İmmün hemolitik anemide tedavi nasıl olmalıdır?

Otoimmün Hemolitik Anemi Nedir?

Tıpta otoimmün hemolitik anemi olarak adlandırılan tablo, vücudun kendi alyuvarlarına karşı antikor üretmesi sonucu ortaya çıkan bir kansızlık türüdür. Bu durumda, protein yapısındaki antikorlar alyuvarlarla birleşerek onların erkenden yıkılmasına yol açar. Hastada herhangi bir kanama, demir eksikliği veya vitamin yetersizliği bulunmasa dahi ciddi bir kansızlık tablosu gelişebilir.

Alyuvar Yıkımının Belirtileri ve Teşhis Süreci

Vücutta alyuvarların yıkıldığını gösteren en önemli klinik bulgu, hücre içindeki maddelerin dışarı sızmasıyla artan bilirubin düzeyleridir. Kemik iliği, bu yıkımı telafi edebilmek amacıyla kapasitesini artırarak kana hızla genç hücreler salgılar. Bu tür bir klinik tabloyla karşılaşıldığında vakit kaybetmeden hemolitik anemi ihtimali üzerinde durulmalıdır.

Alyuvar yıkımının antikorlara bağlı olup olmadığını belirlemek için Coombs testi uygulanır. Eğer bu testin sonucu pozitif ise yıkımın immünolojik nedenlerle, yani antikorlar sebebiyle gerçekleştiği kesinleşmiş olur. Alyuvar yıkımı bazı durumlarda kalıtsal kan hastalıklarından da kaynaklanabilmektedir.

Antikor Oluşumuna Neden Olan Faktörler

Vücutta antikor oluşumunu tetikleyen ve dolayısıyla kansızlığa yol açan pek çok farklı etken bulunmaktadır. Bu etkenler bazen spesifik bir hastalığa bağlıyken, bazen de yapılan tüm araştırmalara rağmen bir neden bulunamaz. Yaygın görülen nedenler şunlardır:

• Sistemik lupus gibi bağ dokusu hastalıkları
• Çeşitli enfeksiyonlar
• Lenfoma ve kronik lenfositik lösemi gibi lenf dokusu hastalıkları
• Yumurtalık kistleri ve bazı kanser türleri
• Belirli ilaçların kullanımı

Tedavi Yöntemleri ve Hastalığın Seyri

Hastalığın nasıl bir seyir izleyeceği ve tekrarlama riski, tamamen altta yatan ana nedene bağlıdır. Tedavi sürecinde öncelikle tetikleyici unsurlar ortadan kaldırılmalıdır. Örneğin, neden bir ilaç ise kullanımı kesilmeli; bir enfeksiyon, lenfoma veya kanser söz konusu ise bu hastalıklarla mücadele edilmelidir.

Acil durumlarda uygulanan kan transfüzyonu sırasında dikkatli olunmalıdır; çünkü verilen yeni alyuvarlar da mevcut antikorlar tarafından yıkılabilir. Bu riski ve karşılıklı etkileşimi önlemek adına, alyuvarlar kullanılmadan önce kan bankasında özel olarak yıkanmalı ve hastaya kontrollü bir şekilde verilmelidir.

Not: Bu içerik Prof. Dr. Coşkun Tecimer'in görüşleri doğrultusunda hazırlanmıştır.