HEMOROIDAL HASTALIK VE CERRAHI
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hemoroid Nedir ve Vücuttaki İşlevi Nelerdir?
Hemoroidal damarlar, vücudun normal anatomik yapısında bulunan ve sağlık açısından kritik fonksiyonlara sahip olan damar ağlarıdır. Bu damarlar, makat bölgesinde (anüs) biriken kan sayesinde bölgenin tam kapanmasını sağlayarak dışkılama kontrolüne yardımcı olur. Kişi istemli olarak kaslarını kasmadığı durumlarda bile sızdırmazlık görevini üstlenir.
Anüsü çevreleyen ve sfinkter olarak adlandırılan kas halkasının üzerinde koruyucu bir yastık tabakası işlevi gören bu yapılar, özellikle dinlenme ve uyku halindeyken dışkının dışarı sızmasını engeller. Hemoroidal damarlar yerleşim yerlerine göre iki ana gruba ayrılır:
- Eksternal (Dış) Hemoroidler: Anüs çevresinde yer alır ve ince bir deri tabakasıyla kaplıdır.
- İnternal (İç) Hemoroidler: Anüsün iç kısmında bulunur ve mukoza tabakasıyla kaplıdır.
Hemoroidal Hastalık Nasıl Oluşur?
Anüs ve rektum bölgesindeki süngersi hemoroidal damarların aşırı derecede genişlemesi ve zamanla makattan dışarı taşması durumuna hemoroidal hastalık denir. Bu hastalık hem iç hem de dış hemoroidlerde görülebilir. Dış hemoroidlerde tromboz (pıhtılaşma) gelişmesi durumunda hasta şiddetli ağrı hissederken, iç hemoroidler genellikle kendisini kanama ile belli eder.
Hemoroidal Hastalığın Temel Nedenleri
Hastalığın gelişimindeki en temel faktör ıkınma eylemidir. Ikınma, bölgedeki damarlara yüksek basınçlı kan dolmasına yol açar. Karın içi basıncını artıran şu faktörler de hastalığı tetikleyebilir:
- Kronik kabızlık
- Şiddetli ve kronik öksürük
- Hamilelik süreci
- Obezite (şişmanlık)
- Ağır yük kaldırma
- Prostat hastalıkları
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroidal hastalık, evresine ve türüne göre farklı semptomlarla ortaya çıkabilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Dışkılama Sırasında Kanama: En yaygın belirtidir. Genellikle parlak kırmızı renkte, damla damla görülür.
- Ele Gelen Şişlikler: Dışkılama sırasında makattan dışarı sarkan yumuşak kitleler hissedilebilir.
- Anal Bölgede Kaşıntı: Makatın tam kapanamaması sonucu oluşan sızıntılar hijyeni bozarak kaşıntıya neden olur.
- Ağrı ve Yanma: Sancı veya sızlama şeklinde hissedilir. Özellikle pıhtılaşmış (tromboze) dış hemoroidler çok şiddetli ağrı yapar.
- Sürekli Şişlik: İç hemoroidlerin sarkması veya dış hemoroidlerin pıhtılaşması sonucu makat dışında kalıcı, ağrılı şişlikler oluşabilir.
Hemoroidin 4 Evresi
Hastalığın seyri ve tedavi planlaması için kullanılan evreleme sistemi şu şekildedir:
| Evre | Klinik Durum |
|---|---|
| 1. Evre | Sadece kanama görülür, sarkma yoktur. |
| 2. Evre | Kanama ile birlikte hemoroidler dışarı çıkar, sonra kendiliğinden içeri girer. |
| 3. Evre | Dışarı çıkan hemoroidler ancak el yardımıyla içeri itilebilir. |
| 4. Evre | Hemoroidler sürekli dışarıdadır ve içeri itilemez. |
Tanı ve Muayene Süreci
Hemoroid tanısı genellikle uzman bir doktorun gözle muayenesi ve parmakla yapılan rektal muayene ile konulur. Ancak, kanama şikayeti olan hastalarda ayırıcı tanı hayati önem taşır. Hemoroid belirtileri; kolon kanseri, polipler, anal fissür (çatlak), ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi ciddi rahatsızlıklarla karışabilir.
Bu nedenle, özellikle kanama durumunda şu endoskopik yöntemlerden biri tercih edilmelidir:
- Anoskopi: Sadece makat bölgesinin incelenmesi.
- Rektosigmoidoskopi: Rektum ve sigmoid kolonun incelenmesi.
- Kolononokopi: Tüm kalın bağırsağın görüntülenmesi.
Önemli: Hemoroid doğrudan kansere yol açmaz; ancak kanser kaynaklı kabızlık hemoroide neden olabilir veya iki hastalık aynı anda bulunabilir.
Hemoroid Tedavi Yöntemleri
Tedavi yaklaşımı hastalığın evresine göre belirlenir. Genellikle 1. evrede tıbbi tedavi, 2. evrede minimal invaziv yöntemler, 3. ve 4. evrelerde ise cerrahi müdahale önerilir.
Ameliyatsız ve Tıbbi Yöntemler
- Yaşam Tarzı Değişikliği: Tuvalette uzun süre oturmamak ve aşırı ıkınmadan kaçınmak basıncı azaltır.
- Beslenme Düzeni: Lifli (posalı) gıdalar tüketilmeli ve günde en az 10-12 bardak su içilmelidir.
- Oturma Banyosu: Günde birkaç kez 10 dakika süreyle ılık suda oturmak ağrıyı ve şişliği azaltır.
- İlaç ve Krem Tedavisi: Doktor kontrolünde kullanılan pomadlar ve damar düzenleyici ilaçlar iyileşmeyi hızlandırır.
- Lastik Bant Ligasyonu: İç hemoroidlerin boğularak düşürülmesi yöntemidir.
- Skleroterapi (Enjeksiyon): Damar içine sıvı enjekte edilerek kanama ve sarkmanın önlenmesidir.
- Isı ve Lazer Uygulamaları: Isı veya gerçek lazer enerjisi ile damarların küçültülmesi sağlanır.
Cerrahi Uygulamalar
- Hemoroidektomi: Hemoroid paketlerinin klasik cerrahi, koter veya ultrasonik bıçak gibi cihazlarla çıkarılmasıdır.
- Stapler (Longo) Yöntemi: Zımbalı hemoroid ameliyatı olarak bilinir. Daha az ağrılıdır ve iyileşme süreci çok daha hızlıdır. Bu yöntemde, tarafımızca geliştirilen ve patenti alınan Videoanoskop cihazı uygulamanın kolaylığını ve başarısını artırmaktadır.
