HPV Aşısı kadınları rahim ağzı kanserinden koruyor!
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
HPV Nedir? Tanı ve Korunma Yöntemleri
HPV (Human Papilloma Virüs), cinsel yolla bulaşan en yaygın enfeksiyonların başında gelmektedir. Bu enfeksiyonlar genellikle belirti göstermediği için fark edilmesi oldukça güçtür. Erken tanı ve etkin bir tedavi süreci için düzenli muayene ve kontroller, aşı uygulamalarından sonraki en kritik korunma yöntemidir.
HPV tanısı, standart genital muayene ve Pap smear testleri aracılığıyla konulmaktadır. Virüsün, kansere yol açan (yüksek riskli) ve genital siğillere neden olan (düşük riskli) farklı tipleri bulunur. Vücuda alınan virüs, çoğu zaman bağışıklık sistemi tarafından temizlense de bazı durumlarda yıllarca vücutta kalarak hastalık yapmaya devam edebilir. Enfeksiyonun doğrudan bir ilaç tedavisi olmasa da HPV aşıları yaklaşık 15 yıldır korunma amacıyla güvenle kullanılmaktadır.
Uzman Gözüyle HPV Aşısı Hakkında Merak Edilenler
Yeni Yüzyıl Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümünden Prof. Dr. Behiye Pınar Göksedef, HPV aşısı ile ilgili en çok merak edilen soruları yanıtlayarak önemli bilgiler paylaştı.
Kimler HPV Aşısı Yaptırmalı?
HPV aşılaması için ideal dönem 11-12 yaş aralığındaki kız ve erkek çocuklarıdır; ancak aşılama süreci 9 yaşından itibaren başlatılabilir. Erken yaşta yapılan aşılama, ileride gelişebilecek HPV ilişkili kanserlere karşı yüksek koruyuculuk sağlar. Önerilen yaş aralığında aşılanmamış olan 26 yaşına kadar olan genç erişkinler de aşılama programına dahil olabilirler.
HPV Aşısı Doz Takvimi ve Uygulama Zamanı
Aşının doz sayısı, uygulama yapılan yaşa ve bireyin sağlık durumuna göre değişiklik göstermektedir:
- 15 Yaş Altı: İlk doz 11-12 yaşlarında yapılmalıdır. Bu yaş grubunda 2 doz yeterlidir ve dozlar arasında 5 ay bulunmalıdır.
- 15 Yaş Üstü: Genç erişkinlerde ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde tam koruyuculuk için 3 doz uygulama gereklidir.
Yetişkinler İçin HPV Aşısı Uygun mu?
26 yaş üstü bireylerin HPV ile karşılaşmış olma ihtimali yüksek olduğundan, aşıdan alacakları fayda azalabilir. Ancak 27-45 yaş arası olup yeni bir enfeksiyon riski taşıyan kişilerde aşılama seçeneği değerlendirilebilir. Önemli bir not olarak; cinsel aktif bireylerin veya daha önce enfeksiyon geçirmiş kişilerin aşı öncesinde HPV testi yaptırmasına gerek yoktur.
HPV Aşısının Koruyuculuğu ve Yan Etkileri
HPV aşısı, virüsle ilişkili kanser türlerine karşı %90’ın üzerinde koruyuculuk sağlamaktadır. Aşılanan bireylerde genital siğil görülme sıklığı ciddi oranda azalır. Uzun süreli takipler, aşının etkisinin zamanla azalmadığını ve hatırlatma dozuna (pekiştirme dozu) ihtiyaç duyulmadığını kanıtlamıştır. Buna rağmen, aşılanmış kişilerin rahim ağzı kanser taramalarına düzenli devam etmesi hayati önem taşır.
| Durum | Yan Etki ve Önlemler |
|---|---|
| Sık Görülen Yan Etki | Aşı yapılan bölgede hafif ağrı |
| Genç Erişkinlerde Risk | Aşılama sonrası geçici baygınlık hissi |
| Önemli Önlem | Aşı sonrası 15 dakika oturur veya uzanır pozisyonda beklenmelidir |
HPV Aşısı Kimlere Yapılmamalıdır?
Belirli durumlarda aşının uygulanması önerilmez veya ertelenmesi gerekir:
- Aşının içeriğindeki maddelere karşı hayati tehlike yaratan alerjik reaksiyon geçmişi olanlar.
- Mantar alerjisi bulunanlar.
- Gebe kadınlar.
- Şiddetli ateşli hastalık geçirenlerde aşılama iyileşme sonrasına ertelenmelidir.
HPV Aşısı Nasıl Temin Edilir?
Güncel durumda HPV aşısı henüz ulusal aşılama takviminde yer almamaktadır. Bu nedenle aşı yaptırmak isteyen bireyler veya ebeveynler, aşıyı kendi imkanları ile temin etmelidir. Süreç, uzman bir doktor ile yapılacak danışmanlık ve bilgilendirme sonrası doktor reçetesi ile eczanelerden tedarik edilerek yürütülür.
