşim halinde olduğumuz kişileri gerçekten dinlediğimizde, birçok sorunun kendiliğinden çözüldüğünü görebiliriz. Eleştirmek ve yargılamak yerine kabul edici bir tavır sergilemek, "sen dili" yerine "ben dili" kullanmak, toplumsal huzuru ve insanların birbirini anlayabildiği bir ortamı inşa eder.

Yunus Emre'nin de ifade ettiği gibi:

Söz ola kese savaşı, Söz ola kestire başı, Söz ola ağulu aşı, Bal ile yağ ede bir söz.