Gastrit Nedir? Helicobacter Pylori Belirtileri, Tanısı ve Tedavi Kriterleri

GASTRİT

Gastrit Gastrit midenin iç yüzeyinin enflamasyonudur. İki mekanizma olur. Birincisi midenin iç yüzeyindeki koruyucu tabakanın hasarlanması, ikincisi de midedeki asit düzeyinin artmasıdır. Sigara, kahve, alkol ve sağlıksız gıdalar midenin koruyucu tabakasını bozar. Bu da mide içindeki olağan asidik içeriğin mide duvarına hasar vermesine neden olur. Ayrıca aspirin, ağrı kesici tarzı ilaçlar da bu koruyucu tabakayı bozabilir. Türkiye oldukça yaygın bulunan (10 kişiden 6-7 sinde) Helikobakter Pilori (HP) isimli bakteri de midenin asidik yapısını değiştirip kendine yaşayacak alan yaratır. Burada çoğalan bakteri zamanla midenin dokusunu bozar. Uzun yıllar içinde mide kanserine neden olabilir. Ancak yaygınlığı ile orantılı olarak bakıldığında mide kanseri HP kadar yaygın değildir. Yani midesinde HP bulunan herkes mide kanseri olacaktır diye paniğe kapılmaya gerek yoktur. Hatta her HP testi pozitif olan kişi de tedavi olmak zorunda değildir. Tedavi için bazı kriterlerimiz vardır. Bunlardan birkaçı; Kişide mide ya da oniki parmak bağırsağı ülseri olması Kişide ya da ailede mide kanseri olması Mide ile ilgili şikayetlerinin olması Kişinin tedavi olmak istemesi Hekimin kararıdır. Peki HP varlığı nasıl tespit edilir. Hiçbir yöntem bu kponuda %100 güvenilir değildir. Öncelikle sadece kliniğe göre bile hekim karar verebilir. Mide ilaçları ile geçmeyen şikayetlerde tedavi yapılabilir. Endoskopi ile görülen oniki parmak bağırsağı ülseri varsa test yapmaya gerek olmadan HP tedavisi başlanmalıdır. Mideden alınacak biyopsi ile tanı konulabilir. Ancak her zaman sonuç güvenilir olmayabilir, klinik ve endoskopik görünüm önemlidir.

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Gastrit Nedir? Mide Enflamasyonunun Mekanizması

Gastrit, midenin iç yüzeyini kaplayan dokunun enflamasyonu (iltihaplanması) durumudur. Bu rahatsızlık temel olarak iki farklı mekanizma sonucunda gelişir. Birinci mekanizma midenin iç yüzeyindeki koruyucu tabakanın hasarlanması, ikincisi ise midedeki asit düzeyinin artmasıdır. Bu iki durum birleştiğinde mide dokusunda tahribat kaçınılmaz hale gelir.

Gastritin Nedenleri ve Mide Hasarını Tetikleyen Faktörler

Günlük yaşam alışkanlıkları ve tüketilen maddeler midenin savunma mekanizmasını doğrudan etkiler. Sigara, kahve, alkol ve sağlıksız gıdalar, midenin koruyucu tabakasını bozarak mide içindeki doğal asidik içeriğin mide duvarına zarar vermesine neden olur. Bunun yanı sıra, aspirin ve ağrı kesici türü ilaçların kullanımı da bu koruyucu tabakanın yapısını bozabilen kritik faktörler arasında yer alır.

Helicobacter Pylori (HP) ve Mide Sağlığı İlişkisi

Türkiye'de oldukça yaygın görülen ve her 10 kişiden yaklaşık 6-7'sinde bulunan Helicobacter Pylori (HP) isimli bakteri, midenin asidik yapısını değiştirerek kendisine uygun bir yaşam alanı oluşturur. Midede çoğalan bu bakteri, zaman içerisinde mide dokusunun bozulmasına sebebiyet verir. Uzun yıllar süren enfeksiyon durumunda mide kanserine yol açma riski bulunsa da, bu durumun yaygınlığı bakterinin görülme sıklığı ile doğru orantılı değildir.

Bu nedenle, midesinde HP tespit edilen her bireyin mide kanseri olacağı düşüncesiyle paniğe kapılmasına gerek yoktur. Her HP testi pozitif çıkan hastanın tedavi edilmesi zorunlu değildir; tedavi süreci belirli tıbbi kriterlere göre planlanır.

Helicobacter Pylori Tedavisi İçin Belirlenen Kriterler

HP bakterisine yönelik tedavi kararı verilirken aşağıdaki durumlar göz önünde bulundurulur:

Kişide mide veya oniki parmak bağırsağı ülseri bulunması
Kişinin kendisinde veya aile geçmişinde mide kanseri öyküsü olması
Hastanın mide ile ilgili aktif şikayetlerinin bulunması
Hastanın tedavi olma isteği ve hekimin klinik kararı

Helicobacter Pylori Tanısı ve Teşhis Yöntemleri

HP varlığının tespit edilmesinde kullanılan yöntemlerin hiçbiri %100 oranında kesin sonuç vermeyebilir. Bu noktada hekimin klinik tecrübesi ve hastanın durumu belirleyicidir. Tanı ve tedavi sürecinde şu yaklaşımlar izlenir:

Klinik Değerlendirme: Hekim, sadece hastanın şikayetlerine dayanarak tedavi kararı verebilir.
İlaç Yanıtı: Mide ilaçları kullanılmasına rağmen geçmeyen şikayetlerde tedavi yoluna gidilebilir.
Endoskopi: Endoskopik incelemede oniki parmak bağırsağı ülseri saptanırsa, ek test yapılmasına gerek duyulmadan tedaviye başlanmalıdır.
Biyopsi: Mideden alınan doku örneği ile tanı konulabilir; ancak biyopsi sonuçları her zaman tam güvenilir olmayabileceği için klinik ve endoskopik görünüm büyük önem taşır.

Etiketler

Gastrit ve reflüGastrit ve tedavisi

Yazar Hakkında

Doç. Dr. Bilge Baş

Dahiliye - İç Hastalıkları Gastroenteroloji

1977 Yılında Samsun-Bafra’da doğdu. 1993 yılında, 16 yaşında İstanbul Tıp Fakültesini il birincisi olarak kazandı. 1999 yılında fakülteden mezun olup, aynı yıl İstanbul Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'nde İç Hastalıkları ihtisasına başladı. 2003 yılında Dahiliye Uzmanı oldu. 2008-2011 yılları arasında İzmir Katip Çelebi Tıp Fakültesinde Gastroenteroloji ihtisasımı yaptı. 2013 yılından
beri Antalya’ da önce Atatürk Devlet Hastanesinde sonra Eğitim Araştırma Hastanesinde görev yaptı. 2021 yılında Doçent unvanını kazandı. Şu an hem Antalya’ da muayenehaneside özel hekimliğe hem de Yakın Doğu Üniversitesinde öğretim üyeliğine devam etmektedir. İleri endoskopik işlemler diye tanımlanan Endoskopik Submukozal Diseksiyon (ESD), Per oral Endoskopik Mukozektomi (POEM), Endoskopik Ultrason (EUS) , EUS eşliğinde biyopsi, Endoskopik Retrograd Kolanjiografi (ERCP) işlemlerini; Bunun yanında gastroskopi, kolonoskopi, karaciğer biyopsisi, beslenme tüpü (PEG) takmak gibi diğer bütün endoskopik işlemleri yapmaktadır.