İlişkide Sürekli Alttan Almak: Sağlıklı Uyum mu, Kendinden Vazgeçmek mi?
İlişkide Sürekli Alttan Almak: Sağlıklı Uyum mu, Kendinden Vazgeçmek mi?
İlişkilerde zaman zaman alttan almak, uyum sağlamak ve karşı tarafı anlamaya çalışmak sağlıklı bir iletişimin parçasıdır. Ancak bu durum sürekli hale geldiğinde, kişi kendi ihtiyaçlarını, duygularını ve sınırlarını geri plana atmaya başlar.
Peki ilişkide alttan almak ne zaman sağlıklıdır ne zaman zararlı hale gelir?
İlişkide Alttan Almak Nedir?
İlişkide alttan almak; çatışmayı büyütmemek, karşı tarafı kırmamak ya da ilişkiyi korumak adına geri adım atmak olarak tanımlanabilir.
Sağlıklı düzeyde olduğunda bu davranış:
* Empati kurmayı kolaylaştırır
* İlişkiyi yumuşatır
* Tartışmaların büyümesini engeller
Ancak sürekli hale geldiğinde bu durum artık bir uyum değil, kendini bastırma haline dönüşür.
Sürekli Alttan Alan Kişilerin Ortak Özellikleri
İlişkide sürekli geri planda kalan kişilerde genellikle şu özellikler görülür:
* “Sorun çıkarmayayım” düşüncesi
* Hayır diyememe
* Onaylanma ihtiyacı
* Terk edilme korkusu
* Kendi duygularını ifade etmekte zorlanma
Bu kişiler çoğu zaman farkında olmadan şu inanca sahiptir:
“Eğer uyumlu olmazsam sevilmem.”
İlişkide Sürekli Alttan Almanın Zararları
Başlangıçta ilişkiyi koruyan bu davranış, zamanla hem kişiye hem ilişkiye zarar verir:
1. İçsel Öfke Birikimi
Kişi ifade edemediği duyguları içinde biriktirir ve bu durum zamanla patlamalara ya da ani tepkilere dönüşebilir.
2. Değersizlik Hissi
Sürekli geri planda kalmak, kişinin kendi değerini sorgulamasına neden olur.
3. Dengesiz İlişki Dinamiği
Bir taraf sürekli veren, diğer taraf sürekli alan konumuna geçer.
4. Gerçek Bağın Zayıflaması
Kişi kendini olduğu gibi ifade edemediği için ilişkide “gerçek benlik” görünmez hale gelir.
Neden Sürekli Alttan Alıyoruz? (Psikolojik Nedenler)
Bu davranışın kökeni çoğu zaman çocukluk deneyimlerine dayanır:
* Duyguların küçümsendiği bir ortamda büyümek
* “Uslu çocuk” olmanın ödüllendirilmesi
* Çatışmanın tehlikeli algılanması
* Sevginin koşullu verilmesi
Bu deneyimler yetişkinlikte şu kalıplara dönüşebilir:
* Kendini geri çekmek
* Uyumlu olmaya aşırı odaklanmak
* İhtiyaçlarını bastırmak
Sağlıklı Esneklik ile Kendinden Vazgeçmek Arasındaki Fark
Sağlıklı ilişkide esneklik:
* Kişinin hem kendini hem karşı tarafı gözetmesidir
Sağlıksız alttan alma:
* Kişinin kendini tamamen yok saymasıdır
Unutulmaması gereken en önemli nokta:
Uyum sağlamak, kendini silmek değildir.
İlişkide Sağlıklı Sınırlar Nasıl Kurulur?
Sürekli alttan alıyorsanız şu adımlar yardımcı olabilir:
* Duygularınızı fark edin ve isimlendirin
* Küçük konularda kendinizi ifade etmeye başlayın
* “Hayır” demeyi öğrenin
* Suçluluk hissetmeden sınır koymayı çalışın
* İlişkide karşılıklılık ilkesini gözlemleyin
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Eğer:
* Sürekli kendinizi geri planda buluyorsanız
* İlişkilerinizde değersizlik hissi artıyorsa
* Duygularınızı ifade etmekte zorlanıyorsanız
bu durum bir uzmandan destek almayı gerektirebilir.
